Module 2
Samenvatting minor voeding
module 2
Voeding bij gezondheid
Huidige gezondheidsproblemen nemen toe. We hebben te maken met een dubbele
vergrijzing. Er komen meer ouderen en zij leven ook langer. Ze leven vaak zelf met meer dan
één chronische ziekte. De verantwoordelijkheid ligt hiervoor bij de overheid, bedrijven,
gezondheidszorg en bij jezelf.
Problemen ontstaan of worden versterkt door een ongezonde levensstijl. Voorkomen is beter
dan genezen, hierbij schat je jezelf altijd positiever in.
Veranderen van leefstijl is niet eenvoudig.
Levensfasen
Per levensfase heb je andere behoefte.
- Baby
- Peuters en kleuters
- Schoolkinderen en adolescenten
- Volwassenen
- Prè-conceptie, zwangerschap en lactatie
- Senioren (50-80/80+)
- Voeding bij sport (recreatiesport, topsport)
Dieet is een voeding die om medische redenen aan specifieke eigen moet voldoen ten
behoeve van een individu. Specifieke eisen, o.a:
- Gehalte aan voedingsstoffen en andere stoffen (allergie)
- Frequentie(verkleinde maag)
- Consistentie van de voeding (klauw en slik problemen)
- Toedieningsvorm (per os/sonde; parenternaal)
- Kiemgehalte van de voeding (weinig bacteriegroei, mensen met een lage weerstand)
Diëtist vertaalt de dieeteisen naar een individueel dieetadvies.
- Basis: medische diagnose en medische gegevens van de patiënt
- Voedingsanamnese
- Doel van de behandeling
- Diëtestische diagnose dieetbegeleiding in overleg met de cliënt/patiënt
o Dieetadvisering
o Begeleiding bij het in de praktijk brengen van de adviezen
o Evaluatie en zo nodig bijstelling van de doelen
o Informeren en rapporteren
- Regelmatig contact met andere behandelaars
- Via verwijzing of via direct toegankelijkheid
Algemeen voedingsadvies gebaseerd op de richtlijn goede voeding, aan gezonde
mensen (met risicofactoren). De doel voor preventie van chronische ziekten.
Voedingsvoorlichting door..
- Overheid (VWS), gezondheidsraad en voedingscentrum
- Diëtisten, voedingsvoorlichters, artsen, verpleegkundigen, paramedici
- Consumentenverenigingen
- Patiëntenorganisaties
- Fabrikanten, landbouworganisaties
- Individuen
1
,Module 2
Zorgprofiel 1: uitsluitend zelfmanagement.
Zorgprofiel 2: algemeen voedingsadvies
De zorgverlener geeft de cliënt een algemeen voedingsadvies en het advies is gericht op
bewustwording.
2
, Module 2
Werkcollege onderzoeken
Bij een anamnese wordt er altijd eerst begonnen met:
- Algemene informatie te verzamelen (geslacht, leeftijd, dagelijkse activiteiten ect.)
- Antropometrische gegevens (lengte, gewicht, middelomtrek)
- Overige gegevens (naam en dosering van medicatie en supplementen)
Er zijn verschillende manieren om een anamnese af te nemen. Er wordt onderscheid
gemaakt in twee soorten.
- Retrospectieve technieken:
o 24 uursvoedingsnavraag;
Gestructureerd navragen wat iemand heeft gegeten per tijdsmoment
(QuickScan).
o dietary history;
Verschillende maaltijden in de loop van de dag doorgenomen, weekend
apart.
Zonder cross-check globale indruk gekregen
Cross-check wordt gebruikt voor wetenschappelijk bewijs. Hierbij moet
iemand twee dagen bijhouden wat zijn voedselconsumptie is.
o voedselfrequentiemethode.
- Prospectieve technieken:
o opschrijfmethode;
mensen schrijven hun eetgedrag een of meerdere dagen op. Onderscheid in
gewogen of geschatte grootte (huishoudelijke maten)
Moeten ouder dan 10 jaar zijn
o duplicaatvoeding
Bij de verschillende technieken zijn steeds drie basiselementen te onderscheiden:
- het tijdsaspect (o.a. heden of verleden; jaarbasis of seizoenbasis; werkdagen of
weekenddagen; specifieke maaltijden of dag patroon);
- de meting van de hoeveelheid voedingsmiddelen door bijvoorbeeld:
o wegen van voedingsmiddelen;
o schatten met behulp van huishoudelijke maten die de respondent gebruikt; .
o gebruikmaken van maten en gewichten van standaardporties en
voedingsmiddelenmodellen;
- de omzetting van de hoeveelheid voedingsmiddelen in nutriënten door gebruik te maken
van onder andere: directe analyse, voedingsmiddelentabellen
Voordelen Nadelen
24uurs - De 24 uursvoedingsnavraag is - er worden slechts gegevens van een
voedingsgedrag een eenvoudige techniek dag verzameld, terwijl de variatie van
waarbij de factoren geld, tijd en dag tot dag groot kan zijn;
personen (menskracht) beperkt - deze variatie is afhankelijk van
kunnen blijven; leeftijd, geslacht en activiteiten (werk
- de techniek is weinig en vrije tijd), vooral bij kinderen kan
bezwaarlijk voor de te het voedselgebruik sterk van dag tot
onderzoeken personen; dag wisselen;
- de techniek is toepasbaar in alle - er wordt een beroep gedaan op het
lagen van de bevolking; kortetermijngeheugen van de te
- het is mogelijk een goed beeld onderzoeken persoon;
van de tijdstippen van - de bereiding is soms moeilijk te
consumptie en de plaats van achterhalen;
gebruik te verkrijgen; - het schatten van portiegroottes kan
- de tijdperiode is afgebakend; moeilijk zijn.
