Cyclus 2.15 Stoornissen in ontwikkeling en groei college: ontwikkelingsstoornissen van gebitselementen
• In week 6 na conceptie → veranderingen in tandlijst vinden plaats en
uiteindelijk begin tandvorming.
o Oraal epitheel verdikt zich → wordt sliertje waaraan knopjes gaan
ontstaan → tandlijst ontstaat.
o Uitstulpingen in mesenchym.
o Tandarts.nl/animaties → stadia na tandlijst → beginnende tandkiem
ontstaat.
o Differentiatie naar ameloblasten en odontoblasten.
▪ Ameloblasten hebben de belangrijkste rol → differentiëren
naar glazuurepitheel en zijn erg gevoelig voor zuurstof te
kort.
▪ Odontoblasten → voorlopercellen van predentine.
Predentine is voorloper weefsel van dentine.
• Aanleg van de gebitselementen
o Kraakbeen van Meckel → vormt basis van mandibula.
• Tandontwikkeling
o Tandklok (bell stage)
▪ Glazuurepitheel → zet glazuur af.
▪ Binnenste laag → odontoblasten zetten dentine af.
▪ Alles ingebed in bindweefsel.
o Rechter plaatje → pulpa.
o Ameloblasten → lang gerekte cellen en glazuurmatrix is scheiding
tussen dentine en glazuur.
• Aanleg gebitselementen
o Na 6e week conceptie weet vrouw nog niet dat ze zwanger is.
▪ Aanleg van tandlijst.
o 8e-12e week: melkelementen ontstaan, I, II, III, IV, V
o 4e maand: in baarmoeder eerste molaar aangelegd 6
o 5e-6e maand: 1,2,3
o 9e maand: 4 (eerste premolaar rond geboorte)
o 9 maanden: 5, 7 (na geboorte, tweede premolaren en 2e molaar)
o 4 jaar: 8 (verstandskies)
• Element
o Dentine (tandbeen)
o Laag cement
o Glazuurkap
o 2-jarig kind → incisieven volledig afgevormd, cuspidaten beetje afgevormd.
o Bij geboorte → eerste aanzet centrale snijtanden, cuspidaten en eerste molaar.
o Perfect melkgebit maar vlekken in blijvende gebit → hypomineralisatie → ameloblasten
hebben tik gekregen, te weinig zuurstof.
• OPG van 3-jarige peuter
o Molaren zijn allemaal in melkgebit ontwikkeld en in blijvend gebit ook al een groot stuk.
▪ Kronen van onderfront zijn geheel klaar.
• Een beschadiging van de tandkiem tijdens de genese herstelt zich in de loop van de verdere ontwikkeling van het gebit niet
meer en blijft altijd zichtbaar.
• Verstoring tijdens de diverse fasen in de tandontwikkeling
o 1. Tandlijst → anodontie (geen gebitselement aangelegd), duplicatie tandlijst (extra veel tanden)
o 2. Tandkiem →oligodontie (>6 gebitselementen), fusie, geminatie (splitsing, tweelingtanden), macrodontie,
boventalligheid
o 3. Histodifferentiatie → odontoom (kluwing → kluwe tand), odontodysplasie (weefsel is niet goed gevormd)
o 4. Morfodifferentiatie → macro-, taurodontie, dens invaginatus, microdontie (tand die kleiner is van vorm)
, • Normaal
o Gezond tandvlees
o Goede kleur
o Kauwen gaat goed
o Beetje crowding
• Plaatje
o Grote obliteratie van 46
o Vlek door trauma melkgebit → kiem aangedaan door wortel van melkelement.
• Plaatje
o Melkgebit
o Afwijkende kleur
o Afwijkende vorm (onregelmatig glazuur)
o Afwijkende boog
o Veel tandsteen
o Openbeet
o Patiënt heeft amelogenesis imperfecta → glazuur is niet goed aangelegd.
Dentine is wel goed ontwikkeld.
▪ Vaak openbeet een smalle bovenkaak bij amelogenesis imperfecta.
▪ Vaak erfelijk, kan ook door omgevingsfactor (ziekte of periode met
bepaalde voeding of medicijnen → maar komt eigenlijk niet voor).
▪ Kan sociaal invaliderend zijn maar ook lastig te poetsen.
▪ Binding tussen glazuur en dentine is ook lastig → beugel plaatsen is vrijwel onmogelijk want glazuur kan
afbreken.
• Waarom kan het mis gaan?
o Verstoringen aanleg:
▪ Erfelijke aspecten (weeffoutjes)
▪ Omgevingsinvloeden
• Metabool
• Ziektes
• Voeding
• Medicatie → stof innemen → lokaal defect ontstaat
• Trauma → klap op tand
• Pre- en perinatale invloeden
▪ Langere periode blootstelling straling etc → vaak terugzien op meer elementen.
