IBR Week 6 – Inwonerschap en verdragsgerechtigdheid
Literatuur
Cursus Belastingrecht, onderdeel Internationaal belastingrecht 2017-2018:
o Onderdeel 0.2.2.
o Onderdeel 3.2.4.B.
M. van Dun, NTFR 2018/551 (opgenomen op Blackboard)
Jurisprudentie
HR 23 september 1992, BNB 1993/193 (vestigingsplaats Antilliaanse NV)
HR 17 februari 1993, BNB 1994/163 (Ierland-II)
HR 26 augustus 1998, BNB 1998/350 (aangifteplicht dual resident BV)
HR 3 februari 2012, BNB 2012/126 (verdragswoonplaats fiscale eenheid)
0.2.2 Woonplaats AWR (art 4 lid 1)
Voor NP: wonen en voor lichamen ‘gevestigd zijn. Bij natuurlijke personen (IB) is bepalend de uiterlijke
blijken van de bedoeling van de betrokkene om – al dan niet duurzaam – in Nederland het centrum
van zijn sociale en economische leven te willen vestigen. Voor naar vreemd recht opgerichte lichamen
(vpb) is doorslaggevend de plaats van werkelijke leiding.
3.2.4.B Woonplaats (art 4 OESO-Modelverdrag)
Met de verdragsdefinitie van ‘inwoner’ worden twee doeleinde nagestreefd:
a. het afbakenen van de persoonlijke werkingssfeer van de overeenkomst
b. het goed doen functioneren van de toewijzingsbepalingen (art 6-22 OESO) van het verdrag
3.2.4.B.b Vaststelling verdragswoonplaats volgens art 4 lid 1 (OESO)
Een persoon is inwoner van een verdragsluitende staat indien hij volgens de wetgeving van die staat
subjectief onbeperkt onderworpen is aan de belastingheffing vanwege domicile, inwonerschap, plaats
van feitelijke leiding of enig ander criterium. Kanttekening: geldt niet voor elke wet:
VPB/DB: naar Nederlands recht opgerichte lichamen worden geacht in Nederland te zijn gevestigd
IB: ontbreekt zo’n fictie. Wel voor het ab worden ogv art 4.35 IB vervreemdingswinsten van een
Nederlands recht opgericht lichaam geacht de ab in Nederland te zijn gevestigd.
Beoordeling ‘liable to tax’ in de andere verdragsstaat
Onderworpenheidseis. Een belastingplichtige moet onbeperkt belastingplichtig zijn. De situatie kan
zich namelijk voordoen dat een in Nederland woonachtig of gevestigde belastingplichtige claimt dat
zijn woon- of vestigingsplaats is verplaatst naar een verdragsland.
Enige andere soortgelijke omstandigheid
Indien een lichaam niet ogv hier te lande gelegen werkelijke leiding maar louter vanwege zijn oprichtig
naar Nederlands recht (art 2 lid 4 Vpb) binnenlands belastingplichtig is, kan de vraag worden gesteld
of dit lichaam onder de verdragsbepaling valt. Dat is zo, maar in de tweede volzin staat een
uitzondering op de eerste volzin. Iemand of een lichaam wordt niet als inwoner aangemerkt indien die
inwoner ogv een fictiebepaling en wier belastbare voorwerp beperkt is tot inkomen uit bronnen in die
staat. Een voorbeeld is een diplomaat.
3.2.4.B.c Woonplaats van natuurlijke personen naar Nederlands nationaal belastingrecht
Ogv art 4 lid 1 AWR wordt dit bepaald. Ze moeten ogv de verdragsbepaling een duurzame band van
persoonlijke aard met Nederland hebben.
3.2.4.B.d Vestigingsplaats van lichamen naar Nederlands nationaal recht
Fictie in art 2 lid 4 Vpb en art 1 lid 3 DB. Ook hier is de hoofdregel neergelegd in art 4 lid 1 AWR.
3.2.4.B.e Dubbele verdragswoonplaats in de zin van art 4 lid 1
Ogv lid 1 kan een dubbele verdragswoonplaats ontstaan. In lid 2 wijst vervolgens één van beide staten
aan als verdragswoonstaat.
