Pedagogie en
gezinsondersteuning
1
,Inhoudsopgave
2
, H1: Inleiding van de Pedagogiek en gezinsondersteuning
1. Pedagogiek vs pedagogische wetenschappen
Pedagogiek= Wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming.
Pedagogische wetenschappen verwijst naar:
- Meerdere sub-disciplines
- Meerdere pedagogische kaders
- Meerdere onderzoeksmethodes
Waarom spreken we nu over pedagogische wetenschappen ipv pedagogiek?
- Het kan heel veel inhouden, je kan je in verschillende zaken specialiseren die te
maken hebben met pedagogiek.
Wat wordt er bedoelt met “pedagogiek is een kwestie op zich”?
- Pedagogiek zelf is ook iets waarover mensen discussiëren.
2. Twee wetenschapsbenaderingen
2.1 Evidence based pedagogiek
Kenmerken:
- Kijkt naar wat werkt
- Door te meten
- Voorschrijvend: voorschrijven wat je moet doen
Volgens welke 2 tendensen wordt evidence based gestimuleerd?
1) Risico reducerend denken= Hoe kunnen we risico’s verminderen
- Risico’s meten
- Hoe kunnen we ze beïnvloeden
2) Individualiserend denken= Kijken naar het individu
- Risico’s bekijken
- Maatregelen voor individu
- Individu naar de norm krijgen
Valkuilen Voordelen
- Focust op risico’s, niet op goede en - Eindelijk ondersteuning mogelijk
talenten - Zorgt voor bepaalde inzichten
- Kind = cijfer: Je gaat het individu
voorbij
- Wordt medisch: test > label >
medicatie
- De normen liggen overal anders
- Stellen de maatschappij niet meer in
vraag: lat via maatregelen te hoog
leggen
2.2 Fundamentele pedagogiek
3
, Kenmerken:
- Wat wordt er bedoeld met “het werkt”
- Trage fundamentele vraagstukken
- Beschrijvend: zo kan het er ook uit zien
- Ethisch en normatief
o Samenleving en pedagogiek hangen samen
o Onderliggende ideologische kwesties= W&N in vraag stellen
Je moet niet aan de norm voldoen, je bekijkt de context
Voorbeeld: “Pedagogische tik”
- EB: Gaat voor- en nadelen voorschrijven
- FP: Waarom ingebakken in culturen? Belang? Evolutie?
2.3 Stellingen
“Pedagogiek gaat vooral over kinderen en hun (al dan niet problematische) ontwikkeling”
- Fout: Gaat over kinderen en jongeren, maar ook over volwassenen die willen
helpen bij de opvoeding en onderlinge pedagogische relatie
“Het belangrijkste aan opvoeding is het stimuleren van alle ontwikkelingsdomeinen of
bijdragen aan een goede hersenontwikkeling.”
- Fout: Opvoeden gaat over veel meer. In de pedagogische relatie wordt ‘de wereld’
binnengebracht. Je geeft het kind mee hoe jij kijkt naar de samenleving en
omgekeerd.
- Vb: Oudere zegt – Jongeren zit altijd vastgeplakt aan hun gsm
3. De wereld is pedagogiek en pedagogiek is de wereld
Wat wordt er bedoeld met deze titel?
- Opvoeden is meer dan hersenontwikkeling of andere ontwikkelingsdomeinen
stimuleren.
Wat moet je dan wel doen? -> Aan kinderen de wereld uitleggen en initiëren zodat ze
- de wereld verder zetten
- maar ook de wereld vernieuwen
Opvoeden vindt plaats tussen generaties.
4. Ontdekking van het concept ‘kind’
4.1 Kind is een aparte categorie
Hoe wordt er gekeken naar kinderen?
Doorheen de tijd
Oudheid Geen aandacht
Late Middeleeuwen Kind is een mini-volwassene
18e eeuw Rousseau Splitsing tussen kind en volwassene
Industrialisering Kind is kwetsbaar en moet beschermd worden, afschaffing
kinderarbeid: kind =/= volwassene
1960 - vandaag Jeugdland, grootbrengen door kleinhouden: het zijn nog maar
kinderen
4
gezinsondersteuning
1
,Inhoudsopgave
2
, H1: Inleiding van de Pedagogiek en gezinsondersteuning
1. Pedagogiek vs pedagogische wetenschappen
Pedagogiek= Wetenschappelijke studie van opvoeding, onderwijs en vorming.
