Week 1
Hoorcollege Psychiatrie
Geschiedenis psychiatrie:
- 800 voor christus: hippocrates
- Middeleeuwen: hekserij
- 1500-1800 het gestcht
- 1800/1900: Johannes van Duuren gezorgd dat mensen goed eten, bed en werk krijgen
- 1841: krankzinnigenwet
- 1900/1950: Freud (ID-Ego-Superego)
- Na 1950: biologisch, psychologisch en sociologisch perspectee
- Het ontstaan van biopsychosciaal model
Afwijken van de norm:
Aewijkinden die lastg zijn voor de persoon zele oe zijn omgeving en problemen met zich meedragen
- Aewijkend gedrag (veel drinken)
- Aewijkende gedachten (dwanggedachten)
- Aewijkende belevingen (extreme angsten)
- Aewijkingen binnen sociale relates (agressiee gedrag van man naar vrouw)
Vaak in combinate van deze gebieden
Psychopathologie: elk patroon van emotes, gedragingen oe gedachten dat niet bij de situate past en
dat persoonlijk lijden veroorzaakt oe het individu ervan weerhoudt om belangrijke doelen te
realiseren.
Symptoom of syndroom?
- Symptoom: subjectee beleeede klachten
- Syndroom: herkenbaar patroon in subjectee beleeede klachten en tekenen uit aanvullend
onderzoek
- Diagnose: vaststellen welk onderliggend patroon, stoornis oe ziekte ten grondslag ligt aan de
vertoonde symptomen
- Classifcate: systematsch indelen in groepen oe categorienn volgens vastgestelde criteria.
Bij psychiatrie:
- Diagnose: vaststellen symptomen en syndroom verklaren en begrijpen toestand patnnt en
kiezen doeltrefende behandeling
Predisponerende factoren (gebrek aan bijvoorbeeld intiiteit en steun)
Luxerende factoren (die de stoornis ontlokken)
Onderhoudende factoren (aan blijf houden)
- Classifcate: systematsch indelen in groepen oe categorienn volgens vastgestelde criteria, in
de psychiatrie: DSM-IV oe V
Algemene criteria DSM:
- Actueel lijden
- Onvermogen: tekort schieten op een oe meer belangrijke gebieden van het eunctoneren
- Een signifcant toegenomen risico om dood te gaan, pijn te lijden oe de persoonlijke vrijheid
te verliezen
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen een te verwachten en cultureel aanvaarde reacte
zijn op een bepaalde gebeurtenis
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen bestaan uit gedrag dat aewijkt van de norm
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen een uitvloeisel zijn van conficten tussen het individu
en de maatschappij
,Voorbeeld criteria DSM-V
Verschillen DMS IV en DSM V
- Het systeem van classifcate langs vije assen is verdwenen in DSM V
- De hooedstukindeling is gewijzigd en komt beter overeen met de later te verschijnen ICD-11
- Er is geen aparate secte voor stoornissen op de kinderaedeling en in de adolescente
- De zogenaamde specifcates zijn toegevoegd. Hier gaat het om een beschrijving van aspeten
die de diagnose en de classifcate verfjnen en valideren: aard, ernst, beloop en klinische
relevante items
Behandeling psychiatrie
Geestelijke gezondheidszorg:
4 op de 10 Nederlanders krijgen in hun leven te maken met psychische problemen.
Passend hulp krijgen via:
- Huisarts (POH-GGZ)
- Basis GGZ
- Gespecialiseerde GGZ
,Doelen in de GGZ:
- Voorkomen van psychiatrische aandoeningen
- Behandelen en genezen
- Ondersteuning bij deelname aan de samenleving
- Ongevraagde hulp
- Intramuraal oe extramuraal
Werkzaamheden verpleegkundige in de GGZ:
- Schouder-aan-schouder met de psychiater
- Observate van psychiatrische symptomen
- Werking en bijwerkingen van (medicamenteuze) therapie
- Begeleiding bij intensieve psychiatrische behandeling
- Tijdig signaleren van terugval
- Vroege intervente
- Adequate somatsche zorg voor de patnnt
De verpleegkundige is geen diagnostcus en geen behandelaar:
- De psychiater diagnostceert (en de verpleegkundige reikt relevante gegevens aan)
- De psychiater schrijf medicate voor (en de verpleegkundige draagt bij aan medicatetrouw
en rapporteert over de efecten)
- De psycholoog past psychotherapie toe (en de verpleegkundige draagt bij aan generalisate
naar de dagelijkste levenssituate van de patnnt)
- Daarnaast ondersteuning
Bejegening en werkrelate
Hoorcollege Psychotsche stoornis
Psychose: een groep psychiatrische verschijnselen, symptomen:
- Problemen in het denken: eormele denkstoornissen, inhoudelijke denkstoornissen
- Problemen in het waarnemen: hallucinates, illusies
- Desorganisate
Belangrijkste stoornissen in denken en waarnemen:
Wanen: erotomane type, grootheidstype, jaloersetype, achtervolgingstype, somatsche type,
gemengde type, ongespecifceerde type.
