Schouderklachten (impingement)
Casus ‘Schouderklachten (impingement)’
Naam: Dhr. V
Geslacht: M
Diagnose: schouderklachten (aspecifieke impingement klachten)
Meneer heeft last van zijn linker schouder. Hij weet niet waar dit van komt, en weet alleen dat hij er zo
snel mogelijk van af wil. Hij is bij de huisarts geweest en die heeft hem doorverwezen.
Korte beschrijving aandoening
Subacromiaal impingement staat voor inklemming van structuren in de subacromiale holte (tussen
humeruskop en onder het acromion). Deze ruimte is niet heel groot, maar er bevinden zich wel veel
structuren in. Als deze ruimte te nauw wordt, kan er inklemming ontstaan, en hierdoor ben je beperkt
in het maken van bepaalde bewegingen.
Welke structuren?
Bursa subacromialis (slijmbeurs
onder het acromion)
Bicepspees (lange)
M. supraspinatus
Meestal is de pees van de m. supraspinatus
ingeklemd onder het acromiondak.
Oorzaak van inklemming?
- Aangeboren vernauwing
- Aangroei van bot
- Instabiliteit schouder
- Overbelasting schouderstructuren (bij veel bovenhands werken; schouder heffen), hierdoor
ook vermoeidheid van de structuren.
- Irritatie en ontstekingsreactie pees of slijmbeurs (kan verkalking tot gevolg hebben)
- Trauma
Gevolg van inklemming?
- Pijn
• Voornamelijk in bovenarm (licht uitstralend)
• Aan het begin korte periodes, later meer constant
• Painfull arc: abductie pijnlijk tussen 70° en 120° (daarboven of daaronder hebben de
structuren meer ruimte als het schouder wordt bewogen)
• Pijn tijdens liggen op schouder (door de druk verkleind de ruimte nog meer)
• Pijn bij bovenhandse activiteiten
- Bewegingsbeperking; mobiliteitsverlies
• Met name abductie en endorotatie
- Spierkrachtverlies
- Ontstekingsreactie; met als gevolg nog meer inklemming (door zwelling)
Dit treedt meestal tussen het 40e en 60e levensjaar op.
Vaker bij mannen dan bij vrouwen
Normaal verloop elevatie schouder:
De m. deltoideus zorgt voornamelijk voor de eerste 90 graden abductie, hierbij wordt de humeruskop
naar het acromion toegetrokken. Om te voorkomen dat de humerus tegen het acromion aan komt
contraheert de rotatorcuffmusculatuur. Hierdoor wordt de humeruskop, op ongeveer één centimeter
, afstand van het acromion, gefixeerd in de kom. Door deze samenwerking van de spieren kan de
elevatie in de schouder soepel verlopen.
Bij een impingementsyndroom is deze samenwerking verstoord waardoor de ruimte tussen de
humerus en het acromion verkleint is, hierdoor worden er structuren ingeklemd.
In de meeste gevallen is een disfunctie van de rotatorcuff de oorzaak en de subacroiale inklemming
het gevolg van de aandoening.
Intrinsieke factoren voor het ontstaan van een impingement:
Zwelling van subacromiale pezen als gevolg van degeneratie (tendinose).
Zwelling van subacromiale pezen door ontsteking (tendinitis).
Ontsteking of fibrosering van de bursa subacromialis. Dit kan ontstaan door:
o Chronische irritatie.
o Trauma.
o Bacteriele infectie.
o Auto-immuunproces (reumatoïde artritis).
Een kalkspat in een subacromiaal gelegen pees.
Subacromiaal gelegen tumoren dit is zeldzaam.
Extrinisieke factoren voor het ontstaan van een impingement: Dit is wanneer de subacromiale ruimte
kleiner is dan normaal:
Een abnormaal gevormde coraco-acromiale boog.
Degeneratieve processen van het acromioclaviculaire gewricht.
Prominentie van het tuberculum majus.
Superieure migratie (naar boven) van de humeruskop door rupturen of zwakte van de
rotatorcuff of door een ruptuur van de lange m. biceps brachii pees.
3 stadia van impingement:
In stadium I is sprake van een aseptische (vrij van ziektekiem) ontsteking: dit stadium komt
vooral bij patiënten jonger dan 25 jaar.
In stadium II is er sprake van fibrosering en irreversibele veranderingen in de pees: dit
stadium komt vooral voor bij patiënten van 25-40 jaar.
Stadium III komt in het algemeen voor bij patiënten ouder dan 40 jaar. In dit stadium wordt
een peesscheur frequent gezien, bij vaak langer bestaande fibrose en tendinopathie van de
pees.
Indeling impingement klachten:
1. Schouderklachten met passieve bewegingsbeperking, die voornamelijk optreden in exorotatie-
en/of abductierichting: Een beperking van in hoofdzaak de exorotatie zou kunnen
samenhangen met een aseptische ontsteking van het glenohumerale gewrichtskapsel of een
degeneratieve afwijking van het glenohumerale gewricht. Een beperking van in hoofdzaak de
abductie zou kunnen samenhangen met een aseptische ontsteking of degeneratieve afwijking
van een structuur in de subacromiale ruimte.
2. Schouderklachten zónder passieve bewegingsbeperkingen en mét een pijnlijk traject in de
abductie: Verondersteld wordt dat hierbij een of meerdere structuren in de subacromiale
ruimte zijn aangedaan.
3. Overige schouderklachten’ zónder passieve bewegingsbeperkingen en zónder pijn in het
abductietraject): Zouden kunnen worden toegeschreven aan: instabiliteit van het
glenohumerale gewricht, aandoeningen van het acromio- of sternoclaviculaire gewricht en
functiestoornissen van de CWK of CTO.
