Sport psychologie
Les 1 – Wat is sportpsychologie
Wat is het?
- Het creëren van optimale situaties om de sportprestatie te verbeteren.
- Vakgebied binnen de psychologie
- Verbeteren van sportprestaties
- Welzijn van de sporter
- Het mentale aspect dat komt kijken bij sport
Hoe wordt het toegepast?
- Het begint vaak bij het bewust maken bij sporters dat er naast tactiek en techniek ook nog mentale
vaardigheden bij kijken en wat deze inhouden.
- Wanneer een sporter echt ergens tegen aanloopt, kan hij in gesprek gaan met een sportpsycholoog.
- Ook trainers hebben baat bij sportpsychologie wanneer zij weten hoe het mentale en fysieke samenwerken.
Dat noemen we kinesiologie/ bewegingswetenschappen
- De wetenschappelijke onderbouwing van sportpsychologie.
De geschiedenis
- Oude Grieken: 700 voor Chr. – 400 na Chr. > al bezig met het bevorderen van sport.
- Jaren 70/80: opkomst van sportpsychologie zoals we het nu kennen.
- 1980: oprichting VSPN
- 2000 tot nu:
o Standaard onderdeel binnen (top)sport
o Amerika, Australië, Groot-Brittannië en Nieuw-Zeeland
Waar zien we het nu?
- Team NL
- Conservatieve voetbal
Les 2 – Motivatie
Wat is motivatie? Synoniemen:
- (beweeg)redenen
- Drijfveren
- Verklaring
- De ‘waarom’
Behoeftes piramide van Maslow:
- Nature (biologisch)
- Nurture (omgeving)
- Combinatie
Soorten motivatie
- Intrinsiek: het gaat vanzelf, je eigen keuze
- Extrinsiek: je zoekt naar een beloning die buiten jouzelf ligt, denk aan studiepunten voor je toets
Hoe werkt motivatie?
Hoe kunnen we werken aan bewustwording rondom onze eigen motivatie?
De volgende termen hebben invloed op de aanwezigheid van motivatie:
- Self-efficacy: combinatie van zelfkennis en zelfvertrouwen. Wanneer dit aanwezig is blijk je jezelf beter te
kunnen motiveren.
- Autonomy: het idee hebben dat je zelf hebt gekozen voor iets, geeft je meer motivatie
Les 3 – Doelenstellen
Film Magic & Bird
- Magic Johnson
o Extravert, spotlights
o Want to be a star
, o Competitie met Larry
- Larry Bird
o Introvert, achtergrond
o Meer de teamplayer
o Basketball in hart en nieren
Larry bird heeft dus meer een intrinsieke waarde dan Magic Johnson
Waarom stellen we doelen?
- Om de motivatie aanwezig/ hoog te houden
- Om beter te worden
- Om echte succeservaringen te beleven
1. Resultaatdoelen: heeft altijd te maken met iemand anders, bijvoorbeeld winnen of niet laatste worden.
Daarin ben je naast jezelf ook afhankelijk van een ander.
2. Prestatiedoelen: meer op jezelf gericht. Bijv je PR verbeteren
3. Procesdoelen: je eigen doelen om je prestatiedoelen te bereiken. Denk aan beter eten, meer sporten, beter
uitrusten. Om dus beter te presteren.
Een manier om ervoor te zorgen dat je echt iets hebt aan je doelstelling is om ze SMART te maken. SMART-
doelstellingen zijn namelijk Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden.
Deze manier zorgt ervoor dat jouw doelstelling niet te moeilijk of makkelijk is en daarmee uitdagend genoeg is.
Soorten doelstellingen:
- Taak georiënteerd/ task orientated
= zijn doelstellingen die gaan over jezelf en jouw sportprestatie. Denk aan een persoonlijk record, beter
trainen, anders trainen. Hier weet je zeker dat het jouw eigen verdiensten zijn geweest.
- Eigen georiënteerd/ ego orientated
= zijn doelstellingen die gaan over jezelf in combinatie met de prestatie van een ander gaan. Denk aan
winnen, het podium halen, geen tegendoelpunten krijgen. Hier kan het zijn dat je gewonnen hebt omdat je
tegenstander een slechte dag had.
Achievement Goal Theory
- Achievement Goal Theory bouwt voort op de besproken doel oriëntaties
- Binnen de AGT wordt dan het onderscheid gemaakt tussen:
o Mastery Goals (taak georiënteerde doelstelling)
Develop one’s competence
Make progress
Improve the self
Overcome difficulties with effort and persistence
o Performance Goals (eigen georiënteerde doelstelling)
Prove one’s competence
Display high ability
Outperform others
Succeed with little apparent effort
- AGT zegt dan dat mastery niet zonder performance kan en andersom, maar dat er per sporter een bepaalde
balans in gevonden moet worden
- Als sportpsycholoog is het dan juist de kunst om samen met je sporter op zoek te gaan naar de balans.
Les 4 – Voorwaarde voor presteren: concentratie & herstel
Concentratie versus focus
Concentratie
- Heb je altijd
- Is zeer vergankelijk
- Is oppervlakkig
Les 1 – Wat is sportpsychologie
Wat is het?
