KVL: Mensen met een verstandelijke beperking
Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Vroeger en nu.........................................................................................................................4
1.1 Paradigma’s........................................................................................................................................4
1.1.1 Het defectparadigma..................................................................................................................5
1.1.2 Het ontwikkelingsparadigma.......................................................................................................5
1.1.3 Het burgerschapsparadigma.......................................................................................................5
1.2 Self-advocay.......................................................................................................................................6
1.3 Leven met een beperking in de maatschappij...................................................................................6
Hoofdstuk 2: Definitie verstandelijke beperking..........................................................................................7
2.1 De dominantie van het IQ..................................................................................................................7
2.2 De sociaal-ecologische visie op verstandelijke beperking..................................................................8
Hoofdstuk 3: Etiologie van een verstandelijke beperking............................................................................9
3.1 Inleiding.............................................................................................................................................9
3.2 Genetische afwijkingen......................................................................................................................9
3.3 Prenatale, perinatale en postnatale oorzaken.................................................................................10
Hoofdstuk 4: Beleving ouders....................................................................................................................11
4.1 Een droom aan diggelen..................................................................................................................11
4.2 Het gezin onder druk.......................................................................................................................11
4.3 Het ouderschap onder druk.............................................................................................................12
4.4 Het doolhof van de hulpverlening....................................................................................................12
4.5 Een balans tussen draagkracht en draaglast....................................................................................12
4.6 Basishouding van de begeleider ten aanzien van ouders.................................................................12
Hoofdstuk 5: Ontwikkeling onder druk......................................................................................................13
5.1 Verloop van de ontwikkeling............................................................................................................13
5.2 Ontwikkeling onder druk.................................................................................................................13
5.2.1 Verstandelijke vermogens.........................................................................................................14
5.2.2 Adaptieve vaardigheden...........................................................................................................14
5.3 Kijk op leerbaarheid en ontwikkeling...............................................................................................14
Hoofdstuk 6: Beeldvorming.......................................................................................................................15
6.1 Belang van beeldvorming.................................................................................................................15
6.2 Beeldvormingsmodellen..................................................................................................................15
Model 1: Het ICF................................................................................................................................15
Model 2: Het model van de AAIDD....................................................................................................16
, Als begeleider:...................................................................................................................................17
Hoofdstuk 7 : Kwaliteit van leven...............................................................................................................17
7.1 Het model van Schalock & Verdugo.................................................................................................17
7.2 De domeinen in beeld......................................................................................................................18
7.2.1 Domein 1: Materieel welzijn.....................................................................................................18
7.2.2 Domein 2: Fysiek welzijn...........................................................................................................18
7.2.3 Domein 3: Emotioneel welzijn..................................................................................................19
7.2.4 Domein 4: Interpersoonlijke relaties.........................................................................................19
7.2.5 Domein 5: Persoonlijke ontplooiing..........................................................................................20
C) Arbeidsmatige activiteiten (AMA) georganiseerd door het VAPH..................................................21
7.2.6. Domein 6: Zelfbepaling............................................................................................................23
7.2.7. Domein 7: Rechten...................................................................................................................24
7.2.8. Domein 8: Sociale inclusie.......................................................................................................24
Hoofdstuk 8: Ondersteuning......................................................................................................................25
8.1 Het ondersteuningsproces en het ondersteuningsplan...................................................................25
8.2 De ondersteuningscirkel..................................................................................................................26
8.3 Soorten ondersteuning....................................................................................................................26
Hoofdstuk 9: Specifieke ondersteuningsnoden..........................................................................................27
9.1 Verstandelijke beperking en probleemgedrag.................................................................................27
9.1.1 Psychische stoornis vs psychiatrische stoornis:.........................................................................27
9.1.2 Probleemgedrag of gedragsprobleem:......................................................................................28
9.1.3 Zoektocht naar achterliggende processen en aanleidingen:.....................................................28
9.1.6 Probleemgedrag en afzondering en fixatie:..............................................................................30
9.2 Verstandelijke beperking en ASS......................................................................................................31
9.2.1 Theoretische modellen:............................................................................................................31
9.2.2 Ondersteuning:.........................................................................................................................31
9.3 Verstandelijke beperking en epilepsie..............................................................................................32
9.3.1 Etiologie:...................................................................................................................................32
9.3.2 Soorten epileptische aanvallen:................................................................................................32
9.3.3 Anti-epileptica:..........................................................................................................................33
9.3.4 Ondersteuning:.........................................................................................................................33
9.4 Ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking..........................................................33
9.4.1 Inleiding:...................................................................................................................................33