Tie-breaker voor natuurlijke personen
Bepaalde factoren die een beslissende betekenis toegekend krijgen:
Literatuur
Cursus Belastingrecht, onderdeel Internationaal belastingrecht 2017-2018:
o Onderdeel 0.2.2.
o Onderdeel 3.2.4.B.
M. van Dun, NTFR 2018/551 (opgenomen op Blackboard)
Jurisprudentie
HR 23 september 1992, BNB 1993/193 (vestigingsplaats Antilliaanse NV)
HR 17 februari 1993, BNB 1994/163 (Ierland-II)
HR 26 augustus 1998, BNB 1998/350 (aangifteplicht dual resident BV)
HR 3 februari 2012, BNB 2012/126 (verdragswoonplaats fiscale eenheid)
0.2.2 Woonplaats AWR (art 4 lid 1)
Voor NP: wonen en voor lichamen ‘gevestigd zijn. Bij natuurlijke personen (IB) is bepalend de uiterlijke
blijken van de bedoeling van de betrokkene om – al dan niet duurzaam – in Nederland het centrum
van zijn sociale en economische leven te willen vestigen. Voor naar vreemd recht opgerichte lichamen
(vpb) is doorslaggevend de plaats van werkelijke leiding.
3.2.4.B Woonplaats (art 4 OESO-Modelverdrag)
Met de verdragsdefinitie van ‘inwoner’ worden twee doeleinde nagestreefd:
a. het afbakenen van de persoonlijke werkingssfeer van de overeenkomst
b. het goed doen functioneren van de toewijzingsbepalingen (art 6-22 OESO) van het verdrag
3.2.4.B.b Vaststelling verdragswoonplaats volgens art 4 lid 1 (OESO)
Een persoon is inwoner van een verdragsluitende staat indien hij volgens de wetgeving van die staat
subjectief onbeperkt onderworpen is aan de belastingheffing vanwege domicile, inwonerschap, plaats
van feitelijke leiding of enig ander criterium. Kanttekening: geldt niet voor elke wet:
VPB/DB: naar Nederlands recht opgerichte lichamen worden geacht in Nederland te zijn gevestigd
IB: ontbreekt zo’n fictie. Wel voor het ab worden ogv art 4.35 IB vervreemdingswinsten van een
Nederlands recht opgericht lichaam geacht de ab in Nederland te zijn gevestigd.
Beoordeling ‘liable to tax’ in de andere verdragsstaat
Onderworpenheidseis. Een belastingplichtige moet onbeperkt belastingplichtig zijn. De situatie kan
zich namelijk voordoen dat een in Nederland woonachtig of gevestigde belastingplichtige claimt dat
zijn woon- of vestigingsplaats is verplaatst naar een verdragsland.
Enige andere soortgelijke omstandigheid
Indien een lichaam niet ogv hier te lande gelegen werkelijke leiding maar louter vanwege zijn oprichtig
naar Nederlands recht (art 2 lid 4 Vpb) binnenlands belastingplichtig is, kan de vraag worden gesteld
of dit lichaam onder de verdragsbepaling valt. Dat is zo, maar in de tweede volzin staat een
uitzondering op de eerste volzin. Iemand of een lichaam wordt niet als inwoner aangemerkt indien die
inwoner ogv een fictiebepaling en wier belastbare voorwerp beperkt is tot inkomen uit bronnen in die
staat. Een voorbeeld is een diplomaat.
3.2.4.B.c Woonplaats van natuurlijke personen naar Nederlands nationaal belastingrecht
Ogv art 4 lid 1 AWR wordt dit bepaald. Ze moeten ogv de verdragsbepaling een duurzame band van
persoonlijke aard met Nederland hebben.
3.2.4.B.d Vestigingsplaats van lichamen naar Nederlands nationaal recht
Fictie in art 2 lid 4 Vpb en art 1 lid 3 DB. Ook hier is de hoofdregel neergelegd in art 4 lid 1 AWR.
3.2.4.B.e Dubbele verdragswoonplaats in de zin van art 4 lid 1
Ogv lid 1 kan een dubbele verdragswoonplaats ontstaan. In lid 2 wijst vervolgens één van beide staten
aan als verdragswoonstaat.
Tie-breaker voor natuurlijke personen
Bepaalde factoren die een beslissende betekenis toegekend krijgen:
