Samenvatting:
Hoorcolleges Bedrijfsinformatica
DOCENTEN: TIAS GUNS & FLORIS DEVRIENDT
Gino Aytas | 1BA TEW | Academiejaar 2018 - 2019
,Praktische informatie:
Bij elk deel zien we leerdoelen, dit zijn de te kennen / kunnen doelen.
Alles wat in de les wordt behandeld en uitgelegd moet gekend zijn, echter moet niet alles
wat in het boek staat gekend zijn.
Het examen verloopt schriftelijk, afwisselend meerkeuze en open vragen.
Het finale cijfer zal voor 50% bestaan uit de stof uit het hoorcollege en voor 50% uit
oefeningen wan de werkcolleges. Pas op: Minstens op elk deel 3,5/10, anders wordt het
laagste cijfer vermenigvuldigd met 2, zodat je beide delen serieus neemt!
Deel 1 Inleiding informatica:
Leerdoelen:
• De rol van informatiesystemen in bedrijven inzien.
Noem een bedrijf dat niet zonder informatiesystemen zou kunnen en licht kort toe?
• De geschiedenis van computers kunnen toelichten.
Orden historisch: “telraam”, “smartphone”, “ponskaart” & “vacuüm buizen”.
• Basisconcepten en terminologie in IT begrijpen.
Wat is de relatie tussen informatie systemen en informatie technologie?
• Een zicht hebben op grote thema’s binnen informatica als wetenschapsdiscipline.
Noem 2 thema’s binnen informatica als wetenschapsdiscipline?
- We bekijken enkele informatiesystemen van vandaag:
→ Google Maps heeft kaarten van over heel de wereld, waarop we elke plaats op aarde
kunnen zoeken (VUB op dit adres, Zaventem op dit adres, …), hiertussen de korte route
kunnen zien rekening houdend met de actuele verkeerssituatie.
→ E-commerce heeft een website met hun catalogus, een systeem dat aanbevelingen
geeft, een systeem dat je betaling afhandelt, een systeem dat kijkt waar uw product
opgeslagen is om dit te pakken en op de rolband te leggen voor te sorteren.
Er werken dus onnoemelijk veel informatiesystemen samen om verschillende taken te
volbrengen.
- Informatiesystemen transformeren bedrijven:
• Toenemend gebruik smartphone.
• Toenemend gebruik van big data en AI: Google voorspelt het verkeer en Zalando
raad producten aan.
• Toenemend gebruik van de Cloud.
Bijvoorbeeld Netflix: Vroeger was hun service gebaseerd op het verhuren van Dvd’s per post,
vandaag de dag is het een van de grootste streamingservices.
IT is voor bedrijven uiterst belangrijk, zelfs onder crisis blijft IT even belangrijk.
De investeringen in IT zijn wereldwijd stijgend.
PAGINA 1
,- Relatie tussen bedrijven en informatica:
Bedrijven gaan aan de hand van informatiesystemen ondernemingsdoelen verwezenlijken.
Deze software draait op hardware en maakt gebruikt van alle beschikbare data die goed
moet beheerd worden, deze verschillende systemen moeten ook met elkaar communiceren.
- Geschiedenis van computers:
Vroeger was het begrip computer een beroep, namelijk rekenaar. Zo berekende ze in een
computer room op een luchtmachtbasis de trajecten van raketten en dergelijke.
Alles stamt af van het tellen met steentjes op een telraam of abacus. Hiermee kon men een
berekening opslaan, niet berekenen!
Vervolgens kreeg men tandwielen, hiermee vond Blaise Pascal de Pascaline uit. Aan de hand
van tandwielen (0 tot 9) kon dit toestel zelf rekenen, optellen.
Een volgende stap was het Leibniz-Wiel, dit toestel was in staat om zowel op te tellen,
aftrekken, vermenigvuldig en delen.
Hierop volgde de difference engine die differentiaal vergelijkingen kon oplossen
(destijds om conversie tabellen op te stellen).
Het was de bedoeling dat de analytical engine (nooit gebouwd) hierop zou volgen, deze
moest programmeerbaar zijn via ponskaarten, de eerste programmeerbare computer.
Dit concept van ponskaarten werd later gebruikt in de tapijten business, ponskaarten
representeerde het weefgetouw patroon voor de weefmachines.
Ook Hollerith gebruikte dit systeem, geïnspireerd door treinkaartjes knippen. Ponskaarten
om gegevens op te slaan, uitgelezen door naaldjes aan een veer die enkel bij een gaatje
elektronisch contact maakte om het antwoord te registreren.
