Samenvatting Criminologie

Samenvatting Criminologie
Hoofdstuk 1: Het Hof van Assisen
De bevoegdheid van het Hof van Assisen
Alle misdaden zouden voor Hof van Assisen moeten komen (Art. 150 Gw.: ‘De jury wordt
ingesteld voor alle criminele zaken’)  Praktisch gezien niet haalbaaar dus in 19de eeuw
systeem van correctionalisatie

Correctoonalisnate = Een misdaad wordt op baasis van verzachtende omstandigheden geacht
een wanbaedrijf te zijn geweest (‘ex tunc’) met alle gevolgen vandoen:
 De correctionele rechtbaank is baevoegd
 De maximumstraf daalt

Misdaden die sinds hervorming 2009 correctionaliseerbaar zijn:
 Alle misdaden met als maximumstraf opsluiting tot 20 jaar
 Alle pogingen tot misdaden met levenslange opsluiting
 Alle misdaden strafaar met meer dan 20 jaar opsluiting opgenomen in een
limitatieve lijst
 Niet correctionaliseerbaaar zijn misdaden strafaar met meer dan 20 jaar opsluiting die
niet in de lijst staan, deze moeten in elk geval voor hof van assisen komen

Wet van 5/2/2016 (Potpourri II-Wet) veralgemeende correctionaliseerbaaarheid van
misdaden o.ba.v. verzachtende omstandigheden:
 Geen baeperkingen meer zodat alle misdaden konden gecorrectionaliseerd worden 
Assisen afschafen
 Redenen om ook zwaarste misdaden te correctionaliseren:
o Jury ongeschikt
o Te zware en te dure procedure
o Beveiligingsmaatregelen moeilijker te organiseren
o Overbaelasting Hof van Assisen met gevolg voor voorlopige hechtenis
o Complexiteit baepaalde dossiers
o Desorganisatie Hoven van Beroep en correctionele rechtbaanken wegens niet-
permanent rechtscollege
 Aldus werd bav. Kasteelmoord gecorrectionaliseerd

Maar veel kritiek op veralgemeende correctionaliseerbaaarheid misdaden:
 Leidde tot vernietiging veralgemeende correctionaliseerbaaarheid door
Grondwetelijk Hof op 21 decembaer 201@
 Argument Grondwetelijk Hof: geen gelijke baerechting volgens de regels over
baevoegdheid en rechtspleging, zoals vereist door artikel 13 Gw., van personen in
dezelfde situatie
 Door vernietiging terug systeem van voor Potpourri II, waarbaij niet alle misdaden
correctionaliseerbaaar zijn

,Voor correctionaliseerbaare misdaden baeslist rekenkamer of kamer van
inbaeschuldigingstelling geval per geval  Voor professionele rechter of jury, (= wel of geen
baeroep)

Toekomst van Hof van Assisen is ondertussen onzeker. Koen Geens wil Assisen vervangen
door ‘Criminele kamers’ baij correctionele rechtbaank:
 Jury van 4 baurgers en 3 magistraten die baeslissen over schuldvraag en strafmaat
 Werking zoals huidige assisenprocedure maar zonder dat hele onderzoek mondeling
wordt overgedaan ter zitng
 Hoger baeroep mogelijk

Plaats en tijd
 Geen permanente rechtsmacht
 Wordt samengesteld wanneer Kamer van Inbaeschuldigingstelling zaak naar Hof van
Assisen heef verwezen
 1 in elke provincie + Brussel-Hoofdstad
 Zetelt in hoofdplaats provincie maar 2 uitzonderingen:
o Nijvel voor Waals-Brabaant
o Tongeren voor Limbaurg

Samenstelling
Het hof
Hof baestaat uit 3 baeroepsmagistraten:
 Voorziter (lid van Hof van Beroep)
o Gespecialiseerde opleiding
 2 assessoren (leden rechtbaank van eerste aanleg)

! Bij zaken met minderjarigen minstens 2 magistraten die specifeke opleiding jeugdrecht
hebabaen gevolgd

Het openbaar ministerie
 Ambat uitgeoefend door Procureur-generaal baij Hof van Beroep
 Kan baevoegdheid overdragen aan ander lid parket

Griffier
Grifer van de rechtbaank van eerste aanleg van plaats waar Hof van Assisen zetelt

