Samenvatting Inleiding in de psychologie
Auteur: RamonavW
School: Windesheim
Vak: Mediation
Auteur: RamonavW 1
,Hoofdstuk 1 Wat is psychologie?
1.2 Deelgebieden van de psychologie
1.2.1 Klinisch psychologie
Klinisch psychologen houden zich bezig met het diagnosticeren en behandelen van mensen
met mentale- en gedragsproblemen.
1.2.2 Ontwikkelings- en levenslooppsychologie
Ontwikkelings- en levenslooppsychologen houden zich bezig met de bestudering van de
lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van mensen vanaf de geboorte tot en met de ouderdom.
Er is pas sprake van een ontwikkelingsprobleem als een kind langdurig en ernstig achterblijft
bij zijn leeftijdsgenoten.
1.2.3 Sociale psychologie
Sociaalpsychologen richten zich op de manier waarop de sociale omgeving van invloed is op
het denken, voelen en handelen van mensen.
1.2.4 Arbeids- en organisatiepsychologie
Arbeids- en organisatiepsychologen houden zich bezig met het gedrag van mensen in
organisaties en hoe dit gedrag wordt beïnvloed door kenmerken van mensen en de werksituatie.
1.2.5 Functiepsychologie
Functieleerpsychologen onderzoeken de psychologische kenmerken en vermogens van
mensen op het gebied van hun denken, voelen, bewegen, waarnemen, leren, geheugen en
aandacht. Daarbij gaat het om het vaststellen van de precieze werken en aard van deze functies
en om de omstandigheden die op deze werking van invloed zijn.
1.2.6 Gezondheidspsychologie
Gezondheidspsychologen onderzoeken de relatie tussen de relatie tussen de geestelijke en
lichamelijke gezondheid van mensen en de omstandigheden en gedragingen die daarop van
invloed zijn.
1.3 Onderzoek in de psychologie
1.3.1 Doelen van onderzoek
In beschrijvend onderzoek gaat het om zaken als de aard en de gedragingen (soort,
hoeveelheid, intensiteit) en de opvattingen, houdingen, voorkeuren en mogelijkheden van een
persoon. Bovendien gaat het om het beschrijven van het karakter (persoonlijkheid) of de
stoornis van een persoon. In dit laatste geval gaat het om het plaatsen van een persoon in een
categorie. Er vindt dan classificatie plaats. Onderzoek kan ook bedoeld zijn om te verklaren.
Het gaat dan niet meer om het ‘wat’, maar om het ‘waardoor’. In dit soort onderzoek gaat het om
het achterhalen van de oorzaken van gedrag. Als de oorzaken zijn vastgesteld, dan is het in een
bepaalde mate ook mogelijk om gedrag te voorspellen. Dit gebeurt in de vorm van een
hypothese. Een hypothese is een veronderstelling over de samenhang tussen bepaalde
verschijnselen. In experimenteel onderzoek worden mensen in verschillende situaties geplaatst,
waarbij gekeken wordt of deze verschillende situaties ook tot verschillend gedrag leiden. Tot slot
kan onderzoek ook gericht zijn op het vaststellen van effecten van ingrepen.
Auteur: RamonavW 2
, 1.3.2 Meetmethoden
Psychologen maken gebruik van diverse methoden om gedragingen, eigenschappen of
opvattingen van mensen te meten. Het gebruikmaken van verschillende methoden om een geval
te onderzoeken, wordt triangulatie genoemd.
Observeren
Door observatie kan een beeld gekregen worden van de gedragingen die mensen vertonen in
uiteenlopende situaties. In de meeste gevallen is er sprake van systematische observatie,
waarbij gebruik gemaakt wordt van een observatieschema. In dit schema is vastgesteld naar
welke verschijnselen (gedragingen) gekeken wordt en hoe die wordt gescoord (hoeveelheid,
frequentie, intensiteit et cetra). Bij observatie mot altijd bedacht worden dat mensen zich
geobserveerd kunnen voelen en dat ze daardoor niet hun natuurlijke gedrag vertonen. Om
invloed van de observator op de situatie te vermijden wordt ook wel van een one-way screen
gebruikgemaakt. Dit is een gedeelte van de wand van een ruimte die slechts van buitenaf
doorzichtig is. De observator kan daardoor kijken naar wat er in de ruimte gebeurt, zonder zelf
gezien te worden. De betrouwbaarheid van een observatie-instrument is groot als verschillende
beoordelaars die kijken naar dezelfde situatie tot dezelfde scores komen. Deze vorm van
betrouwbaarheid wordt interbeoordelaarsbetrouwbaarheid genoemd.
1.3.3 Vormen van onderzoek
Diverse soorten van onderzoek zijn er te onderscheiden, zoals de gevalstudie, het survey-
onderzoek en het experiment.
1.4 Ontwikkelingen in de begintijd van de psychologie
De Franse filosoof Descartes was een van de eerste mensen die zich bezighoudt met de aard
van de menselijke geest. Volgens Descartes zijn lichaam en geest gescheiden identiteiten.
