JurisprudenteeBestuursprocesrecht
Week 2:
ABRvS 21 september 2011 Verschoonbare termijnoverschrijding arrest
Relevante feiten: Euro-Journeye(eiser)eheefeeeneverzoeketotenadeelcompensateeingediendebijehete
dagelijksebestuurevaneheteStadsdeelkantooreAmsterdam-centrume(verweerder).eHetedagelijkse
bestuureheefediteverzoeketotenadeelcompensateebijebriefevane14ejulie2009eafgewezen.eTegenedite
besluiteheefeEuro-Journeyeberoepeingesteld,eomdateeenerechtsgeldigeebeslissingeopeheteverzoekeome
nadeelcompensateeuitbleef.eDeerechtbankeheefediteberoepschrifedoorgezondenenaarehetedagelijkse
bestuur,ezodatedezeebehandeldekonewordenealsebezwaarschrif.eDitebezwaarschrifeiseniet-
ontvankelijkeverklaard,eomdatehetenietebinnenedeegesteldeetermijnewaseingediend.
Ineberoepeoordeeltedeerechtbankedatehetebezwaarschrifeterechteniet-ontvankelijkeiseverklaard,enue
Euro-Journeyeheefenagelatenetjdigeeenebezwaarschrifeineteedienen.eInehogereberoepestelteEuro-
Journeyezicheopehetestandpuntedatedeebriefeeeneverwijzingewasenaareeeneeerderebesluitegenomene
doorehetedagelijksebestuureeneindienedeebriefevane14ejulie2009ewelemoetewordeneopgevatealseeene
besluit,eniet-ontvankelijkheideachterwegeemoeteblijvenenuedeestatusevanedeebriefeonduidelijkeise
vanwegeeheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzing.e
Rechtsvraag: isehetebezwaarschrifevanehetedagelijksebestuurevaneEuro-JourneyeB.V.e(eiser)eterechte
niet-ontvankelijkeverklaardevanwegeeheteoverschrijdenevanedeegesteldeetermijnevane6eweken,enuehete
besluitewaartegenebezwaareiseingediendegeeneverwijzingenaareeenerechtsmiddelebevat?
Overweging ABRvS: InehaareuitspraakesluitedeeAfdelingeBestuursrechtspraakevanedeeRaadevaneStatee
zicheaanebijeeerdereeuitsprakenevanedeeHogeeRaad,edeeCentraleeRaadevaneBeroepeeneheteCollegeevane
BeroepevooreheteBedrijfslevenedieeinesoortgelijkeezakeneookehuneoordeelehebbenegeveldeomtrentedite
onderwerp.
VolgensedeeAfdelingeleidteheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzingebijeeenebesluiteofe
uitspraakeinebeginseletoteverschoonbaarheidevanedeetermijnoverschrijding,emitsedeebelanghebbendee
daaropeeeneberoepedoet,estellendeedatedeetermijnoverschrijdingedaarvanehetegevolgeis.e
Deebovenstaandeeregeleisenieteinealleegevallenevanetoepassing.eErebestaanenamelijkeeeneaantale
uitzonderingssituatesewaarinebovenstaandeeregelenietegevolgdehoefeteeworden.eVanezoeeene
uitzonderingssituateeisesprakee
Indienebelanghebbendeewisteofekonewetenedatehijebinneneeenebepaaldeetermijnebezwaare
moestemakenedaneweleberoepeofehogereberoepemoesteinstellen.
Indienedeebelanghebbendeevoordatedeetermijneiseverlopenewerdebijgestaanedooreeene
professioneleebijstandsverlener.eInedezeesituateemageervaneuitewordenegegaanedate
belanghebbendeebekendewasemetedeegeldendeetermijn.
, Indienehetegaaneomeideëleeeneandereeorganisateseofeburgersedieeregelmatgeprocedereneene
bekendezijnemetedeeproceduresealsmedeedeegeldendeetermijnevooreheteindienenevaneeene
bezwaarschrifedaneweleheteinstellenevaneberoepeofehogereberoep.
