Samenvatning Ak
1.1 Economische wereldkaart
A. Hoe meet je welvaart?
Twee verschillende manieren om welvaartsverschillen te meten:
- Bruto binnenlands product per hoofd: de waarde van alle goederen en diensten die
door binnen- en buitenlandse ondernemingen en personen in een land in één jaar
worden geproduceerd gedeeld door het aantal inwoners
- De samenstelling van de beroepsbevolkining: het deel van de bevolking dat tegen
betaling een beroep uitoefent plus de werkelozen. De beroepsbevolking wordt
ingedeeld in primaire, secundaire en tertaire sector
B. Hoe meet je welzijn?
VN-ontwikkeliningsindex: maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetseringsgraad en
de levensverwachtng en gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen
Levensverwachtining: het gemiddeld aantal jaren dat een pasgeboren baby kan verwachten te
leven
C. Problemen bij het meten van de welvaart
Vier nadelen bbp/hoofd:
- De dollar is niet overal evenveel waard.
Koopkracht: de hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor één dollar
kunt kopen
- De inkomsten uit de informele sector worden niet meegeteld
- Het is een gemiddelde
Sociale oningelijkheid: grote en ongewenste verschillen in welvaart en
ontwikkelingskansen tussen de verschillende groepen van de bevolking
- Bbp/hoofd laat geen verschillen zien
Reingionale oningelijkheid: grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen
gebieden
Bruto reingionaal product/hoofd: gemiddelde inkomen per hoofd binnen een regio
1.2 Bevolkiningsspreidining
A. Bevolkiningsdichtheid en –spreidining
Bevolkiningsdichtheid: gemiddeld aantal inwoners per km2
Bevolkiningsspreidining: de manier waarop de bevolking over een gebied verdeeld is
Bevolkingsspreiding laat zien dat de meeste mensen vooral op deze plekken wonen:
- Aan de randen van de contnenten aan zee)
- In kustvlaktes
- Langs rivieren
- Vruchtbare gebieden
, B. De spreidining verklaard
Verklaring voor de bevolkingsspreiding:
- Natuurlijke mogelijkheden:
o Klimaat
o Vruchtbare bodems
o Beschikbaarheid van water
o Niet te bergachtg agrarische samenleving)
- Ligging:
o Gebieden die gunstg liggen tov. de economische kerngebieden
Vb Nederland: mensen van het plateland trekken naar de steden
- Koloniale verleden:
o Alle ooit gekoloniseerde gebieden concerteert de bevolking zich op de
kustgebieden
C. ‘On the move’
Het spreidingspatroon van de bevolking is een momentopname. Door migrate verandert het
plaatje voortdurend.
Verschillende soorten migranten:
- Economische migranten
o Welvaart en ontwikkelingsmogelijkheden speelt een belangrijke rol
o Pushfactoren: redenen om uit een gebied te vertrekken
o Pullfactoren: redenen om in een gebied te vestgen
- Vluchtelingen migranten:
o Zij verlaten hun land door onderdrukking of oorlogsgeweld
- Ecologische migranten:
o Natuur en/of milieurampen speelt een grote rol
Opvallend is dat bij de opvang van de laatste twee groepen de buurlanden een belangrijke
rol spelen.
Een veel grotere groep migranten trekt binnen contnenten van het ene land naar het
andere. Dat die je binnen de EU, maar ook steeds meer ontwikkelingslanden. Deze zuid-zuid
migrate neemt toe naarmate het welvaartsverschil tussen landen toeneemt.