Deze opvatting wordt dualisme genoemd. De geest is en immateriële substantie die losstaat
Auteur: RamonavW 3
Auteur: RamonavW
School: Windesheim
Vak: Mediation
Auteur: RamonavW 1
,Hoofdstuk 1 Wat is psychologie?
1.2 Deelgebieden van de psychologie
1.2.1 Klinisch psychologie
Klinisch psychologen houden zich bezig met het diagnosticeren en behandelen van mensen
met mentale- en gedragsproblemen.
1.2.2 Ontwikkelings- en levenslooppsychologie
Ontwikkelings- en levenslooppsychologen houden zich bezig met de bestudering van de
lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van mensen vanaf de geboorte tot en met de ouderdom.
Er is pas sprake van een ontwikkelingsprobleem als een kind langdurig en ernstig achterblijft
bij zijn leeftijdsgenoten.
1.2.3 Sociale psychologie
Sociaalpsychologen richten zich op de manier waarop de sociale omgeving van invloed is op
het denken, voelen en handelen van mensen.
1.2.4 Arbeids- en organisatiepsychologie
Arbeids- en organisatiepsychologen houden zich bezig met het gedrag van mensen in
organisaties en hoe dit gedrag wordt beïnvloed door kenmerken van mensen en de werksituatie.
1.2.5 Functiepsychologie
Functieleerpsychologen onderzoeken de psychologische kenmerken en vermogens van
mensen op het gebied van hun denken, voelen, bewegen, waarnemen, leren, geheugen en
aandacht. Daarbij gaat het om het vaststellen van de precieze werken en aard van deze functies
en om de omstandigheden die op deze werking van invloed zijn.
1.2.6 Gezondheidspsychologie
Gezondheidspsychologen onderzoeken de relatie tussen de relatie tussen de geestelijke en
lichamelijke gezondheid van mensen en de omstandigheden en gedragingen die daarop van
invloed zijn.
1.3 Onderzoek in de psychologie
1.3.1 Doelen van onderzoek
In beschrijvend onderzoek gaat het om zaken als de aard en de gedragingen (soort,
hoeveelheid, intensiteit) en de opvattingen, houdingen, voorkeuren en mogelijkheden van een
persoon. Bovendien gaat het om het beschrijven van het karakter (persoonlijkheid) of de
stoornis van een persoon. In dit laatste geval gaat het om het plaatsen van een persoon in een
categorie. Er vindt dan classificatie plaats. Onderzoek kan ook bedoeld zijn om te verklaren.
Het gaat dan niet meer om het ‘wat’, maar om het ‘waardoor’. In dit soort onderzoek gaat het om
het achterhalen van de oorzaken van gedrag. Als de oorzaken zijn vastgesteld, dan is het in een
bepaalde mate ook mogelijk om gedrag te voorspellen. Dit gebeurt in de vorm van een
hypothese. Een hypothese is een veronderstelling over de samenhang tussen bepaalde
verschijnselen. In experimenteel onderzoek worden mensen in verschillende situaties geplaatst,
waarbij gekeken wordt of deze verschillende situaties ook tot verschillend gedrag leiden. Tot slot
kan onderzoek ook gericht zijn op het vaststellen van effecten van ingrepen.
Auteur: RamonavW 2
, 1.3.2 Meetmethoden
Psychologen maken gebruik van diverse methoden om gedragingen, eigenschappen of
opvattingen van mensen te meten. Het gebruikmaken van verschillende methoden om een geval
te onderzoeken, wordt triangulatie genoemd.
Observeren
Door observatie kan een beeld gekregen worden van de gedragingen die mensen vertonen in
uiteenlopende situaties. In de meeste gevallen is er sprake van systematische observatie,
waarbij gebruik gemaakt wordt van een observatieschema. In dit schema is vastgesteld naar
welke verschijnselen (gedragingen) gekeken wordt en hoe die wordt gescoord (hoeveelheid,
frequentie, intensiteit et cetra). Bij observatie mot altijd bedacht worden dat mensen zich
geobserveerd kunnen voelen en dat ze daardoor niet hun natuurlijke gedrag vertonen. Om
invloed van de observator op de situatie te vermijden wordt ook wel van een one-way screen
gebruikgemaakt. Dit is een gedeelte van de wand van een ruimte die slechts van buitenaf
doorzichtig is. De observator kan daardoor kijken naar wat er in de ruimte gebeurt, zonder zelf
gezien te worden. De betrouwbaarheid van een observatie-instrument is groot als verschillende
beoordelaars die kijken naar dezelfde situatie tot dezelfde scores komen. Deze vorm van
betrouwbaarheid wordt interbeoordelaarsbetrouwbaarheid genoemd.
1.3.3 Vormen van onderzoek
Diverse soorten van onderzoek zijn er te onderscheiden, zoals de gevalstudie, het survey-
onderzoek en het experiment.
1.4 Ontwikkelingen in de begintijd van de psychologie
De Franse filosoof Descartes was een van de eerste mensen die zich bezighoudt met de aard
van de menselijke geest. Volgens Descartes zijn lichaam en geest gescheiden identiteiten.
Deze opvatting wordt dualisme genoemd. De geest is en immateriële substantie die losstaat
Auteur: RamonavW 3