, Hallucinates: akoustsch, visueel, oleactorisch, tactele hallucinates, smaakhallucinates
Soorten psychotsche stoornissen en de DSM-V:
- Waanstoornis
- Kortdurende psychotsche stoornis
- Schizoerenieorme stoornis
- Schizoerenie
- Schizaoafecteve stoornis
- Psychotsche stoornis door een middel/medicate
- Psychotsche stoornis door een somatsche aandoening
Schizofrenie:
- Ernstge geestesziekte die een langdurig verloop heef en die de mens in zijn kern aantast
- Het verloop is vaak geleidelijk
- Zowel positeve als negateve symptomen
- DSM-V: valt onder de hooedgroep: schizoereniespectrum- en andere psychotsche
stoornissen
Schizofrenie in de DSM-V:
A. Twee oe meer symptomen:
- Wanen
- Hallucinates
- Gedesorganiseerd spreken
- Ernstge gedesorganiseerdheid oe katatoon gedrag
- Negateve symptomen
B. Sociale/ beroepsmatge dyseuncte
C. Duur symptomen 6 maanden
D. Uitsluitng andere stoornissen
E. Uitsluitng middelengebruik/ somatsche aandoening
Symptomen:
Negateve: aewezigheid van verschijnselen die normaal gesproken wel aanwezig zijn
(Interesse in buitenwereld, eiotonele reactes op de oigeving, zelfverzorging, contact iaken iet
anderen)
Positeve: aanwezigheid van verschijnselen die normaal gesproken niet aanwezig zijn
(Hallucinate, wanen, onsaienhangende spraak, chaotsch gedrag)
Oorzaken schizofrenie:
- Biologische eactoren: ereelijkheid, vergrote hersenventrikels, verstoring neurotransmiters
(dopamine)
- Psychische eactoren: stressvolle gebeurtenissen
- Sociale eactoren: middelen gebruik
Beloop schizofrenie:
- 1% van de hele bevolking lijdt aan schizoerenie (1:100)
- Waarvan ongeveer de helf wordt herkend
- Meer mannen dan vrouwen
- Onset: tussen de 13-20 jaar
- Beloop varieert, acuut en sluipend
- Negateve symptomen meestal stabiel aanwezig
- Positeve symptomen pieken in vlaken (psychose)
- Kwetsbaarheid voor nieuwe psychose
- Medicate (ant-psychotca) veel meer efect op positeve symptomen dan op negateve
symptomen
Hoorcollege Psychiatrie
Geschiedenis psychiatrie:
- 800 voor christus: hippocrates
- Middeleeuwen: hekserij
- 1500-1800 het gestcht
- 1800/1900: Johannes van Duuren gezorgd dat mensen goed eten, bed en werk krijgen
- 1841: krankzinnigenwet
- 1900/1950: Freud (ID-Ego-Superego)
- Na 1950: biologisch, psychologisch en sociologisch perspectee
- Het ontstaan van biopsychosciaal model
Afwijken van de norm:
Aewijkinden die lastg zijn voor de persoon zele oe zijn omgeving en problemen met zich meedragen
- Aewijkend gedrag (veel drinken)
- Aewijkende gedachten (dwanggedachten)
- Aewijkende belevingen (extreme angsten)
- Aewijkingen binnen sociale relates (agressiee gedrag van man naar vrouw)
Vaak in combinate van deze gebieden
Psychopathologie: elk patroon van emotes, gedragingen oe gedachten dat niet bij de situate past en
dat persoonlijk lijden veroorzaakt oe het individu ervan weerhoudt om belangrijke doelen te
realiseren.
Symptoom of syndroom?
- Symptoom: subjectee beleeede klachten
- Syndroom: herkenbaar patroon in subjectee beleeede klachten en tekenen uit aanvullend
onderzoek
- Diagnose: vaststellen welk onderliggend patroon, stoornis oe ziekte ten grondslag ligt aan de
vertoonde symptomen
- Classifcate: systematsch indelen in groepen oe categorienn volgens vastgestelde criteria.
Bij psychiatrie:
- Diagnose: vaststellen symptomen en syndroom verklaren en begrijpen toestand patnnt en
kiezen doeltrefende behandeling
Predisponerende factoren (gebrek aan bijvoorbeeld intiiteit en steun)
Luxerende factoren (die de stoornis ontlokken)
Onderhoudende factoren (aan blijf houden)
- Classifcate: systematsch indelen in groepen oe categorienn volgens vastgestelde criteria, in
de psychiatrie: DSM-IV oe V
Algemene criteria DSM:
- Actueel lijden
- Onvermogen: tekort schieten op een oe meer belangrijke gebieden van het eunctoneren
- Een signifcant toegenomen risico om dood te gaan, pijn te lijden oe de persoonlijke vrijheid
te verliezen
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen een te verwachten en cultureel aanvaarde reacte
zijn op een bepaalde gebeurtenis
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen bestaan uit gedrag dat aewijkt van de norm
- Het aewijkende gedrag moet niet alleen een uitvloeisel zijn van conficten tussen het individu
en de maatschappij
,Voorbeeld criteria DSM-V
Verschillen DMS IV en DSM V
- Het systeem van classifcate langs vije assen is verdwenen in DSM V
- De hooedstukindeling is gewijzigd en komt beter overeen met de later te verschijnen ICD-11
- Er is geen aparate secte voor stoornissen op de kinderaedeling en in de adolescente
- De zogenaamde specifcates zijn toegevoegd. Hier gaat het om een beschrijving van aspeten
die de diagnose en de classifcate verfjnen en valideren: aard, ernst, beloop en klinische
relevante items
Behandeling psychiatrie
Geestelijke gezondheidszorg:
4 op de 10 Nederlanders krijgen in hun leven te maken met psychische problemen.
