Collegeaantekeningen Cultuurgeschiedenis 3

College 1

De Tweede Wereldoorlog

Duitsland verloor de eerste Wereldoorlog

Verhouding van groot belang tussen Fransen en Duitsers -> omdat ze in het verleden vaak
geconcurreerd hebben.

1870-1871 -> Frans-Duitse Oorlog

WO1 vooral in de loopgrafen in Duitsland en Frankrijk

Duitsland gaf zich over
- De Duitsers konden het economisch niet meer aan
- Slechte voedselvoorziening
- Opstanden van linkse bewegingen

Vredesconferentie in Versailles
- Wereldleiders verzamelen zich
- Hoe vrede te sluiten
- Frankrijk was keihard voor Duitsland
- Er wordt een vredesovereenkomst opgelegd
- Herstelbetaling in de vorm van goud -> tot 1970/80
- Leger van Duitsland werd gereduceerd
- Duitsland moet veel gebied afstaan
 Elzas-Loteringen
 Polen werd weer een eigen staat
- Duitse keizer was gevlucht naar Nederland

1917 -> revolutie in Rusland
- Estland, Letland, Litouwen, Finland konden onafhankelijk worden
- Tsaren en Sovjet-Unie

Veel gevolgen van WOII nog steeds merkbaar

Jaren 20 -> roaring twenties
- Economische groei
- Uitgaansleven
- Culturele bloei
- Ging goed tot 1929

1929 -> Beurskrach (= ineenstorting van de banken en de beurs)
- Banken vallen om zonder dat ze geholpen worden door de overheden
- Wereldcrash
- Begon in Wallstreet en verspreidde zich over de hele wereld
- Duitsland werd hierdoor enorm getroffen
- Enorme inflatie in Duitsland -> Duitse Mark was niks meer waard
- De bevolking werd extra getroffen

Oorzaken van WOII
- Verloren oorlog -> schuld van links
- Economische crisis
 Opkomst van Hitler
- Antisemitisme

,Franse Revolutie
- Vrijheid, gelijkheid, broederschap
- Niet het einde van het antisemitisme
- 19e eeuw -> nieuwe vorm antisemitisme
- Verlichtingsdenken -> Joden gingen zich ontwikkelen
 Freud
 Maler -> componist
 De Rötschild

Antisemitisme
- Meer etnisch/economisch
- Tweede helft van de 19e eeuw
- Veel mensen in Duitsland en Nederland antisemitisch
- NSDAP -> Nationaal, Socialistische, Deutsche, Arbeidspartij
- De partij ontwikkelt zich
- Dolkstoortlegende -> vernederende vrede van Versailles
- Ontwikkeld in Wenen
 20-30% van de bevolking was Joods
 Hitler werd afgewezen op de kunstacademie

NSDAP
- Rijksdagverkiezing
- Eind jaren 20 -> paar zetels
- Weimarrepubliek
- Het was een rommel
- Opzetten van strijdgroepen
- Werd toegestaan door de regering
- Komt op een democratische manier aan de macht
- Haalde groot percentage van de stemmen
- 42% van de stemmen
- Hitler werd Rijkskanselier -> voornamelijk om hem te controleren
- Hitler had eerst een soort coalitie
- NSDAP had politieke macht
- Riefenstal
- 1936 Olympische Spelen in Berlijn
- Neurenberg
- 1933 -> Hitler komt aan de macht
- Er wordt brand gesticht in de Rijksdag -> om alle afgevaardigden naar
huis/concentratiekampen te sturen (1933)
- Zo werd de Duitse democratie om zeep geholpen
- Kiem van totalitarisme ligt bij de democratie/in ons eigen systeem
- Alle politieke tegenstanders werden geëxecuteerd

Bierkellerputsch -> mislukte slag van Hitler
- Hitler kwam in de gevangenis
- Hier schreef hij ‘Mein Kampf’
- Hierin schreef Hitler al over vernietiging van de Joden

1935 -> er worden weer soldaten bij Rijnland gezet

Neurerbergerwetten
- Wetten over wie Joods is
- Verschil tussen Jood en Ariër
- Schema’s

,500.000 Joden in Duitsland

Eerst werd er druk uitgeoefend op Oostenrijk
- Anschluss
- Oostenrijk sluit zich bij Duitsland aan

Daarna volgt Tjecho-Slowakije
- Sudetenland
- Heim ins Reich
- Er dreigde oorlog
- Bijeenkomst van de Engelsen, Fransen en Duitsers
 Engelsen en Fransen verraden Tjecho-Slowakije
 Vasalstaat

Daarna wil Duitsland een stuk van Polen innemen
- 1 september 1939 Duitsland verklaart de oorlog
- Begin van WOII
- Veel Duitsers vonden dit onaangenaam
- Polen werd in vrij korte tijd verslagen

Sovjet-Unie
- Russische Revolutie 1917
- Stalin
- SU was machtig en sterk
- Ideologische vijand van de nazi’s
- Communisten
- Twee grootheden die tegenover elkaar stonden
- De nazi’s en de SU sloten een deal
 Molotov-Ribbentroppact
 Afspraak om elkaar niet aan te vallen
- Rusland viel Polen aan vanuit het oosten
- Ook Moldavië werd bezet door de SU
- Polen werd in twee stukken gehakt -> er ontstond een nieuwe grens

Oorlog werd uitgebreid naar zee

Voorjaar 1940 -> aanval op de rest van Europa

Blitzkrieg -> Fransen en Engelsen insluiten
Frankrijk verloor -> wordt in twee stukken verdeeld

Roemenië, Slowakije en Hongarije waren een bondgenoot dus die werden niet bezet

Hongarije was een sattelietstaat van Duitsland

22 juli 1941 -> Operatie Barbarossa

De Russen kwamen in de buurt van Hongarije

Praten met de geallieerden

1944 -> belangrijkste jaren van Entleusung zijn voorbij
- 1941 -> Wansin conferentie in Berlijn
- Jodenvraagstuk
- 42/43 vergassing van de Joden

, Hongarije was antisemitisch, maar de Joden woonden daar nog steeds
- 350.000 Joden uit Hongarije werden naar Auswitch afgevoerd
- Heinrich Himler -> baas van de SS