- Het creëren van optimale situaties om de sportprestatie te verbeteren.
- Vakgebied binnen de psychologie
- Verbeteren van sportprestaties
- Welzijn van de sporter
- Het mentale aspect dat komt kijken bij sport
Hoe wordt het toegepast?
- Het begint vaak bij het bewust maken bij sporters dat er naast tactiek en techniek ook nog mentale
vaardigheden bij kijken en wat deze inhouden.
- Wanneer een sporter echt ergens tegen aanloopt, kan hij in gesprek gaan met een sportpsycholoog.
- Ook trainers hebben baat bij sportpsychologie wanneer zij weten hoe het mentale en fysieke samenwerken.
Dat noemen we kinesiologie/ bewegingswetenschappen
- De wetenschappelijke onderbouwing van sportpsychologie.
De geschiedenis
- Oude Grieken: 700 voor Chr. – 400 na Chr. > al bezig met het bevorderen van sport.
- Jaren 70/80: opkomst van sportpsychologie zoals we het nu kennen.
- 1980: oprichting VSPN
- 2000 tot nu:
o Standaard onderdeel binnen (top)sport
o Amerika, Australië, Groot-Brittannië en Nieuw-Zeeland
Waar zien we het nu?
- Team NL
- Conservatieve voetbal
Les 2 – Motivatie
Wat is motivatie? Synoniemen:
- (beweeg)redenen
- Drijfveren
- Verklaring
- De ‘waarom’
Behoeftes piramide van Maslow:
- Nature (biologisch)
- Nurture (omgeving)
- Combinatie
Soorten motivatie
- Intrinsiek: het gaat vanzelf, je eigen keuze
- Extrinsiek: je zoekt naar een beloning die buiten jouzelf ligt, denk aan studiepunten voor je toets
Hoe werkt motivatie?
Hoe kunnen we werken aan bewustwording rondom onze eigen motivatie?
De volgende termen hebben invloed op de aanwezigheid van motivatie:
- Self-efficacy: combinatie van zelfkennis en zelfvertrouwen. Wanneer dit aanwezig is blijk je jezelf beter te
kunnen motiveren.
- Autonomy: het idee hebben dat je zelf hebt gekozen voor iets, geeft je meer motivatie
Les 3 – Doelenstellen
Film Magic & Bird
- Magic Johnson
o Extravert, spotlights
o Want to be a star
, o Competitie met Larry
- Larry Bird
o Introvert, achtergrond
o Meer de teamplayer
o Basketball in hart en nieren
Larry bird heeft dus meer een intrinsieke waarde dan Magic Johnson
Waarom stellen we doelen?
- Om de motivatie aanwezig/ hoog te houden
- Om beter te worden
- Om echte succeservaringen te beleven
1. Resultaatdoelen: heeft altijd te maken met iemand anders, bijvoorbeeld winnen of niet laatste worden.
Daarin ben je naast jezelf ook afhankelijk van een ander.
2. Prestatiedoelen: meer op jezelf gericht. Bijv je PR verbeteren
3. Procesdoelen: je eigen doelen om je prestatiedoelen te bereiken. Denk aan beter eten, meer sporten, beter
uitrusten. Om dus beter te presteren.
Een manier om ervoor te zorgen dat je echt iets hebt aan je doelstelling is om ze SMART te maken. SMART-
doelstellingen zijn namelijk Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden.
Deze manier zorgt ervoor dat jouw doelstelling niet te moeilijk of makkelijk is en daarmee uitdagend genoeg is.
Soorten doelstellingen:
- Taak georiënteerd/ task orientated
= zijn doelstellingen die gaan over jezelf en jouw sportprestatie. Denk aan een persoonlijk record, beter
trainen, anders trainen. Hier weet je zeker dat het jouw eigen verdiensten zijn geweest.
- Eigen georiënteerd/ ego orientated
= zijn doelstellingen die gaan over jezelf in combinatie met de prestatie van een ander gaan. Denk aan
winnen, het podium halen, geen tegendoelpunten krijgen. Hier kan het zijn dat je gewonnen hebt omdat je
tegenstander een slechte dag had.
Achievement Goal Theory
- Achievement Goal Theory bouwt voort op de besproken doel oriëntaties
- Binnen de AGT wordt dan het onderscheid gemaakt tussen:
o Mastery Goals (taak georiënteerde doelstelling)
Develop one’s competence
Make progress
Improve the self
Overcome difficulties with effort and persistence
o Performance Goals (eigen georiënteerde doelstelling)
Prove one’s competence
Display high ability
Outperform others
Succeed with little apparent effort
- AGT zegt dan dat mastery niet zonder performance kan en andersom, maar dat er per sporter een bepaalde
balans in gevonden moet worden
- Als sportpsycholoog is het dan juist de kunst om samen met je sporter op zoek te gaan naar de balans.
Les 4 – Voorwaarde voor presteren: concentratie & herstel
Concentratie versus focus
Concentratie
- Heb je altijd
- Is zeer vergankelijk
- Is oppervlakkig