Bijvoorbeeld een volkstelling: Voorheen koste het 7 jaar om alle data te verwerken, met
ponskaarten nog maar 6 weken.
PAGINA 2
,- Evolutie van mechanisch naar digitaal:
Van tandwielen evolueerde men naar relais (schakelaar met uit- en aan-toestand), deze kon
veranderen van toestand door er stroom op te zetten (elektromagnetisch).
Toegepast in Stibitz & Mark I (eerste bug, letterlijk een insect vast in een relais).
Deze mechanische relais werden vervangen door elektronische, in de vorm van radiobuizen.
Deze had ook 2 toestanden, wel een signaal doorgeven of niet.
Toegepast in Atanasoff, Colossus & ENIAC.
ENIAC werd gezien als de eerste computer, elektronisch en digitaal. Men had 18000
radiobuizen voor opslag, maximaal 1 programma tegelijkertijd te programmeren via een
interface met kabel verbindingen aan de voorkant. Capabel voor 5000 berekeningen per
seconde. (Evolueerde al snel naar 10000 en 100000 berekeningen per seconde)
De transistors waren een doorbraak, een elektrische relay, veel sneller en duurbaarder. Deze
werden uiteindelijk op chips en circuits geplaatst.
- Moore’s Law: Elke 2 jaar verdubbelde het aantal transistors op een chip, doorgaande tot we
op atomair niveau zitten.
Door deze vooruitgang kan alles steeds kleiner aangezien de chips kleiner kunnen en hun
kracht kunnen behouden.(Smartphones) Echter worden dingen steeds groter en groter
uitgewerkt. (Mainframes & data centers)
- Personal Computers: Oorspronkelijk enkel voor overheden en grote bedrijven. IBM
introduceerde de PC voor de gewone consument en kleine bedrijven. (Snel populair, werd
de standaard hardware ontwerp voor meeste desktop computers en meest
gebruikte OS MS-DOS)
- Internet, een revolutie in communicatie:
• World Wide Web
• Zoekmachines als Google & Bing
• Cloud computing
• Social media als Facebook & Twitter.
- We concluderen:
De computer is een werktuig.
Evolutie gedreven door evoluties in de maatschappij. (Nieuwe behoeften zoals ruimtevaart
en oorlogen)
Alles wordt meer en meer geautomatiseerd.
Ontwikkeling gedreven door duidelijke winsten, potentie tot rendementsverbeteringen.
- Informatieverwerking: Gebeurt met informatiesystemen (IS), die gebruik maken van
informatietechnologie (IT).
- Informatica is de wetenschap van informatieverwerking (met computers).
PAGINA 3
, - Een algoritme is een reeks stappen die bepaalt hoe een taak wordt uitgevoerd, hoe
tot een oplossing wordt gekomen.
Stappen zijn elementaire handelingen. (Doe dit, doe dat) Met algoritme-domein specifieke
terminologie. (Schroeien & koken bij een recept)
Hoe we vanaf een beginsituatie een doel bereiken.
Bijvoorbeeld: Een handleiding van een Ikea Kast, of een recept voor lasagne.
Wiskundige voorbeelden: Staartdeling, euclidische deling & kortste pad algoritme)
Een algoritme vangt intelligentie, eens uitgewerkt kan het toegepast worden op verschillende
situaties. Niet een oplossing maar een beschrijving van de stappen om tot de oplossing te
komen. (= computationeel denken).
Programma’s stellen een algoritme voor in een werkende eenduidig gedefinieerde notatie.
Een vormgeving van een algoritme die een machine kan uitvoeren.
Zo is software een combinatie van programma’s en de algoritmen die ze representeren.
De hardware voert deze software uit.
- De computerwetenschappen worden door 4 grote domeinen verenigd:
• Algoritmen en programmeren
• Data
• Netwerken en Internet
• Impact
Deel 2 Gegevensopslag en bewerking:
Leerdoelen:
• Verschillende soorten geheugen voor gegevensopslag kunnen onderscheiden.
• Uitleggen hoe verschillende vormen van informatie worden opgeslagen in bits.
- Elektriciteit heeft 2 toestanden (=binary digit), oftewel aan (1) of uit (0). Hieruit vloeit een
bit voort.
- Werking van een transistor (booleaanse bewerkingen uitgevoerd door gates):
• AND-gate: Enkel wanneer de 2 invoeren A en B BEIDE 1 zijn, zal de uitvoer 1 zijn.
