Het urinair stelsel
1 De organisatie van het urinair stelsel
1.1 Urinair- of excretiestelsel
• Nieren (Renes)
• 2 Ureters (Urineleiders)
• Blaas (Vesica Urinaria)
• 1 Urethra (Urinebuis)
1.2 Functies van het excretiestelsel
1.2.1 Homeostase
• Zout- en waterhuishouding
• Bloeddruk
• Electrolyten: Na+, K+, Cl-,Ca2+
• PH-regulatie (samen met longen)
• Osmoregulatie
1.2.2 Zuivering bloed van afvalstoffen
• Ureum (eiwitmetabolisme)
• Creatinine (spieren)
• Urinezuur
,1.2.3 Productie hormonen
• Erythropoëtine (EPO)
o Hormoon dat de aanmaak van RBC stimuleert
• Renine
o Hormoon dat wordt aangemaakt bij een te lage bloeddruk (teveel
K/te weinig Na). Zie ook: RAAS-syteem (verder)
• Activatie VitD3 (calcitriol)
o In vet oplosbaar (Ezelsbruggetje: vitamines K-A-D-E vetoplosbaar)
▪ 2 belangrijkste vormen: VitD2 en vitD3
▪ VitD3 (prohormoon), verkregen uit zonlicht (UV)
▪ In lever omgezet in calcitriol (deficiëntie=botontkalking)
1.3 De retroperitoneale ligging van de nieren
• Boonvormige organen
• Achter & boven in de buikholte gelegen
• Bovenkant beschermd door ribben
• Retroperitoneel (achter het buikvlies)
• Ingebed in perirenale vet
, 2 De nieren
2.1 Macroscopisch
2.1.1 Pyelum (nierbekken, pelvis renalis)
• Calicesminores
• Calicesmajores
2.1.2 Niermerg(medulla):
• Gestreept
• Microsopisch: nierbuisjes
• Pyramiden → Calices → Pyelum
2.1.3 Nierschors(cortex):
• Gespikkeld
• Microscopisch: Nierlichaampjes (Malpighi)
2.1.4 Nierkapsel
2.2 Bloedtoevoer
2.2.1 Arteria Renalis (tak Aorta Abdominalis)
• Arteriële vertakkingen
o Afferente arteriool
o Glomerulus
o Efferente arteriool
o Peritubulaire capillairen
• Veneuze vertakkingen
2.2.2 Vena renalis (naar V. Cava inferior)
1 De organisatie van het urinair stelsel
1.1 Urinair- of excretiestelsel
• Nieren (Renes)
• 2 Ureters (Urineleiders)
• Blaas (Vesica Urinaria)
• 1 Urethra (Urinebuis)
1.2 Functies van het excretiestelsel
1.2.1 Homeostase
• Zout- en waterhuishouding
• Bloeddruk
• Electrolyten: Na+, K+, Cl-,Ca2+
• PH-regulatie (samen met longen)
• Osmoregulatie
1.2.2 Zuivering bloed van afvalstoffen
• Ureum (eiwitmetabolisme)
• Creatinine (spieren)
• Urinezuur
,1.2.3 Productie hormonen
• Erythropoëtine (EPO)
o Hormoon dat de aanmaak van RBC stimuleert
• Renine
o Hormoon dat wordt aangemaakt bij een te lage bloeddruk (teveel
K/te weinig Na). Zie ook: RAAS-syteem (verder)
• Activatie VitD3 (calcitriol)
o In vet oplosbaar (Ezelsbruggetje: vitamines K-A-D-E vetoplosbaar)
▪ 2 belangrijkste vormen: VitD2 en vitD3
▪ VitD3 (prohormoon), verkregen uit zonlicht (UV)
▪ In lever omgezet in calcitriol (deficiëntie=botontkalking)
1.3 De retroperitoneale ligging van de nieren
• Boonvormige organen
• Achter & boven in de buikholte gelegen
• Bovenkant beschermd door ribben
• Retroperitoneel (achter het buikvlies)
• Ingebed in perirenale vet
, 2 De nieren
2.1 Macroscopisch
2.1.1 Pyelum (nierbekken, pelvis renalis)
• Calicesminores
• Calicesmajores
2.1.2 Niermerg(medulla):
• Gestreept
• Microsopisch: nierbuisjes
• Pyramiden → Calices → Pyelum
2.1.3 Nierschors(cortex):
• Gespikkeld
• Microscopisch: Nierlichaampjes (Malpighi)
2.1.4 Nierkapsel
2.2 Bloedtoevoer
2.2.1 Arteria Renalis (tak Aorta Abdominalis)
• Arteriële vertakkingen
o Afferente arteriool
o Glomerulus
o Efferente arteriool
o Peritubulaire capillairen
• Veneuze vertakkingen
2.2.2 Vena renalis (naar V. Cava inferior)
