Sociologie 2023-2024
1
,1 Hoofdstuk 1: Op ontdekkings2ch door een bekend gebied? ................................................................... 5
1.1 Wat is sociologie? ................................................................................................................................ 5
1.1.1 Inleiding ........................................................................................................................................... 5
1.1.2 Een beeld van een 1tel .................................................................................................................... 6
1.1.3 De socioloog .................................................................................................................................... 7
1.1.4 Het dagelijkse leven door de sociologische lens............................................................................ 10
1.1.5 Een stap verder .............................................................................................................................. 11
1.1.6 Een eerste defini1e van sociologie ................................................................................................ 13
2 Hoofdstuk 2: De samenleving is een veld van tegengestelde krachten .................................................. 15
2.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 15
2.2 Individu en samenleving: een tweestrijd? .......................................................................................... 18
2.2.1 De samenleving: een vat vol mogelijkheden en beperkingen ....................................................... 21
2.2.2 Solidariteit versus strijd ................................................................................................................. 23
2.2.3 Ongelijkheid versus gelijkheid ....................................................................................................... 30
3 Hoofdstuk 3: sociologie als bijzondere wetenschap .............................................................................. 31
3.1 Sociologie is een wetenschap ............................................................................................................ 31
3.1.1 De sociologie, een wetenschap als (g)een ander?......................................................................... 31
3.2 Sociale feiten zijn dingen ................................................................................................................... 35
3.3 Sociologie is niet norma<ef ............................................................................................................... 38
3.4 Sociologie ontdekt en verruimt ......................................................................................................... 38
3.5 Sociologie : een van de huizen op het plein van de samenleving..................................................... 39
4 Hoofdstuk 4: blokken uit de sociologische blokkendoos ....................................................................... 40
4.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 40
4.1.1 Sociaal handelen............................................................................................................................ 40
4.2 Interac<e en communica<e ............................................................................................................... 42
4.2.1 Interac1e ....................................................................................................................................... 42
4.2.2 Communica1e ............................................................................................................................... 44
4.2.3 De impact van de sociale media op communica1e ....................................................................... 45
4.3 Sociale rela<es en posi<es, sociale rol en status .............................................................................. 46
4.3.1 Sociale posi1es .............................................................................................................................. 48
4.3.2 Sociale status ................................................................................................................................. 49
4.3.3 Status(in)congruen1e .................................................................................................................... 49
4.4 Sociale rol........................................................................................................................................... 50
4.4.1 Sociale rol ...................................................................................................................................... 50
4.5 RolaFributen en statussymbolen ...................................................................................................... 52
5 HOOFDSTUK 5. Een netwerk is meer dan een groep: over de diversiteit van samenlevingsverbanden .. 53
5.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 53
5.2 Sociale netwerken .............................................................................................................................. 55
5.2.1 netwerken zijn kanalen voor doorstromen van sociale goederen (sterk rela1oneel) ................... 55
5.3 groepen .............................................................................................................................................. 58
5.4 referenDegroepen............................................................................................................................... 62
5.5 groepen tussen conflict en solidariteit ............................................................................................... 63
2
,6 HOOFDSTUK 6. Moderne samenlevingen zijn al2jd mul2cultureel ....................................................... 64
6.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 64
6.2 Door de ogen van anderen ................................................................................................................. 64
6.3 Waarvoor staat cultuur? .................................................................................................................... 65
6.4 Cultuur en cultuur............................................................................................................................... 68
6.5 Cultuur is een patroon van waarden, normen, doeleinden en verwachDngen................................... 71
6.5.1 Waarden ........................................................................................................................................ 71
6.5.2 Normen ......................................................................................................................................... 73
6.5.3 Doeleinden .................................................................................................................................... 74
6.5.4 Verwach1ngen ............................................................................................................................... 74
6.6 De ene cultuur is de andere niet ......................................................................................................... 75
6.7 InsDtuDes en insDtuDonalisering ........................................................................................................ 78
