Probleem 3: Attachment (not) included
Bronnen:
Shaffer en Kipp – Hoofdstuk 10
Santrock – Hoofdstuk 11
Berk – Hoofdstuk 10
Artikelen Miller + Belsky
Hechting / Attachment: wederzijdse emotionele relatie tussen 2 mensen, wens dichtbij elkaar te zijn. (vaak tussen ouders en kind).
Belangrijk is dat de relatie reciprocal (wederzijds) is. Hechting is een wederzijdse relatie (bonding is eenzijdig)
Ouders hebben een grote invloed op het ontstaan van hechting. De emotionele hechting bouwt langzaam op door de interacties
tussen kind en ouder. In de eerste maanden van het leven van het kind is dit het belangrijkst. Om de hechting tot stand te brengen
is de gesynchroniseerde routine (synchronized routine) van belang. Dit is een harmonieuze interactie tussen twee personen
waarbij beide hun gedrag aanpassen als reactie op de actie van de ander.
Hechtingstheorie: lange termijn relatie tussen mensen. Kind moet daarbij tijdens de ontwikkeling met minstens één
ouder/verzorger een goede relatie hebben. Zo kan een kind zich sociaal en emotioneel ontwikkelen. Hechtingstheorie is een
combinatie van psychologie, evolutie en ethologie (hoe dieren gedragen) studies.
De theorie moet bekeken worden vanuit zowel ontogenese (mensenleven van conceptie tot dood) als fylogenese (evolutie van de
mens als diersoort).
Vb. grijpreflex van baby heeft tegenwoordig weinig betekenis, maar vroeger was deze zeker nodig. → Dingen die vroeger in de
evolutie nuttig zijn gebleken zullen dus pas na generaties worden 'afgeleerd'.
● Kenmerken zoals object permanentie komen vooral voor bij roofdieren: om te jagen en dingen uit het zicht aan te
vallen, volgens de ethologie is deze manier van adaptatie de enige manier om deze processen te begrijpen.
● Imprinting (inprenten) in een kritieke periode wordt gedragspatroon/hechting aangeleerd → exp. Lorenz: eendjes
volgen instinctief bewegende objecten
Filial imprinting is het gedrag van de ouders/verzorgers leren.
● Harlow & Zimmerman liet zien dat aapjes liever contact met een moeder zoeken: rust/liefde, dan voeding wanneer er
een dreigende situatie ontstaat. (behaviorisme)
Hechtingsmechanisme werd gezien als signalering van en beantwoorden van behoefte aan bescherming en affectie.
● Ainsworth stelt echter dat het veel complexer is en van meerdere factoren afhangt. Ze weerlegt de hypothese dat
een kind zich maar aan één verzorger kan hechten. Nu wordt uitgegaan dat een kind met meerdere verzorgers kan
hechten en de meest centrale hechtingsbanden een belangrijke structurerende functie hebben in het mentale
functioneren. Kind kan zich aan vader hechten: Vaders spelen over het algemeen iets ruiger en moeders zijn juist
zachter en hebben een verzorgende rol waardoor een kind meestal eerder een band krijgt met de moeder.
Het meten van hechting
Mary Ainsworth meet dit met de Strange Situation Procedure (SSP). : techniek om de kwaliteit van hechting te meten tussen de 1
en 2 jaar. Kind wordt hierbij korte periodes gescheiden en verenigd met de moeder.
, Angst voor vreemden en scheidingsangst ontwikkelen zich sterk in het tweede levensjaar van een kind.
Door de reacties van de baby’s goed te observeren: nabijheid zoekend, vermijdend, afwerend en stress-huilgedrag onderscheidt
Ainsworth drie verschillende hechtingspatronen:
A. veilige gehechtheid (secure) kind gebruikt ouder als secure base for exploration: ze verkennen nieuwe omgeving
maar kijken telkens terug naar hun ouder om te kijken of het wel goed is. Krijgen stress wanneer ouder weggaat maar
bij terugkomst weer kalm. Veel seperation en stranger anxiety. Ouders zijn consistent sensitief (65%).
○ Sensitive caregiving = consistent en correct reageren op signalen van het kind en het kind teder en
verzorgend behandelen. Dit maakt onderscheid tussen securely en insecurely attached kinderen.
○ Interactional synchrony = kind en ouder matchen op emotionele status, doordat de ouder op een goed
getimede ritmische gepaste manier reageert op de signalen van het kind. Studies hebben bewezen dan men
hieruit een attachment security kan voorspellen.