NieteinegeschileisedateEuro-Journeyeeneappellantevooreafoopevanedeebezwaartermijneinedezee
aangelegenheidewerdenebijgestaanedooreeeneprofessioneleerechtsbijstandverlener,ezodateine
beginselevanebekendheidemeteheteineteestellenerechtsmiddeleenedeedaarvooregeldendeetermijne
magewordeneuitgegaan.e
Euro-Journeyeeneappellantehebbenezicheopehetestandpuntegesteldedatedeetermijnoverschrijdinge
nietemineverschoonbaareis,eookeindieneervanewordteuitgegaanedatezijedeebriefevane14ejulie2009e
hebbeneontvangen,eenewelevanwegeedeeonduidelijkheidevanedeestatusevanedieebrief,edieenietedee
vermeldingebevatedateheteverzoekewordteafgewezeneeneookegeenerechtsmiddelverwijzingebevat.eDiee
briefeisenaarehuneoordeelegeenebesluit,enuedaarinetereafwijzingevaneheteverzoekeslechtsewordte
verwezenenaareeene'besluit'evane3ejulie2008.eInedeedesbetrefendeebriefevane3ejulie2008edeeltedeeVGAe
aaneEuro-Journeyeeneappellantemeeedatezijegeeneaanleidingezieteaansprakelijkheidevanedeegemeentee
Amsterdameteeerkennenealsegevolgevaneonrechtmatgedanewelerechtmatgehandelenenaareaanleidinge
vanedeeverzoekenevaneEuro-Journeyeeneappellant.eOmedieeredenemeendenezijedatenieterechtsgeldige
wasebeslisteopehuneverzoekeenehebbenezijezicheeerstebijebriefevane8eoktobere2009etotedeerechtbanke
gewendewegenseheteuitblijvenevaneeenerechtsgeldigebesluit.e
DeeAfdelingeisevaneoordeeledat,egeleteopehetedooreEuro-Journeyeeneappellantegestelde,egeredeetwijfele
aanehetebesluitkarakterevanedeebriefevane14ejulie2009emogelijkewas.eGeletehieropemoetedee
overschrijdingevanedeetermijnevoorehetemakenevanebezwaareverschoonbaarewordenegeacht.e
Conclusie: VolgensedeeAfdelingeleidteheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzingebijeeenebesluit
ofeuitspraakeinebeginseletoteverschoonbaarheidevanedeetermijnoverschrijding,emitsedee
belanghebbendeedaaropeeeneberoepedoet,estellendeedatedeetermijnoverschrijdingedaarvanehete
gevolgeis.eDaarnaastegeefedeeafdelingeuitzonderingenewanneeredezeeregelenietegeldt.e
ABRvS 25 september 2013 Proforma zienswijze per email arrest
Relevante feiten: alleener.o.e3.2eisevanebelangevooreditearrest.e
Bijebesluitevane14emaarte2013,ekenmerkeSO12.0,eheefedeeraadehetebestemmingsplane
"Oudwijkerveldstraate120,eOudwijk"e(hiernaeeheteplan)evastgesteld.
Bijebesluitevane19emaarte2013,ekenmerkeHZ_WABO-12-11920,eheefehetecollegeeeene
omgevingsvergunningeverleendevoorehetebouwenevaneeeneopvanghuisevooreheteLegeredeseHeilseaane
deeOudwijkerveldstraat,eheteslopenevanedeebestaandeebebouwingeenehetekappenevaneééneboom.
Deeraadeenehetecollegeebetogenedateheteberoepevane[appellantesube4]eniet-ontvankelijkedientetee
wordeneverklaard,eomdate[appellantesube4]eeeneproeformaezienswijzeeheefeingediendeviaedee
gemeentelijkeewebsite,eterwijledezeewegenieteiseopengesteldeinedezeecoördinateprocedure.e
, Rechtsvraag: Dientehetebezwaarschrifeniet-ontvankelijketeewordeneverklaardeomdateheteeeneproe
firmaezienswijzeeheefeingediendeviaedeegemeentelijkeewebsite?
