Processen regisseren les 5
Eerst… waaruit bestaat de toets?
Circa 7 open vragen, dus GEEN meerkeuzevragen!
Enkele proeftoetsvragen in laatste les
Voor de toets geldt dat alle behandelde stof kan en mag worden getoetst, het gaat hierbij
om verplichte zelf te bestuderen literatuur, de slides, de filmpjes, de tijdens de les besproken
theorieën en inzichten en de oefeningen tijdens de lessen.
Vorige week
Fase 3 stadsontwikkeling: de analysefase
Verschillen tussen procesmanagement en projectmanagement
Projectorganisatie: groepsrollen (Belbin)
Overzicht analysefase
Afronden analysefase: Programma van Eisen (PvE)
Levert antwoorden op alle vragen tijdens de analysefase
o Marktpositie, waardevermeerdering of –verlies, reputatie gebied
o Ruimtelijke en functionele kwaliteiten
o Ruimtelijke en functionele relaties binnen gebied en met erbuiten
PvE = tevens toetsingskader voor (plan en project) in volgende fase
Vandaag
a. Ontwerpen planproces, procesmanagement <> projectmanagement
b. Stadsontwikkeling als planproces: Fase 4, de definiëring van een project:
1. Plansoorten
2. (Overige) instrumenten
3. De haalbaarheid
4. Implementatie (invoering en ingebruikname van een nieuw systeem of beleid)
Leerdoelen deze week?
De basisprincipes van procesmanagement bij ruimtelijke ontwikkeling in eigen woorden
vertellen.
Een planproces aanduiden.
Ontwerpen planproces
Ontwerp = dit keer niet: stedenbouwkundig plan
Plaatje 1
Het planproces
Wanneer ontwerp je het proces? > Plan van aanpak
Plaatje 2
, Kernelementen procesontwerp
Openheid: Een goed procesontwerp wordt gekenmerkt door de open houding van de
initiatiefnemer. Andere partijen krijgen de gelegenheid de agenda en besluitvorming mede vorm te
geven (interne en externe stakeholders)
Bescherming kernwaarden: Maar de openheid kan door (potentiële) deelnemers als bedreigend
worden ervaren. Het proces wordt weer als een veilige omgeving ervaren als de kernwaarden van de
deelnemers worden beschermd.
Voortgang: De openheid van het proces en de bescherming van de kernwaarden van de deelnemers
kunnen het proces doen verzanden. Daarom prikkels voor voortgang en vaart inbouwen.
Inhoud: Dit alles leidt echter tot een te sterk accent op het gaande houden van het proces. Dus:
arrangementen inbouwen die tot voldoende inhoudelijke voeding van het proces leiden.
Plaatje 3
Ontwerpprincipes
Ontwerpprincipes voor een proces
Openheid Alle relevante partijen worden bij het besluitvormingsproces
betrokken
Inhoudelijke keuzes worden getransformeerd tot procesmatige
afspraken
Transparantie van proces en procesmanagement
Bescherming core values De centrale waarden van partijen worden beschermd
Commitment aan het proces, niet aan het resultaat
Commitments kunnen door partijen worden uitgesteld
Het proces kent exit-regels
Voortgang Het proces kent vooruitzichten op winst
Er zijn quick wins
Het proces kent een zwarte personele bezetting
Conflicten worden zo diep mogelijk in het proces weggelegd
Command and control worden als aanjager van het proces benut
Inhoud Inhoudelijke inzichten worden faciliterend gebruikt; de rollen van
experts en belanghebbenden worden gescheiden en vervlochten
Het proces kent een verloop van variëteit naar selectie
Voordelen procesmanagementaanpak
De voordelen van procesmanagement zijn (De Bruijn e.a., 2012):
Draagvlak;
Kwaliteit plan en besluitvorming;
Transparantie besluitvorming;
Procesmanagement harmoniseert.
Kenmerken procesbenadering
1. Veel onzekerheid
2. Veel verschillende partijen
3. Ingewikkelde materie
4. Verschillende meningen
5. Problemen zijn vervlochten met elkaar
6. Begin- en eindpunt nog niet helemaal duidelijk
Eerst… waaruit bestaat de toets?