Casus ‘Schouderklachten (impingement)’
Naam: Dhr. V
Geslacht: M
Diagnose: schouderklachten (aspecifieke impingement klachten)
Meneer heeft last van zijn linker schouder. Hij weet niet waar dit van komt, en weet alleen dat hij er zo
snel mogelijk van af wil. Hij is bij de huisarts geweest en die heeft hem doorverwezen.
Korte beschrijving aandoening
Subacromiaal impingement staat voor inklemming van structuren in de subacromiale holte (tussen
humeruskop en onder het acromion). Deze ruimte is niet heel groot, maar er bevinden zich wel veel
structuren in. Als deze ruimte te nauw wordt, kan er inklemming ontstaan, en hierdoor ben je beperkt
in het maken van bepaalde bewegingen.
Welke structuren?
Bursa subacromialis (slijmbeurs
onder het acromion)
Bicepspees (lange)
M. supraspinatus
Meestal is de pees van de m. supraspinatus
ingeklemd onder het acromiondak.
Oorzaak van inklemming?
- Aangeboren vernauwing
- Aangroei van bot
- Instabiliteit schouder
- Overbelasting schouderstructuren (bij veel bovenhands werken; schouder heffen), hierdoor
ook vermoeidheid van de structuren.
- Irritatie en ontstekingsreactie pees of slijmbeurs (kan verkalking tot gevolg hebben)
- Trauma
Gevolg van inklemming?
- Pijn
• Voornamelijk in bovenarm (licht uitstralend)
• Aan het begin korte periodes, later meer constant
• Painfull arc: abductie pijnlijk tussen 70° en 120° (daarboven of daaronder hebben de
structuren meer ruimte als het schouder wordt bewogen)
• Pijn tijdens liggen op schouder (door de druk verkleind de ruimte nog meer)
• Pijn bij bovenhandse activiteiten
- Bewegingsbeperking; mobiliteitsverlies
• Met name abductie en endorotatie
- Spierkrachtverlies
- Ontstekingsreactie; met als gevolg nog meer inklemming (door zwelling)
Dit treedt meestal tussen het 40e en 60e levensjaar op.
Vaker bij mannen dan bij vrouwen
Normaal verloop elevatie schouder:
De m. deltoideus zorgt voornamelijk voor de eerste 90 graden abductie, hierbij wordt de humeruskop
naar het acromion toegetrokken. Om te voorkomen dat de humerus tegen het acromion aan komt
contraheert de rotatorcuffmusculatuur. Hierdoor wordt de humeruskop, op ongeveer één centimeter
, afstand van het acromion, gefixeerd in de kom. Door deze samenwerking van de spieren kan de
elevatie in de schouder soepel verlopen.
Bij een impingementsyndroom is deze samenwerking verstoord waardoor de ruimte tussen de
humerus en het acromion verkleint is, hierdoor worden er structuren ingeklemd.
In de meeste gevallen is een disfunctie van de rotatorcuff de oorzaak en de subacroiale inklemming
het gevolg van de aandoening.
Intrinsieke factoren voor het ontstaan van een impingement:
Zwelling van subacromiale pezen als gevolg van degeneratie (tendinose).
Zwelling van subacromiale pezen door ontsteking (tendinitis).
Ontsteking of fibrosering van de bursa subacromialis. Dit kan ontstaan door:
o Chronische irritatie.
o Trauma.
o Bacteriele infectie.
o Auto-immuunproces (reumatoïde artritis).
Een kalkspat in een subacromiaal gelegen pees.
Subacromiaal gelegen tumoren dit is zeldzaam.
Extrinisieke factoren voor het ontstaan van een impingement: Dit is wanneer de subacromiale ruimte
kleiner is dan normaal:
Een abnormaal gevormde coraco-acromiale boog.
Degeneratieve processen van het acromioclaviculaire gewricht.
Prominentie van het tuberculum majus.
Superieure migratie (naar boven) van de humeruskop door rupturen of zwakte van de
rotatorcuff of door een ruptuur van de lange m. biceps brachii pees.
3 stadia van impingement:
In stadium I is sprake van een aseptische (vrij van ziektekiem) ontsteking: dit stadium komt
vooral bij patiënten jonger dan 25 jaar.
In stadium II is er sprake van fibrosering en irreversibele veranderingen in de pees: dit
stadium komt vooral voor bij patiënten van 25-40 jaar.
Stadium III komt in het algemeen voor bij patiënten ouder dan 40 jaar. In dit stadium wordt
een peesscheur frequent gezien, bij vaak langer bestaande fibrose en tendinopathie van de
pees.
Indeling impingement klachten:
1. Schouderklachten met passieve bewegingsbeperking, die voornamelijk optreden in exorotatie-
en/of abductierichting: Een beperking van in hoofdzaak de exorotatie zou kunnen
samenhangen met een aseptische ontsteking van het glenohumerale gewrichtskapsel of een
degeneratieve afwijking van het glenohumerale gewricht. Een beperking van in hoofdzaak de
abductie zou kunnen samenhangen met een aseptische ontsteking of degeneratieve afwijking
van een structuur in de subacromiale ruimte.
2. Schouderklachten zónder passieve bewegingsbeperkingen en mét een pijnlijk traject in de
abductie: Verondersteld wordt dat hierbij een of meerdere structuren in de subacromiale
ruimte zijn aangedaan.
3. Overige schouderklachten’ zónder passieve bewegingsbeperkingen en zónder pijn in het
abductietraject): Zouden kunnen worden toegeschreven aan: instabiliteit van het
glenohumerale gewricht, aandoeningen van het acromio- of sternoclaviculaire gewricht en
functiestoornissen van de CWK of CTO.