3
Samenvatting minor voeding
module 2
Voeding bij gezondheid
Huidige gezondheidsproblemen nemen toe. We hebben te maken met een dubbele
vergrijzing. Er komen meer ouderen en zij leven ook langer. Ze leven vaak zelf met meer dan
één chronische ziekte. De verantwoordelijkheid ligt hiervoor bij de overheid, bedrijven,
gezondheidszorg en bij jezelf.
Problemen ontstaan of worden versterkt door een ongezonde levensstijl. Voorkomen is beter
dan genezen, hierbij schat je jezelf altijd positiever in.
Veranderen van leefstijl is niet eenvoudig.
Levensfasen
Per levensfase heb je andere behoefte.
- Baby
- Peuters en kleuters
- Schoolkinderen en adolescenten
- Volwassenen
- Prè-conceptie, zwangerschap en lactatie
- Senioren (50-80/80+)
- Voeding bij sport (recreatiesport, topsport)
Dieet is een voeding die om medische redenen aan specifieke eigen moet voldoen ten
behoeve van een individu. Specifieke eisen, o.a:
- Gehalte aan voedingsstoffen en andere stoffen (allergie)
- Frequentie(verkleinde maag)
- Consistentie van de voeding (klauw en slik problemen)
- Toedieningsvorm (per os/sonde; parenternaal)
- Kiemgehalte van de voeding (weinig bacteriegroei, mensen met een lage weerstand)
Diëtist vertaalt de dieeteisen naar een individueel dieetadvies.
- Basis: medische diagnose en medische gegevens van de patiënt
- Voedingsanamnese
- Doel van de behandeling
- Diëtestische diagnose dieetbegeleiding in overleg met de cliënt/patiënt
o Dieetadvisering
o Begeleiding bij het in de praktijk brengen van de adviezen
o Evaluatie en zo nodig bijstelling van de doelen
o Informeren en rapporteren
- Regelmatig contact met andere behandelaars
- Via verwijzing of via direct toegankelijkheid
Algemeen voedingsadvies gebaseerd op de richtlijn goede voeding, aan gezonde
mensen (met risicofactoren). De doel voor preventie van chronische ziekten.
Voedingsvoorlichting door..
- Overheid (VWS), gezondheidsraad en voedingscentrum
- Diëtisten, voedingsvoorlichters, artsen, verpleegkundigen, paramedici
- Consumentenverenigingen
- Patiëntenorganisaties
- Fabrikanten, landbouworganisaties
- Individuen
1
,Module 2
Zorgprofiel 1: uitsluitend zelfmanagement.
Zorgprofiel 2: algemeen voedingsadvies
De zorgverlener geeft de cliënt een algemeen voedingsadvies en het advies is gericht op
bewustwording.
2
, Module 2
Werkcollege onderzoeken
Bij een anamnese wordt er altijd eerst begonnen met:
- Algemene informatie te verzamelen (geslacht, leeftijd, dagelijkse activiteiten ect.)
- Antropometrische gegevens (lengte, gewicht, middelomtrek)
- Overige gegevens (naam en dosering van medicatie en supplementen)
Er zijn verschillende manieren om een anamnese af te nemen. Er wordt onderscheid
gemaakt in twee soorten.
- Retrospectieve technieken:
o 24 uursvoedingsnavraag;
Gestructureerd navragen wat iemand heeft gegeten per tijdsmoment
(QuickScan).
o dietary history;
Verschillende maaltijden in de loop van de dag doorgenomen, weekend
apart.
Zonder cross-check globale indruk gekregen
Cross-check wordt gebruikt voor wetenschappelijk bewijs. Hierbij moet
iemand twee dagen bijhouden wat zijn voedselconsumptie is.
o voedselfrequentiemethode.
- Prospectieve technieken:
o opschrijfmethode;
mensen schrijven hun eetgedrag een of meerdere dagen op. Onderscheid in
gewogen of geschatte grootte (huishoudelijke maten)
Moeten ouder dan 10 jaar zijn
o duplicaatvoeding
Bij de verschillende technieken zijn steeds drie basiselementen te onderscheiden:
- het tijdsaspect (o.a. heden of verleden; jaarbasis of seizoenbasis; werkdagen of
weekenddagen; specifieke maaltijden of dag patroon);
- de meting van de hoeveelheid voedingsmiddelen door bijvoorbeeld:
o wegen van voedingsmiddelen;
o schatten met behulp van huishoudelijke maten die de respondent gebruikt; .
o gebruikmaken van maten en gewichten van standaardporties en
voedingsmiddelenmodellen;
- de omzetting van de hoeveelheid voedingsmiddelen in nutriënten door gebruik te maken
van onder andere: directe analyse, voedingsmiddelentabellen
Voordelen Nadelen
24uurs - De 24 uursvoedingsnavraag is - er worden slechts gegevens van een
voedingsgedrag een eenvoudige techniek dag verzameld, terwijl de variatie van
waarbij de factoren geld, tijd en dag tot dag groot kan zijn;
personen (menskracht) beperkt - deze variatie is afhankelijk van
kunnen blijven; leeftijd, geslacht en activiteiten (werk
- de techniek is weinig en vrije tijd), vooral bij kinderen kan
bezwaarlijk voor de te het voedselgebruik sterk van dag tot
onderzoeken personen; dag wisselen;
- de techniek is toepasbaar in alle - er wordt een beroep gedaan op het
lagen van de bevolking; kortetermijngeheugen van de te
- het is mogelijk een goed beeld onderzoeken persoon;
van de tijdstippen van - de bereiding is soms moeilijk te
consumptie en de plaats van achterhalen;
gebruik te verkrijgen; - het schatten van portiegroottes kan
- de tijdperiode is afgebakend; moeilijk zijn.
3