○ Goodness of fit = Eigenschappen van het kind zelf kunnen ook bijdragen aan een secure attachment style,
als de verzorger zijn gedrag maar aanpast aan de baby’s behoeften.
B. vermijdende gehechtheid (avoidant: insecure): kind heeft weinig reacties op aanwezigheid van de ouder, reageren op
een vreemde hetzelfde als ouder. Bij terugkeren, ouder vermijden of langzaam contact maken. Kinderen voelen wel
stress, maar uit dit niet. De ouders zijn consistent insensitief (20%).
C. afwerende gehechtheid (resistant/ambivalent/anxious: insecure) Heel afhankelijk van ouder en veel spanning
tegenover ouder. Kind heeft veel stress, lastig te troosten, zal weinig verkennen als hij alleen is, soms ook boos en
afwijzend gedrag, door te schoppen of te slaan. De ouders zijn inconsistent sensitief (10-15%).
D. disorganized/disoriented attachment: insecure: onzekerheid en verwarring tegenover ouder. bijv wegkijken als
moeder hem vasthoudt. kan sprake zijn van mishandeling door de ouders (5-10%).
→ Ouders van slecht gehechte kinderen vertoonden lage of inconsistente reactie op het gedrag van hun kinderen. De ouderlijke
sensitiviteit wordt dus beschouwd als belangrijkste factor voor de hechtingsrelatie.
→ Emotionele aanvaarding en ondersteuning hebben positieve invloed op het leergedrag van een kind, ook na het tweede
levensjaar.
Hoe hechten kinderen zich: theorieën
Monotropy: vroeger werd aangenomen dat een kind zich maar aan één iemand: moeder goed kan hechten
John Bowlby: Ethological theory of attachment (1969)
Vroege morfologische kenmerken zorgen ervoor dat mensen op een positieve manier reageren dat belangrijk is voor de
hechting.dr Dit zorgt voor een grotere kans om te overleven
● Baby’s lokken gehechtheid uit door hun ‘kewpie doll’ uitstraling. Dit betekent dat kinderen er schattig uitzien:
kenmerken zijn een groot voorhoofd, dikke zachte wangen en ronde gezichtsvormen.
● Signaalgedrag zoals huilen en glimlachen
Hij dacht dat hechting zich ontwikkelt in 4 fases:
Bronnen:
Shaffer en Kipp – Hoofdstuk 10
Santrock – Hoofdstuk 11
Berk – Hoofdstuk 10
Artikelen Miller + Belsky
Hechting / Attachment: wederzijdse emotionele relatie tussen 2 mensen, wens dichtbij elkaar te zijn. (vaak tussen ouders en kind).
Belangrijk is dat de relatie reciprocal (wederzijds) is. Hechting is een wederzijdse relatie (bonding is eenzijdig)
Ouders hebben een grote invloed op het ontstaan van hechting. De emotionele hechting bouwt langzaam op door de interacties
tussen kind en ouder. In de eerste maanden van het leven van het kind is dit het belangrijkst. Om de hechting tot stand te brengen
is de gesynchroniseerde routine (synchronized routine) van belang. Dit is een harmonieuze interactie tussen twee personen
waarbij beide hun gedrag aanpassen als reactie op de actie van de ander.
Hechtingstheorie: lange termijn relatie tussen mensen. Kind moet daarbij tijdens de ontwikkeling met minstens één
ouder/verzorger een goede relatie hebben. Zo kan een kind zich sociaal en emotioneel ontwikkelen. Hechtingstheorie is een
combinatie van psychologie, evolutie en ethologie (hoe dieren gedragen) studies.
De theorie moet bekeken worden vanuit zowel ontogenese (mensenleven van conceptie tot dood) als fylogenese (evolutie van de
mens als diersoort).
Vb. grijpreflex van baby heeft tegenwoordig weinig betekenis, maar vroeger was deze zeker nodig. → Dingen die vroeger in de
evolutie nuttig zijn gebleken zullen dus pas na generaties worden 'afgeleerd'.
● Kenmerken zoals object permanentie komen vooral voor bij roofdieren: om te jagen en dingen uit het zicht aan te
vallen, volgens de ethologie is deze manier van adaptatie de enige manier om deze processen te begrijpen.
● Imprinting (inprenten) in een kritieke periode wordt gedragspatroon/hechting aangeleerd → exp. Lorenz: eendjes
volgen instinctief bewegende objecten
Filial imprinting is het gedrag van de ouders/verzorgers leren.