Overweging ABRvS:eIngevolgeeartkele2e15,eeersteelidevanedeeAwbekaneeeneberichteelektronischenaare
eenebestuursorgaanewordeneverzonden,evoor zover het bestuursorgaan kenbaar heef gemaakt dat
deze weg is geopend.eHetebestuursorgaanekanenadereeeisenestelleneaanehetegebruikevanedee
elektronischeeweg.
3.2.eDeetermijnewaarbinnenezienswijzenenaarevorenekondenewordenegebrachteeindigdeeope3eoktobere
2012.e[appellantesube4]eheefeope2eoktobere2012eviaedeegemeentelijkeewebsiteeeene
zienswijzenformuliereingestuurd.
Inedeekennisgevingeisekenbaaregemaaktedateschrifelijkeofemondelingezienswijzenekunnenewordene
ingediendebijedeeraad,emaar niet per e-mail.eBlijkenseheteverweerschrifeeneheteverhandeldeetere
zittingeisehetemogelijkeomeviaeeeneformuliereopedeegemeentelijkeewebsiteeeeneelektronischee
zienswijzeenaarevoreneteebrengenetegeneontwerpomgevingsvergunningen.e[appellantesube4]eheefedit
formulieregebruiktevooreheteindienenevaneeenezienswijzeetegeneheteontwerpplaneenedee
ontwerpomgevingsvergunningevooredeeactviteitenebouwen,eslopeneenekappen.eGeleteopedee
kennisgevingestondedeeelektronischeewegevooreheteindienenevanezienswijzeneineditegeval,ewaarine
toepassingeisegegeveneaanedeecoördinateregelingeuitedeeWro,eevenwelenieteopen.e
Doore[appellantesube4]eiseterechtegesteldedatedeebeschikbareeinformateeverwarrendeisegeweest.eNue
uiteheteformulieredate[appellantesube4]edigitaaleheefeverzondenevalteafeteeleidenedatedaarmeeebeoogd
iseeenezienswijzeeineteedienenetegeneheteontwerpplaneenedeeontwerpomgevingsvergunning,ehete
formuliereverzondeneiseviaehetedigitaaleloketevanedeegemeentelijkeewebsite,ewaarehetebinnenedee
termijnevoorehetenaarevorenebrengenevanezienswijzeneisebinnengekomen,ehad aan [appellant sub 4]
een herstelmogelijkheid moeten worden geboden.
Watebetrefedeeomstandigheidedate[appellantesube4]eeeneproeformaezienswijzeeheefeingediend,e
overweegtedeeAfdelingedatehetekenbaaremakenedoore[appellantesube4]evanenietenaderetoegelichtee
bezwareneonvoldoendeeiseomezienswijzeneineteebrengenealsebedoeldeineartkele3e15evanedeeAwb.eZoals
deeAfdelingeeerdereheefeoverwogene(uitspraakevane13eaugustuse2008einezaakenr.e200706451/1)e
brengt het zorgvuldigheidsbeginsel evenwel met zich dat, indien een besluit met de in afdeling
3.4 van de Awb neergelegde uniforme openbare voorbereidingsprocedure is voorbereid, zoals in
dit geval, de indiener van de binnen de wetelijke termijn ingebrachte niet nader toegelichte
bezwaren onverwijld in de gelegenheid wordt gesteld om deze binnen twee weken van gronden
te voorzien.
