Vennootschapsbelasting
College 1
Ontstaan
• Tot 1939 kenden wij geen vennootschapsbelasting. De winst werd pas belast
wanneer de winst werd uitgedeeld, dus niet op het moment van het behalen van de
winst.
• In 1939 kwam er een Besluit op de Vennootschapsbelasting. Door de Tweede
Wereldoorlog ging dit mis, maar uiteindelijk in 1942 kwam er alsnog een Besluit op
de Vennootschapsbelasting 1942. Deze was geldig van 1-1-1942 t/m 1-1-1970. Deze
was vrij identiek aan de Duitse vorm van de vennootschapsbelasting.
• Wet op de Vennootschapsbelasting 1969. Deze is geldig van 1-1-1970 tot heden.
Hierin staan veel bepalingen die aansluiten bij de bepalingen in de Duitse
vennootschapsbelasting.
• De laatste jaren is er sprake van tariefsverlagingen en grondslagverbredingen
(beperkingen in afschrijvingsmogelijkheid en ingeperkte verliesverrekening).
Innovatiebox, deelnemingsvrijstelling en R&D-vrijstelling zijn regelingen om bedrijven
een gunstig klimaat te bieden.
Stelsel
• Onder de naam vennootschapsbelasting wordt een directe belasting geheven van de
lichamen vermeld in artikelen 2 en 3 (art. 1 VpB).
o Art. 2 → binnenlands belastingplichtigen.
o Art. 3 → buitenlands belastingplichtigen.
o Directe belasting betaalt de belastingplichtige zelf en indirecte belastingen
worden afgewenteld op anderen (OB).
• Verschillende stelsels: hoe verhoudt de VpB zich tot de IB?
o Klassieke stelsel: de VpB wordt onafhankelijk van de IB geheven.
o Verrekeningsstelsel: bij de heffing van IB wordt rekening gehouden met de
ingehouden VpB.
o Volledige integratie: VpB volledig in de IB geïntegreerd. In praktijk wordt deze
nergens toegepast.
,• Klassieke stelsel: Nederland heft vennootschapsbelasting volgens het klassieke
stelsel.
o Het gaat hierbij om de zelfstandigheid van lichamen. De belasting wordt door
de belastingplichtige (het lichaam) zelf betaald en is onafhankelijk van heffing
bij aandeelhouders. Het gevolg hiervan is economisch dubbele
belastingheffing (één object wordt bij twee verschillende mensen belast).
o Kapitaalimportneutraliteit: Nederland gaat niet bijheffen over activiteiten die
in het buitenland hebben plaatsgevonden waar een lager tarief van de VpB
van toepassing is.
o Prikkel tot het financieren met vreemd vermogen i.p.v. eigen vermogen. De
vergoeding van eigen vermogen (dividend) is niet aftrekbaar van de winst en
de vergoeding van vreemd vermogen (rente) is wel aftrekbaar van de winst.
• Verrekeningsstelsel: de VpB is een voorheffing op de IB. Dit stelsel komt voor in de
UK (imputatiestelsel) en Frankrijk (Avoir Fiscal).
o IB wordt geheven over de uitgedeelde winst voor belasting en de VpB wordt
verrekend.
o Kapitaalexportneutraliteit: er wordt bijgeheven. De VpB is slechts een
voorheffing op hetgeen je in de IB gaat heffen. Stel men heeft 52% IB-heffing
en er is 20% voorheffing geweest, dan gaat men nog 32% bijheffen.
, • Volledige integratie: het lichaam zelf heeft geen draagkracht, omdat het geen
persoon van vlees en bloed is. Er wordt niet bij het lichaam zelf geheven, maar bij de
achterliggende aandeelhouder; er wordt in principe geen VpB ingehouden. Dit wordt
gedaan door de winst volledig uit te keren en deze uitkering is, in tegenstelling tot de
andere stelsels, aftrekbaar.
• Natuurlijke persoon vs. Lichaam: om de belastingdruk voor de IB en de VpB gelijk te
houden geldt er een box 2 tarief in de IB voor de aandeelhouders → globaal
evenwicht.
• De VpB tarieven dalen in de aankomende jaren en de AB-tarieven stijgen in de
aankomende jaren. Dit is om het evenwicht tussen IB en VpB in stand te houden.
Nationale en internationale ontwikkelingen
• Het VpB-tarief is in verschillende landen in de afgelopen jaren sterk gedaald. Dit gaat
samen met grondslagverbredende maatregelen.