Input (A & B) Output
00 0
01 0
10 0
11 1
PAGINA 4
Hoorcolleges Bedrijfsinformatica
DOCENTEN: TIAS GUNS & FLORIS DEVRIENDT
Gino Aytas | 1BA TEW | Academiejaar 2018 - 2019
,Praktische informatie:
Bij elk deel zien we leerdoelen, dit zijn de te kennen / kunnen doelen.
Alles wat in de les wordt behandeld en uitgelegd moet gekend zijn, echter moet niet alles
wat in het boek staat gekend zijn.
Het examen verloopt schriftelijk, afwisselend meerkeuze en open vragen.
Het finale cijfer zal voor 50% bestaan uit de stof uit het hoorcollege en voor 50% uit
oefeningen wan de werkcolleges. Pas op: Minstens op elk deel 3,5/10, anders wordt het
laagste cijfer vermenigvuldigd met 2, zodat je beide delen serieus neemt!
Deel 1 Inleiding informatica:
Leerdoelen:
• De rol van informatiesystemen in bedrijven inzien.
Noem een bedrijf dat niet zonder informatiesystemen zou kunnen en licht kort toe?
• De geschiedenis van computers kunnen toelichten.
Orden historisch: “telraam”, “smartphone”, “ponskaart” & “vacuüm buizen”.
• Basisconcepten en terminologie in IT begrijpen.
Wat is de relatie tussen informatie systemen en informatie technologie?
• Een zicht hebben op grote thema’s binnen informatica als wetenschapsdiscipline.
Noem 2 thema’s binnen informatica als wetenschapsdiscipline?
- We bekijken enkele informatiesystemen van vandaag:
→ Google Maps heeft kaarten van over heel de wereld, waarop we elke plaats op aarde
kunnen zoeken (VUB op dit adres, Zaventem op dit adres, …), hiertussen de korte route
kunnen zien rekening houdend met de actuele verkeerssituatie.
→ E-commerce heeft een website met hun catalogus, een systeem dat aanbevelingen
geeft, een systeem dat je betaling afhandelt, een systeem dat kijkt waar uw product
opgeslagen is om dit te pakken en op de rolband te leggen voor te sorteren.
Er werken dus onnoemelijk veel informatiesystemen samen om verschillende taken te
volbrengen.
- Informatiesystemen transformeren bedrijven:
• Toenemend gebruik smartphone.
• Toenemend gebruik van big data en AI: Google voorspelt het verkeer en Zalando
raad producten aan.
• Toenemend gebruik van de Cloud.
Bijvoorbeeld Netflix: Vroeger was hun service gebaseerd op het verhuren van Dvd’s per post,
vandaag de dag is het een van de grootste streamingservices.
IT is voor bedrijven uiterst belangrijk, zelfs onder crisis blijft IT even belangrijk.
De investeringen in IT zijn wereldwijd stijgend.
PAGINA 1
,- Relatie tussen bedrijven en informatica:
Bedrijven gaan aan de hand van informatiesystemen ondernemingsdoelen verwezenlijken.
Deze software draait op hardware en maakt gebruikt van alle beschikbare data die goed
moet beheerd worden, deze verschillende systemen moeten ook met elkaar communiceren.
- Geschiedenis van computers:
Vroeger was het begrip computer een beroep, namelijk rekenaar. Zo berekende ze in een
computer room op een luchtmachtbasis de trajecten van raketten en dergelijke.
Alles stamt af van het tellen met steentjes op een telraam of abacus. Hiermee kon men een
berekening opslaan, niet berekenen!
Vervolgens kreeg men tandwielen, hiermee vond Blaise Pascal de Pascaline uit. Aan de hand
van tandwielen (0 tot 9) kon dit toestel zelf rekenen, optellen.
Een volgende stap was het Leibniz-Wiel, dit toestel was in staat om zowel op te tellen,
aftrekken, vermenigvuldig en delen.
Hierop volgde de difference engine die differentiaal vergelijkingen kon oplossen
(destijds om conversie tabellen op te stellen).
Het was de bedoeling dat de analytical engine (nooit gebouwd) hierop zou volgen, deze
moest programmeerbaar zijn via ponskaarten, de eerste programmeerbare computer.
Dit concept van ponskaarten werd later gebruikt in de tapijten business, ponskaarten
representeerde het weefgetouw patroon voor de weefmachines.
Ook Hollerith gebruikte dit systeem, geïnspireerd door treinkaartjes knippen. Ponskaarten
om gegevens op te slaan, uitgelezen door naaldjes aan een veer die enkel bij een gaatje
elektronisch contact maakte om het antwoord te registreren.