Passend hulp krijgen via:
- Huisarts (POH-GGZ)
- Basis GGZ
- Gespecialiseerde GGZ
,Doelen in de GGZ:
- Voorkomen van psychiatrische aandoeningen
- Behandelen en genezen
- Ondersteuning bij deelname aan de samenleving
- Ongevraagde hulp
- Intramuraal oe extramuraal
Werkzaamheden verpleegkundige in de GGZ:
- Schouder-aan-schouder met de psychiater
- Observate van psychiatrische symptomen
- Werking en bijwerkingen van (medicamenteuze) therapie
- Begeleiding bij intensieve psychiatrische behandeling
- Tijdig signaleren van terugval
- Vroege intervente
- Adequate somatsche zorg voor de patnnt
De verpleegkundige is geen diagnostcus en geen behandelaar:
- De psychiater diagnostceert (en de verpleegkundige reikt relevante gegevens aan)
- De psychiater schrijf medicate voor (en de verpleegkundige draagt bij aan medicatetrouw
en rapporteert over de efecten)
- De psycholoog past psychotherapie toe (en de verpleegkundige draagt bij aan generalisate
naar de dagelijkste levenssituate van de patnnt)
- Daarnaast ondersteuning
Bejegening en werkrelate
Hoorcollege Psychotsche stoornis
Psychose: een groep psychiatrische verschijnselen, symptomen:
- Problemen in het denken: eormele denkstoornissen, inhoudelijke denkstoornissen
- Problemen in het waarnemen: hallucinates, illusies
- Desorganisate
Belangrijkste stoornissen in denken en waarnemen:
Wanen: erotomane type, grootheidstype, jaloersetype, achtervolgingstype, somatsche type,
gemengde type, ongespecifceerde type.
, Hallucinates: akoustsch, visueel, oleactorisch, tactele hallucinates, smaakhallucinates
Soorten psychotsche stoornissen en de DSM-V:
- Waanstoornis
- Kortdurende psychotsche stoornis
- Schizoerenieorme stoornis
- Schizoerenie
- Schizaoafecteve stoornis
- Psychotsche stoornis door een middel/medicate
- Psychotsche stoornis door een somatsche aandoening
Schizofrenie:
- Ernstge geestesziekte die een langdurig verloop heef en die de mens in zijn kern aantast
- Het verloop is vaak geleidelijk
- Zowel positeve als negateve symptomen
- DSM-V: valt onder de hooedgroep: schizoereniespectrum- en andere psychotsche
stoornissen
Schizofrenie in de DSM-V:
A. Twee oe meer symptomen:
- Wanen
- Hallucinates
- Gedesorganiseerd spreken
- Ernstge gedesorganiseerdheid oe katatoon gedrag
- Negateve symptomen
B. Sociale/ beroepsmatge dyseuncte
C. Duur symptomen 6 maanden
D. Uitsluitng andere stoornissen
E. Uitsluitng middelengebruik/ somatsche aandoening
Symptomen:
Negateve: aewezigheid van verschijnselen die normaal gesproken wel aanwezig zijn
(Interesse in buitenwereld, eiotonele reactes op de oigeving, zelfverzorging, contact iaken iet
anderen)
Positeve: aanwezigheid van verschijnselen die normaal gesproken niet aanwezig zijn
(Hallucinate, wanen, onsaienhangende spraak, chaotsch gedrag)
Oorzaken schizofrenie:
- Biologische eactoren: ereelijkheid, vergrote hersenventrikels, verstoring neurotransmiters
(dopamine)
- Psychische eactoren: stressvolle gebeurtenissen
- Sociale eactoren: middelen gebruik
Beloop schizofrenie:
- 1% van de hele bevolking lijdt aan schizoerenie (1:100)
- Waarvan ongeveer de helf wordt herkend
- Meer mannen dan vrouwen
- Onset: tussen de 13-20 jaar
- Beloop varieert, acuut en sluipend
- Negateve symptomen meestal stabiel aanwezig
- Positeve symptomen pieken in vlaken (psychose)
- Kwetsbaarheid voor nieuwe psychose
- Medicate (ant-psychotca) veel meer efect op positeve symptomen dan op negateve
symptomen
