Probleem 8 Stress
Leerdoelen:
Vignet 1.
● Wat is stress en hoe wordt het gemeten?
● In welke situaties heb je stress (controle of juist niet)?
Vignet 2.
● Wat zijn de lichamelijke gevolgen van kortdurige en langdurige stress?
● Wat voor gevolgen heeft stress op het immuunsysteem?
Vignet 3.
● Wanneer is stress niet nadelig?
● Welke delen van de hersenen raken beschadigd bij stress?
Vignet 4 (huiswerkopdracht).
Bronnen: Kalat, Pinel, Toates, de filmpjes op PsyWeb en het artikel
Stress:
● Selye: stress is non specifieke reactie van lichaam op eisen die gesteld worden.
● McEwen: stress ontstaat door events die geïnterpreteerd worden als dreigend en psychologische en fysieke
reacties ontlokken.
Stress verstoort homeostase, als stress vermindert kom je weer terug in balans.
Stressors: stimuli die stress veroorzaken:
● Externe stimuli: vb. confrontatie met roofdieren of vechten om voedsel
● Cognitieve processen: vb. harde geluiden
● Fysiologische stimuli: vb. bloedverlies
Beïnvloed door:
● Controllability in hoeverre heb je controle over de stressor
● Predictability: voorspellen
→ Exp. Controleerbaarheid van situatie zorgt voor minder stress. Gebrek aan controle zorgt voor angsten en depressie.
Experiment met de ratten, als ene rat niet gaat rennen in rad krijgen beide ratten een schok. Voorspelbaarheid en
controle→ verminderde stress.
Learned helplessness: geen invloed op situatie, dus geef je je over aan stress. Na lange tijd minder beweging en HPA-
as sneller geactiveerd. Na stress ontstaat sensitisatie.
Coping: omgaan met stress
Eustress: goed voor gezondheid, korte termijn: aanpassing van organisme aan de stressor
Distress: slecht voor gezondheid, lange termijn: niet-terugdraaiende consequenties
Stress kan geassocieerd worden met:
● Actieve strategieën & sympathische activiteit (sympathic nerves)
● Passieve strategieën & parasympathische activiteit (parasympathic nerves)
Fysiologische processen bij stress
Stress activeert twee systemen: HPA-as en sympathische zenuwstelsel.
Sympathetic nervous system: bereidt lichaam voor op ‘fight or flight’. Bij stress→ hypothalamus activeert sympathische
zenuwstelsel en bijnier → stresshormonen komen vrij in bloedstroom:epinefrine, norepineprhine, adrenaline,
noradrenaline, catecholamines→ verhoogt hartslag, bloeddruk en fysiologische arousal. Hierna stimuleert lever glucose
vrijlating → meer energie, ademhaling wordt sneller, pupillen verwijden en stoelgang wordt langzamer.
Leerdoelen:
Vignet 1.
● Wat is stress en hoe wordt het gemeten?
● In welke situaties heb je stress (controle of juist niet)?
Vignet 2.
● Wat zijn de lichamelijke gevolgen van kortdurige en langdurige stress?
● Wat voor gevolgen heeft stress op het immuunsysteem?
Vignet 3.
● Wanneer is stress niet nadelig?
● Welke delen van de hersenen raken beschadigd bij stress?
Vignet 4 (huiswerkopdracht).
Bronnen: Kalat, Pinel, Toates, de filmpjes op PsyWeb en het artikel
Stress:
● Selye: stress is non specifieke reactie van lichaam op eisen die gesteld worden.
● McEwen: stress ontstaat door events die geïnterpreteerd worden als dreigend en psychologische en fysieke
reacties ontlokken.
Stress verstoort homeostase, als stress vermindert kom je weer terug in balans.
Stressors: stimuli die stress veroorzaken:
● Externe stimuli: vb. confrontatie met roofdieren of vechten om voedsel
● Cognitieve processen: vb. harde geluiden
● Fysiologische stimuli: vb. bloedverlies
Beïnvloed door:
● Controllability in hoeverre heb je controle over de stressor
● Predictability: voorspellen
→ Exp. Controleerbaarheid van situatie zorgt voor minder stress. Gebrek aan controle zorgt voor angsten en depressie.
Experiment met de ratten, als ene rat niet gaat rennen in rad krijgen beide ratten een schok. Voorspelbaarheid en
controle→ verminderde stress.
Learned helplessness: geen invloed op situatie, dus geef je je over aan stress. Na lange tijd minder beweging en HPA-
as sneller geactiveerd. Na stress ontstaat sensitisatie.
Coping: omgaan met stress
Eustress: goed voor gezondheid, korte termijn: aanpassing van organisme aan de stressor
Distress: slecht voor gezondheid, lange termijn: niet-terugdraaiende consequenties
Stress kan geassocieerd worden met:
● Actieve strategieën & sympathische activiteit (sympathic nerves)
● Passieve strategieën & parasympathische activiteit (parasympathic nerves)
Fysiologische processen bij stress
Stress activeert twee systemen: HPA-as en sympathische zenuwstelsel.
Sympathetic nervous system: bereidt lichaam voor op ‘fight or flight’. Bij stress→ hypothalamus activeert sympathische
zenuwstelsel en bijnier → stresshormonen komen vrij in bloedstroom:epinefrine, norepineprhine, adrenaline,
noradrenaline, catecholamines→ verhoogt hartslag, bloeddruk en fysiologische arousal. Hierna stimuleert lever glucose
vrijlating → meer energie, ademhaling wordt sneller, pupillen verwijden en stoelgang wordt langzamer.