Bijvoorbeeld een volkstelling: Voorheen koste het 7 jaar om alle data te verwerken, met
ponskaarten nog maar 6 weken.
PAGINA 2
,- Evolutie van mechanisch naar digitaal:
Van tandwielen evolueerde men naar relais (schakelaar met uit- en aan-toestand), deze kon
veranderen van toestand door er stroom op te zetten (elektromagnetisch).
Toegepast in Stibitz & Mark I (eerste bug, letterlijk een insect vast in een relais).
Deze mechanische relais werden vervangen door elektronische, in de vorm van radiobuizen.
Deze had ook 2 toestanden, wel een signaal doorgeven of niet.
Toegepast in Atanasoff, Colossus & ENIAC.
ENIAC werd gezien als de eerste computer, elektronisch en digitaal. Men had 18000
radiobuizen voor opslag, maximaal 1 programma tegelijkertijd te programmeren via een
interface met kabel verbindingen aan de voorkant. Capabel voor 5000 berekeningen per
seconde. (Evolueerde al snel naar 10000 en 100000 berekeningen per seconde)
De transistors waren een doorbraak, een elektrische relay, veel sneller en duurbaarder. Deze
werden uiteindelijk op chips en circuits geplaatst.
- Moore’s Law: Elke 2 jaar verdubbelde het aantal transistors op een chip, doorgaande tot we
op atomair niveau zitten.
Door deze vooruitgang kan alles steeds kleiner aangezien de chips kleiner kunnen en hun
kracht kunnen behouden.(Smartphones) Echter worden dingen steeds groter en groter
uitgewerkt. (Mainframes & data centers)
- Personal Computers: Oorspronkelijk enkel voor overheden en grote bedrijven. IBM
introduceerde de PC voor de gewone consument en kleine bedrijven. (Snel populair, werd
de standaard hardware ontwerp voor meeste desktop computers en meest
gebruikte OS MS-DOS)
- Internet, een revolutie in communicatie:
• World Wide Web
• Zoekmachines als Google & Bing
• Cloud computing
• Social media als Facebook & Twitter.
- We concluderen:
De computer is een werktuig.
Evolutie gedreven door evoluties in de maatschappij. (Nieuwe behoeften zoals ruimtevaart
en oorlogen)
Alles wordt meer en meer geautomatiseerd.
Ontwikkeling gedreven door duidelijke winsten, potentie tot rendementsverbeteringen.
- Informatieverwerking: Gebeurt met informatiesystemen (IS), die gebruik maken van
informatietechnologie (IT).
- Informatica is de wetenschap van informatieverwerking (met computers).
PAGINA 3
, - Een algoritme is een reeks stappen die bepaalt hoe een taak wordt uitgevoerd, hoe
tot een oplossing wordt gekomen.
Stappen zijn elementaire handelingen. (Doe dit, doe dat) Met algoritme-domein specifieke
terminologie. (Schroeien & koken bij een recept)
Hoe we vanaf een beginsituatie een doel bereiken.
Bijvoorbeeld: Een handleiding van een Ikea Kast, of een recept voor lasagne.
Wiskundige voorbeelden: Staartdeling, euclidische deling & kortste pad algoritme)
Een algoritme vangt intelligentie, eens uitgewerkt kan het toegepast worden op verschillende
situaties. Niet een oplossing maar een beschrijving van de stappen om tot de oplossing te
komen. (= computationeel denken).
Programma’s stellen een algoritme voor in een werkende eenduidig gedefinieerde notatie.
Een vormgeving van een algoritme die een machine kan uitvoeren.
Zo is software een combinatie van programma’s en de algoritmen die ze representeren.
De hardware voert deze software uit.
- De computerwetenschappen worden door 4 grote domeinen verenigd:
• Algoritmen en programmeren
• Data
• Netwerken en Internet
• Impact
Deel 2 Gegevensopslag en bewerking:
Leerdoelen:
• Verschillende soorten geheugen voor gegevensopslag kunnen onderscheiden.
• Uitleggen hoe verschillende vormen van informatie worden opgeslagen in bits.
- Elektriciteit heeft 2 toestanden (=binary digit), oftewel aan (1) of uit (0). Hieruit vloeit een
bit voort.
- Werking van een transistor (booleaanse bewerkingen uitgevoerd door gates):
• AND-gate: Enkel wanneer de 2 invoeren A en B BEIDE 1 zijn, zal de uitvoer 1 zijn.
Input (A & B) Output
00 0
01 0
10 0
11 1
PAGINA 4