● Harlow & Zimmerman liet zien dat aapjes liever contact met een moeder zoeken: rust/liefde, dan voeding wanneer er
een dreigende situatie ontstaat. (behaviorisme)
Hechtingsmechanisme werd gezien als signalering van en beantwoorden van behoefte aan bescherming en affectie.
● Ainsworth stelt echter dat het veel complexer is en van meerdere factoren afhangt. Ze weerlegt de hypothese dat
een kind zich maar aan één verzorger kan hechten. Nu wordt uitgegaan dat een kind met meerdere verzorgers kan
hechten en de meest centrale hechtingsbanden een belangrijke structurerende functie hebben in het mentale
functioneren. Kind kan zich aan vader hechten: Vaders spelen over het algemeen iets ruiger en moeders zijn juist
zachter en hebben een verzorgende rol waardoor een kind meestal eerder een band krijgt met de moeder.
Het meten van hechting
Mary Ainsworth meet dit met de Strange Situation Procedure (SSP). : techniek om de kwaliteit van hechting te meten tussen de 1
en 2 jaar. Kind wordt hierbij korte periodes gescheiden en verenigd met de moeder.
, Angst voor vreemden en scheidingsangst ontwikkelen zich sterk in het tweede levensjaar van een kind.
Door de reacties van de baby’s goed te observeren: nabijheid zoekend, vermijdend, afwerend en stress-huilgedrag onderscheidt
Ainsworth drie verschillende hechtingspatronen:
A. veilige gehechtheid (secure) kind gebruikt ouder als secure base for exploration: ze verkennen nieuwe omgeving
maar kijken telkens terug naar hun ouder om te kijken of het wel goed is. Krijgen stress wanneer ouder weggaat maar
bij terugkomst weer kalm. Veel seperation en stranger anxiety. Ouders zijn consistent sensitief (65%).
○ Sensitive caregiving = consistent en correct reageren op signalen van het kind en het kind teder en
verzorgend behandelen. Dit maakt onderscheid tussen securely en insecurely attached kinderen.
○ Interactional synchrony = kind en ouder matchen op emotionele status, doordat de ouder op een goed
getimede ritmische gepaste manier reageert op de signalen van het kind. Studies hebben bewezen dan men
hieruit een attachment security kan voorspellen.
○ Goodness of fit = Eigenschappen van het kind zelf kunnen ook bijdragen aan een secure attachment style,
als de verzorger zijn gedrag maar aanpast aan de baby’s behoeften.
B. vermijdende gehechtheid (avoidant: insecure): kind heeft weinig reacties op aanwezigheid van de ouder, reageren op
een vreemde hetzelfde als ouder. Bij terugkeren, ouder vermijden of langzaam contact maken. Kinderen voelen wel
stress, maar uit dit niet. De ouders zijn consistent insensitief (20%).
C. afwerende gehechtheid (resistant/ambivalent/anxious: insecure) Heel afhankelijk van ouder en veel spanning
tegenover ouder. Kind heeft veel stress, lastig te troosten, zal weinig verkennen als hij alleen is, soms ook boos en
afwijzend gedrag, door te schoppen of te slaan. De ouders zijn inconsistent sensitief (10-15%).
D. disorganized/disoriented attachment: insecure: onzekerheid en verwarring tegenover ouder. bijv wegkijken als
moeder hem vasthoudt. kan sprake zijn van mishandeling door de ouders (5-10%).
→ Ouders van slecht gehechte kinderen vertoonden lage of inconsistente reactie op het gedrag van hun kinderen. De ouderlijke
sensitiviteit wordt dus beschouwd als belangrijkste factor voor de hechtingsrelatie.
→ Emotionele aanvaarding en ondersteuning hebben positieve invloed op het leergedrag van een kind, ook na het tweede
levensjaar.
Hoe hechten kinderen zich: theorieën
Monotropy: vroeger werd aangenomen dat een kind zich maar aan één iemand: moeder goed kan hechten
John Bowlby: Ethological theory of attachment (1969)
Vroege morfologische kenmerken zorgen ervoor dat mensen op een positieve manier reageren dat belangrijk is voor de
hechting.dr Dit zorgt voor een grotere kans om te overleven
● Baby’s lokken gehechtheid uit door hun ‘kewpie doll’ uitstraling. Dit betekent dat kinderen er schattig uitzien:
kenmerken zijn een groot voorhoofd, dikke zachte wangen en ronde gezichtsvormen.
● Signaalgedrag zoals huilen en glimlachen
Hij dacht dat hechting zich ontwikkelt in 4 fases:
