OMGAAN MET AGRESSIE
WAT IS AGRESSIE?
DEFINITIE
= Iedere vorm van dreigend en/of destructief gedrag dat leidt tot schade (psychisch/fysiek/materieel) aan de
ander of zichzelf.
- Onderscheid agressie en geweld
- Geweld is opzettelijk en doelbewust
AGRESSIE: EEN SUBJECTIEF EN NORMATIEF BEGRIP
- Subjectief = eigen opvoeding, vroegere ervaringen en cultuur vormen referentiekader
- Normatief = op basis van norm wordt gedrag als agressief bestempeld
Relatief en aangegeven door context, tijdsgeest en cultuur
- Kijk van verschillende teamleden en cliënten naast elkaar zetten
- Werk maken van gezamenlijke en consequente aanpak
THEORETISCHE KADERS EN HUN KIJK OP AGRESSIE
- Elementen combineren
Op voorwaarde dat het coherent geheel vormt
PSYCHO-ANALYSE
- Agressie is deel van ieder mens
- Afweermechanismen door zwakke ik-kern
- Emotionele inhouden die hun uitweg zoeken
- Via gedrag ongenoegen en frustraties uiten
SYSTEEMTHEORIE
- Agressie als symptoom van dysfunctie in het systeem
- Hele systeem in therapie betrekken
- Agressor leidt aandacht af van probleem in gezin
Zondebok/ bliksemafleider
CONTEXTUELE THEORIE (NAGY)
- Destructief recht
- Mechanisme zorgt voor generationeel doorgeven van destructie
- Begeleider krijgt dagelijks roulerende rekeningen voorgeschoteld
- Gedrag niet zien als persoonlijke aanval
- Agressie als naar buiten brengen van iets wat ‘niet verteerd is geraakt’
AGRESSIE-FRUSTRATIETHEORIE
- Alle agressie komt steeds voort uit frustratie
NATIVISME
1
, - Genetische overdraagbare eigenschappen
- ‘zo vader, zo zoon’
DE SOCIALE LEERTHEORIE (BANDURA)
- Modeling-model
- Gedrag wordt aangeleerd door observatie en imitatie
- Bobo-doll experiment
DE SCOIALE LEERTHEORIE (PATTERSON)
- Interactiepatronen tussen ouder en kind
- Via eisend gedrag zin door krijgen
SOORTEN AGRESSSIE EN UITINGSVORM
- Opdeling op basis van oorzaak of uitingsvorm
SOORTEN AGRESSIE OP BASIS VAN OORZAAK
INSTRUMENTELE AGRESSIE
- Agressie als middel om doel te bereiken
- Niet vanuit grote emotionele geladenheid
- Volgens herkenbaar patroon
- Dosis bouwt systematisch en gradueel op
- Doelgerichte actie
FRUSTRATIE-AGRESSIE
- Vanuit emotie, onzekerheid en/of onmacht
- Opstapeling van frustraties
- Destructief recht
- Vaak onvoorspelbaar
- Zelden persoonlijk bedoeld
- Focussen op hoe client feiten interpreteert
Betrekkingsniveau
AGRESSIE TEN GEVOLGE VAN PSYCHOPATHOLOGIE
- Bepaalde fysische en psychische ziektebeelden
- Middelengebruik
UITINGVORMEN VAN AGRESSIE
- Verbaal of fysiek
- Actief of passief
2
WAT IS AGRESSIE?
DEFINITIE
= Iedere vorm van dreigend en/of destructief gedrag dat leidt tot schade (psychisch/fysiek/materieel) aan de
ander of zichzelf.
- Onderscheid agressie en geweld
- Geweld is opzettelijk en doelbewust
AGRESSIE: EEN SUBJECTIEF EN NORMATIEF BEGRIP
- Subjectief = eigen opvoeding, vroegere ervaringen en cultuur vormen referentiekader
- Normatief = op basis van norm wordt gedrag als agressief bestempeld
Relatief en aangegeven door context, tijdsgeest en cultuur
- Kijk van verschillende teamleden en cliënten naast elkaar zetten
- Werk maken van gezamenlijke en consequente aanpak
THEORETISCHE KADERS EN HUN KIJK OP AGRESSIE
- Elementen combineren
Op voorwaarde dat het coherent geheel vormt
PSYCHO-ANALYSE
- Agressie is deel van ieder mens
- Afweermechanismen door zwakke ik-kern
- Emotionele inhouden die hun uitweg zoeken
- Via gedrag ongenoegen en frustraties uiten
SYSTEEMTHEORIE
- Agressie als symptoom van dysfunctie in het systeem
- Hele systeem in therapie betrekken
- Agressor leidt aandacht af van probleem in gezin
Zondebok/ bliksemafleider
CONTEXTUELE THEORIE (NAGY)
- Destructief recht
- Mechanisme zorgt voor generationeel doorgeven van destructie
- Begeleider krijgt dagelijks roulerende rekeningen voorgeschoteld
- Gedrag niet zien als persoonlijke aanval
- Agressie als naar buiten brengen van iets wat ‘niet verteerd is geraakt’
AGRESSIE-FRUSTRATIETHEORIE
- Alle agressie komt steeds voort uit frustratie
NATIVISME
1
, - Genetische overdraagbare eigenschappen
- ‘zo vader, zo zoon’
DE SOCIALE LEERTHEORIE (BANDURA)
- Modeling-model
- Gedrag wordt aangeleerd door observatie en imitatie
- Bobo-doll experiment
DE SCOIALE LEERTHEORIE (PATTERSON)
- Interactiepatronen tussen ouder en kind
- Via eisend gedrag zin door krijgen
SOORTEN AGRESSSIE EN UITINGSVORM
- Opdeling op basis van oorzaak of uitingsvorm
SOORTEN AGRESSIE OP BASIS VAN OORZAAK
INSTRUMENTELE AGRESSIE
- Agressie als middel om doel te bereiken
- Niet vanuit grote emotionele geladenheid
- Volgens herkenbaar patroon
- Dosis bouwt systematisch en gradueel op
- Doelgerichte actie
FRUSTRATIE-AGRESSIE
- Vanuit emotie, onzekerheid en/of onmacht
- Opstapeling van frustraties
- Destructief recht
- Vaak onvoorspelbaar
- Zelden persoonlijk bedoeld
- Focussen op hoe client feiten interpreteert
Betrekkingsniveau
AGRESSIE TEN GEVOLGE VAN PSYCHOPATHOLOGIE
- Bepaalde fysische en psychische ziektebeelden
- Middelengebruik
UITINGVORMEN VAN AGRESSIE
- Verbaal of fysiek
- Actief of passief
2