Nuedeeraadeenehetecollegee[appellantesube4]enieteinedeegelegenheidehebbenegesteldebijewijzeevane
verzuimhersteledeelangseelektronischeewegeingediendeezienswijzeealsnogeopenieteelektronischeewijzee
ineteedieneneenedeenietenaderetoegelichteezienswijzeevanegrondeneteevoorzien,ekane[appellantesube4]e
redelijkerwijsenietewordeneverwetenedatehijegeenezienswijzenetegeneheteontwerpplaneenehete
Week 2:
ABRvS 21 september 2011 Verschoonbare termijnoverschrijding arrest
Relevante feiten: Euro-Journeye(eiser)eheefeeeneverzoeketotenadeelcompensateeingediendebijehete
dagelijksebestuurevaneheteStadsdeelkantooreAmsterdam-centrume(verweerder).eHetedagelijkse
bestuureheefediteverzoeketotenadeelcompensateebijebriefevane14ejulie2009eafgewezen.eTegenedite
besluiteheefeEuro-Journeyeberoepeingesteld,eomdateeenerechtsgeldigeebeslissingeopeheteverzoekeome
nadeelcompensateeuitbleef.eDeerechtbankeheefediteberoepschrifedoorgezondenenaarehetedagelijkse
bestuur,ezodatedezeebehandeldekonewordenealsebezwaarschrif.eDitebezwaarschrifeiseniet-
ontvankelijkeverklaard,eomdatehetenietebinnenedeegesteldeetermijnewaseingediend.
Ineberoepeoordeeltedeerechtbankedatehetebezwaarschrifeterechteniet-ontvankelijkeiseverklaard,enue
Euro-Journeyeheefenagelatenetjdigeeenebezwaarschrifeineteedienen.eInehogereberoepestelteEuro-
Journeyezicheopehetestandpuntedatedeebriefeeeneverwijzingewasenaareeeneeerderebesluitegenomene
doorehetedagelijksebestuureeneindienedeebriefevane14ejulie2009ewelemoetewordeneopgevatealseeene
besluit,eniet-ontvankelijkheideachterwegeemoeteblijvenenuedeestatusevanedeebriefeonduidelijkeise
vanwegeeheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzing.e
Rechtsvraag: isehetebezwaarschrifevanehetedagelijksebestuurevaneEuro-JourneyeB.V.e(eiser)eterechte
niet-ontvankelijkeverklaardevanwegeeheteoverschrijdenevanedeegesteldeetermijnevane6eweken,enuehete
besluitewaartegenebezwaareiseingediendegeeneverwijzingenaareeenerechtsmiddelebevat?
Overweging ABRvS: InehaareuitspraakesluitedeeAfdelingeBestuursrechtspraakevanedeeRaadevaneStatee
zicheaanebijeeerdereeuitsprakenevanedeeHogeeRaad,edeeCentraleeRaadevaneBeroepeeneheteCollegeevane
BeroepevooreheteBedrijfslevenedieeinesoortgelijkeezakeneookehuneoordeelehebbenegeveldeomtrentedite
onderwerp.
VolgensedeeAfdelingeleidteheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzingebijeeenebesluiteofe
uitspraakeinebeginseletoteverschoonbaarheidevanedeetermijnoverschrijding,emitsedeebelanghebbendee
daaropeeeneberoepedoet,estellendeedatedeetermijnoverschrijdingedaarvanehetegevolgeis.e
Deebovenstaandeeregeleisenieteinealleegevallenevanetoepassing.eErebestaanenamelijkeeeneaantale
uitzonderingssituatesewaarinebovenstaandeeregelenietegevolgdehoefeteeworden.eVanezoeeene
uitzonderingssituateeisesprakee
Indienebelanghebbendeewisteofekonewetenedatehijebinneneeenebepaaldeetermijnebezwaare
moestemakenedaneweleberoepeofehogereberoepemoesteinstellen.
Indienedeebelanghebbendeevoordatedeetermijneiseverlopenewerdebijgestaanedooreeene
professioneleebijstandsverlener.eInedezeesituateemageervaneuitewordenegegaanedate
belanghebbendeebekendewasemetedeegeldendeetermijn.
, Indienehetegaaneomeideëleeeneandereeorganisateseofeburgersedieeregelmatgeprocedereneene
bekendezijnemetedeeproceduresealsmedeedeegeldendeetermijnevooreheteindienenevaneeene
bezwaarschrifedaneweleheteinstellenevaneberoepeofehogereberoep.