• Het tegengaan van belastingontwijking en het belastingmoraal wordt steeds
belangrijker in Nederland.
o Beweging vanuit Europa → Mandatory Disclosure Richtlijn: wanneer er
mogelijk sprake is van agressieve tax planning dan moet dit gemeld worden.
o Belastingontwijking: binnen de grenzen van de wet, bijvoorbeeld structureren
van goederenstromen en gebruikmaken van belastingverdragen.
o Belastingontduiking: niet in lijn met de wet, bijvoorbeeld inkomen verzwijgen,
aftrekposten ten onrechte claimen en onjuiste vestigingsplaats opvoeren.
, • Drie belangrijke pijlers:
o OESO/G20: Beps rapporten (base erosion and profit switching) gaat over
grondslagverschuiving en grondslaguitholling. De rapporten zijn
aanbevelingen en geen directe wetten die op alle landen direct van
toepassing zijn.
o EU: de EU stelt verbindende richtlijnen op om de start van de OESO verder uit
te breiden. Deze zijn van toepassing op de EU-landen.
▪ Anti Tax Avoidance Directive (ATAD): de eerste geldt sinds 1 januari
2019. Het gaat hier deels om het feit dat er zo veel mogelijk
gefinancierd wordt met vreemd vermogen, zodat de rente hierop van
de winst afgetrokken kan worden. Ook gaat het over dat men er
bewust voor kiest om de baten (rente-inkomsten) in een laagbelast
land neer te laten vallen en de aftrekkant in een hoog belast land. Er is
hiervoor een maatregel gekomen; Earnings Stripping maatregel.
→ Grondslaguitholling.
▪ Controlled Foreign Company (CFC): deze maatregel zegt dat passieve
inkomsten veel te gemakkelijk naar laagbelaste landen verschoven
kunnen worden. Als dit gebeurt en in dit land geen daadwerkelijke
activiteiten zijn dan mag het land wat normaal/eerst heft nog
bijheffen tot een acceptabel tarief.
→ Grondslagverschuiving.
▪ General anti-abuse rule (GAAR): als men een structuur alleen opzet
met het doel het ontgaan van belasting dan wordt er gedaan alsof
deze actie (structuur opzetten) nooit heeft plaatsgevonden.
o Nederland: er is een voorstel om een bronheffing in te voeren, implementatie
richtlijnen en aanpak van brievenbusfirma’s.
▪ Aanpak van brievenbusfirma’s: om gebruik te mogen maken van het
uitgebreide verdragennetwerk in Nederland is er een looncriterium
opgesteld; er moet minimaal €100.000 aan loonsom zitten in
Nederland. Ook moet er echt een kantoor in Nederland gevestigd zijn.
College 1
Ontstaan
• Tot 1939 kenden wij geen vennootschapsbelasting. De winst werd pas belast
wanneer de winst werd uitgedeeld, dus niet op het moment van het behalen van de
winst.
• In 1939 kwam er een Besluit op de Vennootschapsbelasting. Door de Tweede
Wereldoorlog ging dit mis, maar uiteindelijk in 1942 kwam er alsnog een Besluit op
de Vennootschapsbelasting 1942. Deze was geldig van 1-1-1942 t/m 1-1-1970. Deze
was vrij identiek aan de Duitse vorm van de vennootschapsbelasting.
• Wet op de Vennootschapsbelasting 1969. Deze is geldig van 1-1-1970 tot heden.
Hierin staan veel bepalingen die aansluiten bij de bepalingen in de Duitse
vennootschapsbelasting.
• De laatste jaren is er sprake van tariefsverlagingen en grondslagverbredingen
(beperkingen in afschrijvingsmogelijkheid en ingeperkte verliesverrekening).
Innovatiebox, deelnemingsvrijstelling en R&D-vrijstelling zijn regelingen om bedrijven
een gunstig klimaat te bieden.
Stelsel
• Onder de naam vennootschapsbelasting wordt een directe belasting geheven van de
lichamen vermeld in artikelen 2 en 3 (art. 1 VpB).
o Art. 2 → binnenlands belastingplichtigen.
o Art. 3 → buitenlands belastingplichtigen.
o Directe belasting betaalt de belastingplichtige zelf en indirecte belastingen
worden afgewenteld op anderen (OB).
• Verschillende stelsels: hoe verhoudt de VpB zich tot de IB?
o Klassieke stelsel: de VpB wordt onafhankelijk van de IB geheven.
o Verrekeningsstelsel: bij de heffing van IB wordt rekening gehouden met de
ingehouden VpB.
o Volledige integratie: VpB volledig in de IB geïntegreerd. In praktijk wordt deze
nergens toegepast.