3
, 4
1
,1 Hoofdstuk 1: Op ontdekkings2ch door een bekend gebied? ................................................................... 5
1.1 Wat is sociologie? ................................................................................................................................ 5
1.1.1 Inleiding ........................................................................................................................................... 5
1.1.2 Een beeld van een 1tel .................................................................................................................... 6
1.1.3 De socioloog .................................................................................................................................... 7
1.1.4 Het dagelijkse leven door de sociologische lens............................................................................ 10
1.1.5 Een stap verder .............................................................................................................................. 11
1.1.6 Een eerste defini1e van sociologie ................................................................................................ 13
2 Hoofdstuk 2: De samenleving is een veld van tegengestelde krachten .................................................. 15
2.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 15
2.2 Individu en samenleving: een tweestrijd? .......................................................................................... 18
2.2.1 De samenleving: een vat vol mogelijkheden en beperkingen ....................................................... 21
2.2.2 Solidariteit versus strijd ................................................................................................................. 23
2.2.3 Ongelijkheid versus gelijkheid ....................................................................................................... 30
3 Hoofdstuk 3: sociologie als bijzondere wetenschap .............................................................................. 31
3.1 Sociologie is een wetenschap ............................................................................................................ 31
3.1.1 De sociologie, een wetenschap als (g)een ander?......................................................................... 31
3.2 Sociale feiten zijn dingen ................................................................................................................... 35
3.3 Sociologie is niet norma<ef ............................................................................................................... 38
3.4 Sociologie ontdekt en verruimt ......................................................................................................... 38
3.5 Sociologie : een van de huizen op het plein van de samenleving..................................................... 39
4 Hoofdstuk 4: blokken uit de sociologische blokkendoos ....................................................................... 40
4.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 40
4.1.1 Sociaal handelen............................................................................................................................ 40
4.2 Interac<e en communica<e ............................................................................................................... 42
4.2.1 Interac1e ....................................................................................................................................... 42
4.2.2 Communica1e ............................................................................................................................... 44
4.2.3 De impact van de sociale media op communica1e ....................................................................... 45
4.3 Sociale rela<es en posi<es, sociale rol en status .............................................................................. 46
4.3.1 Sociale posi1es .............................................................................................................................. 48
4.3.2 Sociale status ................................................................................................................................. 49
4.3.3 Status(in)congruen1e .................................................................................................................... 49
4.4 Sociale rol........................................................................................................................................... 50
4.4.1 Sociale rol ...................................................................................................................................... 50
4.5 RolaFributen en statussymbolen ...................................................................................................... 52
5 HOOFDSTUK 5. Een netwerk is meer dan een groep: over de diversiteit van samenlevingsverbanden .. 53
5.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 53
5.2 Sociale netwerken .............................................................................................................................. 55
5.2.1 netwerken zijn kanalen voor doorstromen van sociale goederen (sterk rela1oneel) ................... 55
5.3 groepen .............................................................................................................................................. 58
5.4 referenDegroepen............................................................................................................................... 62
5.5 groepen tussen conflict en solidariteit ............................................................................................... 63
2
,6 HOOFDSTUK 6. Moderne samenlevingen zijn al2jd mul2cultureel ....................................................... 64
6.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 64
6.2 Door de ogen van anderen ................................................................................................................. 64
6.3 Waarvoor staat cultuur? .................................................................................................................... 65
6.4 Cultuur en cultuur............................................................................................................................... 68
6.5 Cultuur is een patroon van waarden, normen, doeleinden en verwachDngen................................... 71
6.5.1 Waarden ........................................................................................................................................ 71
6.5.2 Normen ......................................................................................................................................... 73
6.5.3 Doeleinden .................................................................................................................................... 74
6.5.4 Verwach1ngen ............................................................................................................................... 74
6.6 De ene cultuur is de andere niet ......................................................................................................... 75
6.7 InsDtuDes en insDtuDonalisering ........................................................................................................ 78
3
, 4