NieteinegeschileisedateEuro-Journeyeeneappellantevooreafoopevanedeebezwaartermijneinedezee
aangelegenheidewerdenebijgestaanedooreeeneprofessioneleerechtsbijstandverlener,ezodateine
beginselevanebekendheidemeteheteineteestellenerechtsmiddeleenedeedaarvooregeldendeetermijne
magewordeneuitgegaan.e
Euro-Journeyeeneappellantehebbenezicheopehetestandpuntegesteldedatedeetermijnoverschrijdinge
nietemineverschoonbaareis,eookeindieneervanewordteuitgegaanedatezijedeebriefevane14ejulie2009e
hebbeneontvangen,eenewelevanwegeedeeonduidelijkheidevanedeestatusevanedieebrief,edieenietedee
vermeldingebevatedateheteverzoekewordteafgewezeneeneookegeenerechtsmiddelverwijzingebevat.eDiee
briefeisenaarehuneoordeelegeenebesluit,enuedaarinetereafwijzingevaneheteverzoekeslechtsewordte
verwezenenaareeene'besluit'evane3ejulie2008.eInedeedesbetrefendeebriefevane3ejulie2008edeeltedeeVGAe
aaneEuro-Journeyeeneappellantemeeedatezijegeeneaanleidingezieteaansprakelijkheidevanedeegemeentee
Amsterdameteeerkennenealsegevolgevaneonrechtmatgedanewelerechtmatgehandelenenaareaanleidinge
vanedeeverzoekenevaneEuro-Journeyeeneappellant.eOmedieeredenemeendenezijedatenieterechtsgeldige
wasebeslisteopehuneverzoekeenehebbenezijezicheeerstebijebriefevane8eoktobere2009etotedeerechtbanke
gewendewegenseheteuitblijvenevaneeenerechtsgeldigebesluit.e
DeeAfdelingeisevaneoordeeledat,egeleteopehetedooreEuro-Journeyeeneappellantegestelde,egeredeetwijfele
aanehetebesluitkarakterevanedeebriefevane14ejulie2009emogelijkewas.eGeletehieropemoetedee
overschrijdingevanedeetermijnevoorehetemakenevanebezwaareverschoonbaarewordenegeacht.e
Conclusie: VolgensedeeAfdelingeleidteheteontbrekenevaneeenerechtsmiddelenverwijzingebijeeenebesluit
ofeuitspraakeinebeginseletoteverschoonbaarheidevanedeetermijnoverschrijding,emitsedee
belanghebbendeedaaropeeeneberoepedoet,estellendeedatedeetermijnoverschrijdingedaarvanehete
gevolgeis.eDaarnaastegeefedeeafdelingeuitzonderingenewanneeredezeeregelenietegeldt.e
ABRvS 25 september 2013 Proforma zienswijze per email arrest
Relevante feiten: alleener.o.e3.2eisevanebelangevooreditearrest.e
Bijebesluitevane14emaarte2013,ekenmerkeSO12.0,eheefedeeraadehetebestemmingsplane
"Oudwijkerveldstraate120,eOudwijk"e(hiernaeeheteplan)evastgesteld.
Bijebesluitevane19emaarte2013,ekenmerkeHZ_WABO-12-11920,eheefehetecollegeeeene
omgevingsvergunningeverleendevoorehetebouwenevaneeeneopvanghuisevooreheteLegeredeseHeilseaane
deeOudwijkerveldstraat,eheteslopenevanedeebestaandeebebouwingeenehetekappenevaneééneboom.
Deeraadeenehetecollegeebetogenedateheteberoepevane[appellantesube4]eniet-ontvankelijkedientetee
wordeneverklaard,eomdate[appellantesube4]eeeneproeformaezienswijzeeheefeingediendeviaedee
gemeentelijkeewebsite,eterwijledezeewegenieteiseopengesteldeinedezeecoördinateprocedure.e
, Rechtsvraag: Dientehetebezwaarschrifeniet-ontvankelijketeewordeneverklaardeomdateheteeeneproe
firmaezienswijzeeheefeingediendeviaedeegemeentelijkeewebsite?