Pedagogische wetenschappen verwijst naar:
- Meerdere sub-disciplines
- Meerdere pedagogische kaders
- Meerdere onderzoeksmethodes
Waarom spreken we nu over pedagogische wetenschappen ipv pedagogiek?
- Het kan heel veel inhouden, je kan je in verschillende zaken specialiseren die te
maken hebben met pedagogiek.
Wat wordt er bedoelt met “pedagogiek is een kwestie op zich”?
- Pedagogiek zelf is ook iets waarover mensen discussiëren.
2. Twee wetenschapsbenaderingen
2.1 Evidence based pedagogiek
Kenmerken:
- Kijkt naar wat werkt
- Door te meten
- Voorschrijvend: voorschrijven wat je moet doen
Volgens welke 2 tendensen wordt evidence based gestimuleerd?
1) Risico reducerend denken= Hoe kunnen we risico’s verminderen
- Risico’s meten
- Hoe kunnen we ze beïnvloeden
2) Individualiserend denken= Kijken naar het individu
- Risico’s bekijken
- Maatregelen voor individu
- Individu naar de norm krijgen
Valkuilen Voordelen
- Focust op risico’s, niet op goede en - Eindelijk ondersteuning mogelijk
talenten - Zorgt voor bepaalde inzichten
- Kind = cijfer: Je gaat het individu
voorbij
- Wordt medisch: test > label >
medicatie
- De normen liggen overal anders
- Stellen de maatschappij niet meer in
vraag: lat via maatregelen te hoog
leggen
2.2 Fundamentele pedagogiek
3
, Kenmerken:
- Wat wordt er bedoeld met “het werkt”
- Trage fundamentele vraagstukken
- Beschrijvend: zo kan het er ook uit zien
- Ethisch en normatief
o Samenleving en pedagogiek hangen samen
o Onderliggende ideologische kwesties= W&N in vraag stellen
Je moet niet aan de norm voldoen, je bekijkt de context
Voorbeeld: “Pedagogische tik”
- EB: Gaat voor- en nadelen voorschrijven
- FP: Waarom ingebakken in culturen? Belang? Evolutie?
2.3 Stellingen
“Pedagogiek gaat vooral over kinderen en hun (al dan niet problematische) ontwikkeling”
- Fout: Gaat over kinderen en jongeren, maar ook over volwassenen die willen
helpen bij de opvoeding en onderlinge pedagogische relatie
“Het belangrijkste aan opvoeding is het stimuleren van alle ontwikkelingsdomeinen of
bijdragen aan een goede hersenontwikkeling.”
- Fout: Opvoeden gaat over veel meer. In de pedagogische relatie wordt ‘de wereld’
binnengebracht. Je geeft het kind mee hoe jij kijkt naar de samenleving en
omgekeerd.
- Vb: Oudere zegt – Jongeren zit altijd vastgeplakt aan hun gsm
3. De wereld is pedagogiek en pedagogiek is de wereld
Wat wordt er bedoeld met deze titel?
- Opvoeden is meer dan hersenontwikkeling of andere ontwikkelingsdomeinen
stimuleren.
Wat moet je dan wel doen? -> Aan kinderen de wereld uitleggen en initiëren zodat ze
- de wereld verder zetten
- maar ook de wereld vernieuwen
Opvoeden vindt plaats tussen generaties.
4. Ontdekking van het concept ‘kind’
4.1 Kind is een aparte categorie
Hoe wordt er gekeken naar kinderen?
Doorheen de tijd
Oudheid Geen aandacht
Late Middeleeuwen Kind is een mini-volwassene
18e eeuw Rousseau Splitsing tussen kind en volwassene
Industrialisering Kind is kwetsbaar en moet beschermd worden, afschaffing
kinderarbeid: kind =/= volwassene
1960 - vandaag Jeugdland, grootbrengen door kleinhouden: het zijn nog maar
kinderen
4