Circa 7 open vragen, dus GEEN meerkeuzevragen!
Enkele proeftoetsvragen in laatste les
Voor de toets geldt dat alle behandelde stof kan en mag worden getoetst, het gaat hierbij
om verplichte zelf te bestuderen literatuur, de slides, de filmpjes, de tijdens de les besproken
theorieën en inzichten en de oefeningen tijdens de lessen.
Vorige week
Fase 3 stadsontwikkeling: de analysefase
Verschillen tussen procesmanagement en projectmanagement
Projectorganisatie: groepsrollen (Belbin)
Overzicht analysefase
Afronden analysefase: Programma van Eisen (PvE)
Levert antwoorden op alle vragen tijdens de analysefase
o Marktpositie, waardevermeerdering of –verlies, reputatie gebied
o Ruimtelijke en functionele kwaliteiten
o Ruimtelijke en functionele relaties binnen gebied en met erbuiten
PvE = tevens toetsingskader voor (plan en project) in volgende fase
Vandaag
a. Ontwerpen planproces, procesmanagement <> projectmanagement
b. Stadsontwikkeling als planproces: Fase 4, de definiëring van een project:
1. Plansoorten
2. (Overige) instrumenten
3. De haalbaarheid
4. Implementatie (invoering en ingebruikname van een nieuw systeem of beleid)
Leerdoelen deze week?
De basisprincipes van procesmanagement bij ruimtelijke ontwikkeling in eigen woorden
vertellen.
Een planproces aanduiden.
Ontwerpen planproces
Ontwerp = dit keer niet: stedenbouwkundig plan
Plaatje 1
Het planproces
Wanneer ontwerp je het proces? > Plan van aanpak
Plaatje 2
, Kernelementen procesontwerp
Openheid: Een goed procesontwerp wordt gekenmerkt door de open houding van de
initiatiefnemer. Andere partijen krijgen de gelegenheid de agenda en besluitvorming mede vorm te
geven (interne en externe stakeholders)
Bescherming kernwaarden: Maar de openheid kan door (potentiële) deelnemers als bedreigend
worden ervaren. Het proces wordt weer als een veilige omgeving ervaren als de kernwaarden van de
deelnemers worden beschermd.
Voortgang: De openheid van het proces en de bescherming van de kernwaarden van de deelnemers
kunnen het proces doen verzanden. Daarom prikkels voor voortgang en vaart inbouwen.
Inhoud: Dit alles leidt echter tot een te sterk accent op het gaande houden van het proces. Dus:
arrangementen inbouwen die tot voldoende inhoudelijke voeding van het proces leiden.
Plaatje 3
Ontwerpprincipes
Ontwerpprincipes voor een proces
Openheid Alle relevante partijen worden bij het besluitvormingsproces
betrokken
Inhoudelijke keuzes worden getransformeerd tot procesmatige
afspraken
Transparantie van proces en procesmanagement
Bescherming core values De centrale waarden van partijen worden beschermd
Commitment aan het proces, niet aan het resultaat
Commitments kunnen door partijen worden uitgesteld
Het proces kent exit-regels
Voortgang Het proces kent vooruitzichten op winst
Er zijn quick wins
Het proces kent een zwarte personele bezetting
Conflicten worden zo diep mogelijk in het proces weggelegd
Command and control worden als aanjager van het proces benut
Inhoud Inhoudelijke inzichten worden faciliterend gebruikt; de rollen van
experts en belanghebbenden worden gescheiden en vervlochten
Het proces kent een verloop van variëteit naar selectie
Voordelen procesmanagementaanpak
De voordelen van procesmanagement zijn (De Bruijn e.a., 2012):
Draagvlak;
Kwaliteit plan en besluitvorming;
Transparantie besluitvorming;
Procesmanagement harmoniseert.
Kenmerken procesbenadering
1. Veel onzekerheid
2. Veel verschillende partijen
3. Ingewikkelde materie
4. Verschillende meningen
5. Problemen zijn vervlochten met elkaar
6. Begin- en eindpunt nog niet helemaal duidelijk