Overweging ABRvS:eIngevolgeeartkele2e15,eeersteelidevanedeeAwbekaneeeneberichteelektronischenaare
eenebestuursorgaanewordeneverzonden,evoor zover het bestuursorgaan kenbaar heef gemaakt dat
deze weg is geopend.eHetebestuursorgaanekanenadereeeisenestelleneaanehetegebruikevanedee
elektronischeeweg.
3.2.eDeetermijnewaarbinnenezienswijzenenaarevorenekondenewordenegebrachteeindigdeeope3eoktobere
2012.e[appellantesube4]eheefeope2eoktobere2012eviaedeegemeentelijkeewebsiteeeene
zienswijzenformuliereingestuurd.
Inedeekennisgevingeisekenbaaregemaaktedateschrifelijkeofemondelingezienswijzenekunnenewordene
ingediendebijedeeraad,emaar niet per e-mail.eBlijkenseheteverweerschrifeeneheteverhandeldeetere
zittingeisehetemogelijkeomeviaeeeneformuliereopedeegemeentelijkeewebsiteeeeneelektronischee
zienswijzeenaarevoreneteebrengenetegeneontwerpomgevingsvergunningen.e[appellantesube4]eheefedit
formulieregebruiktevooreheteindienenevaneeenezienswijzeetegeneheteontwerpplaneenedee
ontwerpomgevingsvergunningevooredeeactviteitenebouwen,eslopeneenekappen.eGeleteopedee
kennisgevingestondedeeelektronischeewegevooreheteindienenevanezienswijzeneineditegeval,ewaarine
toepassingeisegegeveneaanedeecoördinateregelingeuitedeeWro,eevenwelenieteopen.e
Doore[appellantesube4]eiseterechtegesteldedatedeebeschikbareeinformateeverwarrendeisegeweest.eNue
uiteheteformulieredate[appellantesube4]edigitaaleheefeverzondenevalteafeteeleidenedatedaarmeeebeoogd
iseeenezienswijzeeineteedienenetegeneheteontwerpplaneenedeeontwerpomgevingsvergunning,ehete
formuliereverzondeneiseviaehetedigitaaleloketevanedeegemeentelijkeewebsite,ewaarehetebinnenedee
termijnevoorehetenaarevorenebrengenevanezienswijzeneisebinnengekomen,ehad aan [appellant sub 4]
een herstelmogelijkheid moeten worden geboden.
Watebetrefedeeomstandigheidedate[appellantesube4]eeeneproeformaezienswijzeeheefeingediend,e
overweegtedeeAfdelingedatehetekenbaaremakenedoore[appellantesube4]evanenietenaderetoegelichtee
bezwareneonvoldoendeeiseomezienswijzeneineteebrengenealsebedoeldeineartkele3e15evanedeeAwb.eZoals
deeAfdelingeeerdereheefeoverwogene(uitspraakevane13eaugustuse2008einezaakenr.e200706451/1)e
brengt het zorgvuldigheidsbeginsel evenwel met zich dat, indien een besluit met de in afdeling
3.4 van de Awb neergelegde uniforme openbare voorbereidingsprocedure is voorbereid, zoals in
dit geval, de indiener van de binnen de wetelijke termijn ingebrachte niet nader toegelichte
bezwaren onverwijld in de gelegenheid wordt gesteld om deze binnen twee weken van gronden
te voorzien.
Nuedeeraadeenehetecollegee[appellantesube4]enieteinedeegelegenheidehebbenegesteldebijewijzeevane
verzuimhersteledeelangseelektronischeewegeingediendeezienswijzeealsnogeopenieteelektronischeewijzee
ineteedieneneenedeenietenaderetoegelichteezienswijzeevanegrondeneteevoorzien,ekane[appellantesube4]e
redelijkerwijsenietewordeneverwetenedatehijegeenezienswijzenetegeneheteontwerpplaneenehete