9.4.2 Visies rond ouderenzorg:..........................................................................................................33
9.4.3 Belangrijke vaststellingen:.........................................................................................................34
9.4.4 Dementie:.................................................................................................................................34
, B) Dementie herkennen:....................................................................................................................35
9.4.5 Ondersteuning:.........................................................................................................................35
Hoofdstuk 10: Orthopedagogische interventies........................................................................................38
10.1 Gentle Teaching (GT) van John Mc Gee..........................................................................................38
10.1.1 Visie:.......................................................................................................................................38
10.1.2 Werkwijze:..............................................................................................................................38
10.2 Basale Stimulatie (BS) van Andreas Fröhlich..................................................................................39
10.2.1 Visie:.......................................................................................................................................39
10.2.2 Werkwijze:..............................................................................................................................40
10.2.3 Varianten:...............................................................................................................................40
10.3 Triple C...........................................................................................................................................41
10.3.1 Visie:.......................................................................................................................................41
10.3.2 Werkwijze:..............................................................................................................................42
10.4 Supported employment (SE) of Begeleid Werken (BW).................................................................42
10.4.1 Visie:.......................................................................................................................................42
10.4.2 Werkwijze:..............................................................................................................................43
10.5 Totale communicatie (TC)..............................................................................................................44
10.5.1 Visie:.......................................................................................................................................44
10.5.2 Werkwijze:..............................................................................................................................44
10.6 Rouwbegeleiding...........................................................................................................................45
10.6.1 Visie:.......................................................................................................................................45
10.6.2 Werkwijze:..............................................................................................................................48
10.7 Coaching bij seksualiteit.................................................................................................................49
10.7.1 Visie:.......................................................................................................................................49
, Hoofdstuk 1: Vroeger en nu
1.1 Paradigma’s
Paradigma= Bril die we opzetten om naar de maatschappij te kijken. Het gemeenschappelijk
referentiekader geeft ons denken en handelen richting.
Hangt samen met normen en waarden in de samenleving
Nieuwe modellen ontstaan als tegenreactie op de vorige, ze gaan er volkomen in tegen.
Andere kaders= Een verdieping/verbreding van vorige kaders.
Paradigmashift= Een verschuiving naar een nieuw paradigma
Hoe? Door nieuwe wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke veranderingen.
Wat? Terminologie, visie, ondersteuning
Voorbeeld:
Vroeger: Defectmodel= De klemtoon op wat ze niet kunnen en die problemen aanpakken.
Inhoudsopgave:
Hoofdstuk 1: Vroeger en nu.........................................................................................................................4
1.1 Paradigma’s........................................................................................................................................4
1.1.1 Het defectparadigma..................................................................................................................5
1.1.2 Het ontwikkelingsparadigma.......................................................................................................5
1.1.3 Het burgerschapsparadigma.......................................................................................................5
1.2 Self-advocay.......................................................................................................................................6
1.3 Leven met een beperking in de maatschappij...................................................................................6
Hoofdstuk 2: Definitie verstandelijke beperking..........................................................................................7
2.1 De dominantie van het IQ..................................................................................................................7
2.2 De sociaal-ecologische visie op verstandelijke beperking..................................................................8
Hoofdstuk 3: Etiologie van een verstandelijke beperking............................................................................9
3.1 Inleiding.............................................................................................................................................9
3.2 Genetische afwijkingen......................................................................................................................9
3.3 Prenatale, perinatale en postnatale oorzaken.................................................................................10
Hoofdstuk 4: Beleving ouders....................................................................................................................11
4.1 Een droom aan diggelen..................................................................................................................11
4.2 Het gezin onder druk.......................................................................................................................11
4.3 Het ouderschap onder druk.............................................................................................................12
4.4 Het doolhof van de hulpverlening....................................................................................................12
4.5 Een balans tussen draagkracht en draaglast....................................................................................12
4.6 Basishouding van de begeleider ten aanzien van ouders.................................................................12
Hoofdstuk 5: Ontwikkeling onder druk......................................................................................................13
5.1 Verloop van de ontwikkeling............................................................................................................13
5.2 Ontwikkeling onder druk.................................................................................................................13
5.2.1 Verstandelijke vermogens.........................................................................................................14
5.2.2 Adaptieve vaardigheden...........................................................................................................14
5.3 Kijk op leerbaarheid en ontwikkeling...............................................................................................14
Hoofdstuk 6: Beeldvorming.......................................................................................................................15
6.1 Belang van beeldvorming.................................................................................................................15
6.2 Beeldvormingsmodellen..................................................................................................................15
Model 1: Het ICF................................................................................................................................15
Model 2: Het model van de AAIDD....................................................................................................16