▪ Levenslange blootstelling → erfelijke aandoeningen
o Variatie in:
▪ Vorm
▪ Kleur
▪ Aantal
▪ Structuur
▪ Doorbraaktijd
▪ Doorbraakplaats
• Type ontwikkelingsstoornissen
• In week 6 na conceptie → veranderingen in tandlijst vinden plaats en
uiteindelijk begin tandvorming.
o Oraal epitheel verdikt zich → wordt sliertje waaraan knopjes gaan
ontstaan → tandlijst ontstaat.
o Uitstulpingen in mesenchym.
o Tandarts.nl/animaties → stadia na tandlijst → beginnende tandkiem
ontstaat.
o Differentiatie naar ameloblasten en odontoblasten.
▪ Ameloblasten hebben de belangrijkste rol → differentiëren
naar glazuurepitheel en zijn erg gevoelig voor zuurstof te
kort.
▪ Odontoblasten → voorlopercellen van predentine.
Predentine is voorloper weefsel van dentine.
• Aanleg van de gebitselementen
o Kraakbeen van Meckel → vormt basis van mandibula.
• Tandontwikkeling
o Tandklok (bell stage)
▪ Glazuurepitheel → zet glazuur af.
▪ Binnenste laag → odontoblasten zetten dentine af.
▪ Alles ingebed in bindweefsel.
o Rechter plaatje → pulpa.
o Ameloblasten → lang gerekte cellen en glazuurmatrix is scheiding
tussen dentine en glazuur.
• Aanleg gebitselementen
o Na 6e week conceptie weet vrouw nog niet dat ze zwanger is.
▪ Aanleg van tandlijst.
o 8e-12e week: melkelementen ontstaan, I, II, III, IV, V
o 4e maand: in baarmoeder eerste molaar aangelegd 6
o 5e-6e maand: 1,2,3
o 9e maand: 4 (eerste premolaar rond geboorte)
o 9 maanden: 5, 7 (na geboorte, tweede premolaren en 2e molaar)
o 4 jaar: 8 (verstandskies)
• Element
o Dentine (tandbeen)
o Laag cement
o Glazuurkap
o 2-jarig kind → incisieven volledig afgevormd, cuspidaten beetje afgevormd.
o Bij geboorte → eerste aanzet centrale snijtanden, cuspidaten en eerste molaar.
o Perfect melkgebit maar vlekken in blijvende gebit → hypomineralisatie → ameloblasten
hebben tik gekregen, te weinig zuurstof.
• OPG van 3-jarige peuter
o Molaren zijn allemaal in melkgebit ontwikkeld en in blijvend gebit ook al een groot stuk.
▪ Kronen van onderfront zijn geheel klaar.
• Een beschadiging van de tandkiem tijdens de genese herstelt zich in de loop van de verdere ontwikkeling van het gebit niet
meer en blijft altijd zichtbaar.
• Verstoring tijdens de diverse fasen in de tandontwikkeling
o 1. Tandlijst → anodontie (geen gebitselement aangelegd), duplicatie tandlijst (extra veel tanden)
o 2. Tandkiem →oligodontie (>6 gebitselementen), fusie, geminatie (splitsing, tweelingtanden), macrodontie,
boventalligheid
o 3. Histodifferentiatie → odontoom (kluwing → kluwe tand), odontodysplasie (weefsel is niet goed gevormd)
o 4. Morfodifferentiatie → macro-, taurodontie, dens invaginatus, microdontie (tand die kleiner is van vorm)
, • Normaal
o Gezond tandvlees
o Goede kleur
o Kauwen gaat goed
o Beetje crowding
• Plaatje
o Grote obliteratie van 46
o Vlek door trauma melkgebit → kiem aangedaan door wortel van melkelement.
• Plaatje
o Melkgebit
o Afwijkende kleur
o Afwijkende vorm (onregelmatig glazuur)
o Afwijkende boog
o Veel tandsteen
o Openbeet
o Patiënt heeft amelogenesis imperfecta → glazuur is niet goed aangelegd.
Dentine is wel goed ontwikkeld.
▪ Vaak openbeet een smalle bovenkaak bij amelogenesis imperfecta.
▪ Vaak erfelijk, kan ook door omgevingsfactor (ziekte of periode met
bepaalde voeding of medicijnen → maar komt eigenlijk niet voor).
▪ Kan sociaal invaliderend zijn maar ook lastig te poetsen.
▪ Binding tussen glazuur en dentine is ook lastig → beugel plaatsen is vrijwel onmogelijk want glazuur kan
afbreken.
• Waarom kan het mis gaan?
o Verstoringen aanleg:
▪ Erfelijke aspecten (weeffoutjes)
▪ Omgevingsinvloeden
• Metabool
• Ziektes
• Voeding
• Medicatie → stof innemen → lokaal defect ontstaat
• Trauma → klap op tand
• Pre- en perinatale invloeden
▪ Langere periode blootstelling straling etc → vaak terugzien op meer elementen.
▪ Levenslange blootstelling → erfelijke aandoeningen
o Variatie in:
▪ Vorm
▪ Kleur
▪ Aantal
▪ Structuur
▪ Doorbraaktijd
▪ Doorbraakplaats
• Type ontwikkelingsstoornissen