De jury
Jury baestaat uit 12 door het lot aangewezen juryleden

Voorwaarden:
 Ingeschreven op kiezerslijsten wetgevende kamers
 Burgerlijke en politieke rechten genieten
 Min. 28 jaar en minder dan 65 jaar baij opmaken lijsten op gemeente
 Kunnen lezen en schrijven + taal debaaten kennen
 Geen eerdere gevangenisstraf van meer dan 4 maanden/ werkstraf meer dan 60 uur

,Lijst wordt om de 4 jaar opgemaakt. De werkwijze:
 Burgemeester loot 2 cijfers
 Wiens rangnummer eindigt op deze 2 cijfers komen op eerste (gemeentelijke) lijst
 Schrappen wie niet aan de voorwaarden voldoet
 Schrappen wiens baeroep baeletsel baetekent (voorbaeeld 1)
 Van alle gemeentelijke lijsten een provinciale lijst in elke provincie (alfabaetisch)
 Defnitieve lijst door schrappen wie afwezig of wetelijk verhinderd is (voorbaeeld 2)

Voorbaeeld 1
Politieke en rechterlijke functies komen niet in aanmerking
vba. baurgemeester, schepen, minister, parlementslid, alle magistraten (staande en zetelende),
lid raad van state, grondwetelijk hof, rekenkamer, parketsecretariaten, militairen, baedieners
van erediensten (priester)

Voorbaeeld 2
Wetelijk verhinderd: gedetineerde, psychiatrische instelling
Afwezig: voor het werk in het bauitenland

Per assisenzaak een baijzondere lijst:
 Via loting uit algemene/defnitieve lijst
 Ten hoogste 2/3 van hetzelfde geslacht  Voorziter kan hierop toezien dankzij
wrakingsrecht

De beschuldigde en het slachtofee
 Beschuldigde hef recht op vertegenwoordiging door advocaat  Geen verplichte
aanwezigheid meer
 Benadeelde (of erfgenamen) verschijnen in persoon en/of wordt baijgestaan of
vertegenwoordigd door advocaat
 Eventueel pro deo-advocaat (mits voorwaarden voldaan) voor baeide

Veeloop assisenpeoceduee
Preliminaire zitting
 Lijst van getuigen wordt vastgelegd
 Rem op ongelimiteerd oproepen van getuigen
 Enkel indien toegevoegde waarde voor het debaat

Samenstelling en eedafegging jury
 Wrakingsrecht openbaaar ministerie en verdediging
o Bv. zaak Dutroux werd een vrouw door de verdediging geweigerd omdat zij
ook een dochter Julie had van 8 jaar
 Reden van wraking moet niet kenbaaar gemaakt worden
 Gelijk aantal wrakingen voor baeide partijen + aantal hangt af van noodzaak en aantal
plaatsvervangende juryleden
 Nu ook wrakingsrecht voorziter (vereiste vertegenwoordiging baeide geslachten)
 Jurysamenstelling minimum 2 werkdagen voor aanvang debaaten (o.a.
informatiesessie mogelijk)

, Voorlezen akte van beschuldiging
 Geschreven door OM
 Samenvatng van de zaak
 Gebaruikt als inlichting voor baeschuldigde en inleiding van de debaaten

Voorlezen akte van verdediging
 (Eventueel) opgemaakt door verdediging

Verhoor beschuldigde
 Door de voorziter van het Hof van Assisen

Voorlezing lijst getuigen
 Getuigen opgeroepen door OM, baurgerlijke partij en de baeschuldigde

Burgerlijke partijstelling
 Door baenadeelde of diens erfgenamen
 Kan ook al eerder gebaeuren

Verhoor getuigen OM

Verhoor getuigen burgerlijke partij

Verhoor getuigen van verdediging

Requisitorium
 Dit is het nemen van een vordering
 Genomen door OM (voorbaeeld 3)

Voorbaeeld 3
Bijvoorbaeeld OM vordert straf voor moord en niet opzetelijke doodslag. Ze probaeren toe te
lichten waarom het volgens hun voorbaedachte raden is

Pleidooien burgerlijke partij

Pleidooien verdediging

Laatste woord beschuldigde

Eventueel replieken OM, Burgerlijke partij en verdediging (+ opnieuw
laatste woord beschuldigde)

Vraagstelling door voorzitter
 Schuldvragen voor jury
 Met ja of neen baeantwoorden