, Als begeleider:...................................................................................................................................17
Hoofdstuk 7 : Kwaliteit van leven...............................................................................................................17
7.1 Het model van Schalock & Verdugo.................................................................................................17
7.2 De domeinen in beeld......................................................................................................................18
7.2.1 Domein 1: Materieel welzijn.....................................................................................................18
7.2.2 Domein 2: Fysiek welzijn...........................................................................................................18
7.2.3 Domein 3: Emotioneel welzijn..................................................................................................19
7.2.4 Domein 4: Interpersoonlijke relaties.........................................................................................19
7.2.5 Domein 5: Persoonlijke ontplooiing..........................................................................................20
C) Arbeidsmatige activiteiten (AMA) georganiseerd door het VAPH..................................................21
7.2.6. Domein 6: Zelfbepaling............................................................................................................23
7.2.7. Domein 7: Rechten...................................................................................................................24
7.2.8. Domein 8: Sociale inclusie.......................................................................................................24
Hoofdstuk 8: Ondersteuning......................................................................................................................25
8.1 Het ondersteuningsproces en het ondersteuningsplan...................................................................25
8.2 De ondersteuningscirkel..................................................................................................................26
8.3 Soorten ondersteuning....................................................................................................................26
Hoofdstuk 9: Specifieke ondersteuningsnoden..........................................................................................27
9.1 Verstandelijke beperking en probleemgedrag.................................................................................27
9.1.1 Psychische stoornis vs psychiatrische stoornis:.........................................................................27
9.1.2 Probleemgedrag of gedragsprobleem:......................................................................................28
9.1.3 Zoektocht naar achterliggende processen en aanleidingen:.....................................................28
9.1.6 Probleemgedrag en afzondering en fixatie:..............................................................................30
9.2 Verstandelijke beperking en ASS......................................................................................................31
9.2.1 Theoretische modellen:............................................................................................................31
9.2.2 Ondersteuning:.........................................................................................................................31
9.3 Verstandelijke beperking en epilepsie..............................................................................................32
9.3.1 Etiologie:...................................................................................................................................32
9.3.2 Soorten epileptische aanvallen:................................................................................................32
9.3.3 Anti-epileptica:..........................................................................................................................33
9.3.4 Ondersteuning:.........................................................................................................................33
9.4 Ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking..........................................................33
9.4.1 Inleiding:...................................................................................................................................33
9.4.2 Visies rond ouderenzorg:..........................................................................................................33
9.4.3 Belangrijke vaststellingen:.........................................................................................................34
9.4.4 Dementie:.................................................................................................................................34
, B) Dementie herkennen:....................................................................................................................35
9.4.5 Ondersteuning:.........................................................................................................................35
Hoofdstuk 10: Orthopedagogische interventies........................................................................................38
10.1 Gentle Teaching (GT) van John Mc Gee..........................................................................................38
10.1.1 Visie:.......................................................................................................................................38
10.1.2 Werkwijze:..............................................................................................................................38
10.2 Basale Stimulatie (BS) van Andreas Fröhlich..................................................................................39
10.2.1 Visie:.......................................................................................................................................39
10.2.2 Werkwijze:..............................................................................................................................40
10.2.3 Varianten:...............................................................................................................................40
10.3 Triple C...........................................................................................................................................41
10.3.1 Visie:.......................................................................................................................................41
10.3.2 Werkwijze:..............................................................................................................................42
10.4 Supported employment (SE) of Begeleid Werken (BW).................................................................42
10.4.1 Visie:.......................................................................................................................................42
10.4.2 Werkwijze:..............................................................................................................................43
10.5 Totale communicatie (TC)..............................................................................................................44
10.5.1 Visie:.......................................................................................................................................44
10.5.2 Werkwijze:..............................................................................................................................44
10.6 Rouwbegeleiding...........................................................................................................................45
10.6.1 Visie:.......................................................................................................................................45
10.6.2 Werkwijze:..............................................................................................................................48
10.7 Coaching bij seksualiteit.................................................................................................................49
10.7.1 Visie:.......................................................................................................................................49
, Hoofdstuk 1: Vroeger en nu
1.1 Paradigma’s
Paradigma= Bril die we opzetten om naar de maatschappij te kijken. Het gemeenschappelijk
referentiekader geeft ons denken en handelen richting.
Hangt samen met normen en waarden in de samenleving
Nieuwe modellen ontstaan als tegenreactie op de vorige, ze gaan er volkomen in tegen.
Andere kaders= Een verdieping/verbreding van vorige kaders.
Paradigmashift= Een verschuiving naar een nieuw paradigma
Hoe? Door nieuwe wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke veranderingen.
Wat? Terminologie, visie, ondersteuning
Voorbeeld:
Vroeger: Defectmodel= De klemtoon op wat ze niet kunnen en die problemen aanpakken.