Arbeidsmiingratie: verhuizen naar een ander gebied of andere plaats om daar te gaan wonen
1.3 De culturele wereldkaart
A. Een mozaïek van culturen
Cultuur gaat over ideeën, overtuigingen en gebieden die een groep gemeenschappelijk heef
Cultuurelementen: het kenmerk waaraan je een cultuur kunt herkennen, bv taal, godsdienst
en gewoonten
1.1 Economische wereldkaart
A. Hoe meet je welvaart?
Twee verschillende manieren om welvaartsverschillen te meten:
- Bruto binnenlands product per hoofd: de waarde van alle goederen en diensten die
door binnen- en buitenlandse ondernemingen en personen in een land in één jaar
worden geproduceerd gedeeld door het aantal inwoners
- De samenstelling van de beroepsbevolkining: het deel van de bevolking dat tegen
betaling een beroep uitoefent plus de werkelozen. De beroepsbevolking wordt
ingedeeld in primaire, secundaire en tertaire sector
B. Hoe meet je welzijn?
VN-ontwikkeliningsindex: maatstaf samengesteld uit de koopkracht, alfabetseringsgraad en
de levensverwachtng en gebruikt om de maatschappelijke ontwikkeling vast te stellen
Levensverwachtining: het gemiddeld aantal jaren dat een pasgeboren baby kan verwachten te
leven
C. Problemen bij het meten van de welvaart
Vier nadelen bbp/hoofd:
- De dollar is niet overal evenveel waard.
Koopkracht: de hoeveelheid goederen of diensten die je in een land voor één dollar
kunt kopen
- De inkomsten uit de informele sector worden niet meegeteld
- Het is een gemiddelde
Sociale oningelijkheid: grote en ongewenste verschillen in welvaart en
ontwikkelingskansen tussen de verschillende groepen van de bevolking
- Bbp/hoofd laat geen verschillen zien
Reingionale oningelijkheid: grote en ongewenste verschillen in ontwikkeling tussen
gebieden
Bruto reingionaal product/hoofd: gemiddelde inkomen per hoofd binnen een regio
1.2 Bevolkiningsspreidining
A. Bevolkiningsdichtheid en –spreidining
Bevolkiningsdichtheid: gemiddeld aantal inwoners per km2
Bevolkiningsspreidining: de manier waarop de bevolking over een gebied verdeeld is
Bevolkingsspreiding laat zien dat de meeste mensen vooral op deze plekken wonen:
- Aan de randen van de contnenten aan zee)
- In kustvlaktes
- Langs rivieren
- Vruchtbare gebieden
, B. De spreidining verklaard
Verklaring voor de bevolkingsspreiding:
- Natuurlijke mogelijkheden:
o Klimaat
o Vruchtbare bodems
o Beschikbaarheid van water
o Niet te bergachtg agrarische samenleving)
- Ligging:
o Gebieden die gunstg liggen tov. de economische kerngebieden
Vb Nederland: mensen van het plateland trekken naar de steden
- Koloniale verleden:
o Alle ooit gekoloniseerde gebieden concerteert de bevolking zich op de
kustgebieden
C. ‘On the move’
Het spreidingspatroon van de bevolking is een momentopname. Door migrate verandert het
plaatje voortdurend.
Verschillende soorten migranten:
- Economische migranten
o Welvaart en ontwikkelingsmogelijkheden speelt een belangrijke rol
o Pushfactoren: redenen om uit een gebied te vertrekken
o Pullfactoren: redenen om in een gebied te vestgen
- Vluchtelingen migranten:
o Zij verlaten hun land door onderdrukking of oorlogsgeweld
- Ecologische migranten:
o Natuur en/of milieurampen speelt een grote rol
Opvallend is dat bij de opvang van de laatste twee groepen de buurlanden een belangrijke
rol spelen.
Een veel grotere groep migranten trekt binnen contnenten van het ene land naar het
andere. Dat die je binnen de EU, maar ook steeds meer ontwikkelingslanden. Deze zuid-zuid
migrate neemt toe naarmate het welvaartsverschil tussen landen toeneemt.
Arbeidsmiingratie: verhuizen naar een ander gebied of andere plaats om daar te gaan wonen
1.3 De culturele wereldkaart
A. Een mozaïek van culturen
Cultuur gaat over ideeën, overtuigingen en gebieden die een groep gemeenschappelijk heef
Cultuurelementen: het kenmerk waaraan je een cultuur kunt herkennen, bv taal, godsdienst
en gewoonten