,• Klassieke stelsel: Nederland heft vennootschapsbelasting volgens het klassieke
stelsel.
o Het gaat hierbij om de zelfstandigheid van lichamen. De belasting wordt door
de belastingplichtige (het lichaam) zelf betaald en is onafhankelijk van heffing
bij aandeelhouders. Het gevolg hiervan is economisch dubbele
belastingheffing (één object wordt bij twee verschillende mensen belast).
o Kapitaalimportneutraliteit: Nederland gaat niet bijheffen over activiteiten die
in het buitenland hebben plaatsgevonden waar een lager tarief van de VpB
van toepassing is.
o Prikkel tot het financieren met vreemd vermogen i.p.v. eigen vermogen. De
vergoeding van eigen vermogen (dividend) is niet aftrekbaar van de winst en
de vergoeding van vreemd vermogen (rente) is wel aftrekbaar van de winst.
• Verrekeningsstelsel: de VpB is een voorheffing op de IB. Dit stelsel komt voor in de
UK (imputatiestelsel) en Frankrijk (Avoir Fiscal).
o IB wordt geheven over de uitgedeelde winst voor belasting en de VpB wordt
verrekend.
o Kapitaalexportneutraliteit: er wordt bijgeheven. De VpB is slechts een
voorheffing op hetgeen je in de IB gaat heffen. Stel men heeft 52% IB-heffing
en er is 20% voorheffing geweest, dan gaat men nog 32% bijheffen.
, • Volledige integratie: het lichaam zelf heeft geen draagkracht, omdat het geen
persoon van vlees en bloed is. Er wordt niet bij het lichaam zelf geheven, maar bij de
achterliggende aandeelhouder; er wordt in principe geen VpB ingehouden. Dit wordt
gedaan door de winst volledig uit te keren en deze uitkering is, in tegenstelling tot de
andere stelsels, aftrekbaar.
• Natuurlijke persoon vs. Lichaam: om de belastingdruk voor de IB en de VpB gelijk te
houden geldt er een box 2 tarief in de IB voor de aandeelhouders → globaal
evenwicht.
• De VpB tarieven dalen in de aankomende jaren en de AB-tarieven stijgen in de
aankomende jaren. Dit is om het evenwicht tussen IB en VpB in stand te houden.
Nationale en internationale ontwikkelingen
• Het VpB-tarief is in verschillende landen in de afgelopen jaren sterk gedaald. Dit gaat
samen met grondslagverbredende maatregelen.
• Het tegengaan van belastingontwijking en het belastingmoraal wordt steeds
belangrijker in Nederland.
o Beweging vanuit Europa → Mandatory Disclosure Richtlijn: wanneer er
mogelijk sprake is van agressieve tax planning dan moet dit gemeld worden.
o Belastingontwijking: binnen de grenzen van de wet, bijvoorbeeld structureren
van goederenstromen en gebruikmaken van belastingverdragen.
o Belastingontduiking: niet in lijn met de wet, bijvoorbeeld inkomen verzwijgen,
aftrekposten ten onrechte claimen en onjuiste vestigingsplaats opvoeren.
, • Drie belangrijke pijlers:
o OESO/G20: Beps rapporten (base erosion and profit switching) gaat over
grondslagverschuiving en grondslaguitholling. De rapporten zijn
aanbevelingen en geen directe wetten die op alle landen direct van
toepassing zijn.
o EU: de EU stelt verbindende richtlijnen op om de start van de OESO verder uit
te breiden. Deze zijn van toepassing op de EU-landen.
▪ Anti Tax Avoidance Directive (ATAD): de eerste geldt sinds 1 januari
2019. Het gaat hier deels om het feit dat er zo veel mogelijk
gefinancierd wordt met vreemd vermogen, zodat de rente hierop van
de winst afgetrokken kan worden. Ook gaat het over dat men er
bewust voor kiest om de baten (rente-inkomsten) in een laagbelast
land neer te laten vallen en de aftrekkant in een hoog belast land. Er is
hiervoor een maatregel gekomen; Earnings Stripping maatregel.
→ Grondslaguitholling.
▪ Controlled Foreign Company (CFC): deze maatregel zegt dat passieve
inkomsten veel te gemakkelijk naar laagbelaste landen verschoven
kunnen worden. Als dit gebeurt en in dit land geen daadwerkelijke
activiteiten zijn dan mag het land wat normaal/eerst heft nog
bijheffen tot een acceptabel tarief.
→ Grondslagverschuiving.
▪ General anti-abuse rule (GAAR): als men een structuur alleen opzet
met het doel het ontgaan van belasting dan wordt er gedaan alsof
deze actie (structuur opzetten) nooit heeft plaatsgevonden.
o Nederland: er is een voorstel om een bronheffing in te voeren, implementatie
richtlijnen en aanpak van brievenbusfirma’s.
▪ Aanpak van brievenbusfirma’s: om gebruik te mogen maken van het
uitgebreide verdragennetwerk in Nederland is er een looncriterium
opgesteld; er moet minimaal €100.000 aan loonsom zitten in
Nederland. Ook moet er echt een kantoor in Nederland gevestigd zijn.
