Samenvatting Werken met teams
Introductie in het vak
1 Deel 1: Het Team
1.1 Bestuderen van teams
1.1.1 Oorsprong van het bestuderen van teams
->Werken in een team was 100 jaar geleden eerder een uitzondering!
Mensen werkten in lange lijnen, vrij individueel en aan een kleine taak die ze steeds moesten
herhalen. Dit gebeurde onder het strenge toeziende oog van de baas.
De baas had weinig vertrouwen in de werknemer en kende die dan ook geen
verantwoordelijkheid toe.
= Command and control-principe
VERANDERING:
dankzij de inzichten van professor Mayo
dankzij de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog
Men begon teamconcept uit te denken en neer te zetten in de praktijk
1.1.1.1 Start van bestuderen van teams: Hawthorne
The Hawthorne Experiments: werk van Professor Elton Mayo
= was baanbrekend en revolutionair voor die tijd. Heel wat inzichten die we vandaag nog
gebruiken zijn terug te voeren naar het experimenteren van Hawtorne.
Experiment:
Professor Mayo wou in de Hawtorne fabrieken van Western Electric onderzoeken in welke
mate de verandering van de arbeidsomstandigheden zoals verlichting en verwarming een
effect had op de output van arbeiders.
2 onderzoeksgroepen:
- Bij ene groep werden de arbeidsomstandigheden gemanipuleerd
- Bij andere groep werden de arbeidsomstandigheden niet gemanipuleerd
Hypothese:
= de opbrengst zou stijgen bij betere arbeidsomstandigheden.
Resultaten:
= in beide groepen was de opbrengst gestegen.
,Conclusie:
= belangstelling van de onderzoekers en de chefs die intensief bij het onderzoek betrokken
werden werden ervaren als motiverend en stimulerend. Bovendien groeide er een soort
groepsgevoel om samen goede prestaties neer te zetten.
Het louter meedoen aan een nieuwe activiteit in een team zou een soortgelijk positief effect
hebben op de resultaten. Door mee te doen aan iets bijzonders voelt het team zich bijzonder
en maakt er iets bijzonders van. Daardoor stegen de prestaties bij zowel controlegroep als bij
de onderzoekersgroep.
Hawtorne-effect= Andere resultaten verkrijgen dan je hypothese (dan je verwacht)
Belangrijker voor ons is de conclusies die hij trok. Ze beïnvloeden de dag van vandaag nog de
manier waarop we naar teams kijken:
1. Het belang van individuele aandacht
= werkproductiviteit stijgt wanneer men individuele aandacht krijgt, men zich betrokken
voelt en men zich van belang voelt
2. De invloed van de relatie tussen medewerker en leidinggevende
= de relatie tussen de supervisor en de werklui beïnvloedde de productiviteit
3. De invloed van groepsnormen
= de normen van de groep of het team beïnvloeden de productiviteit
4. Er is zoiets als teamcultuur
= de werkplaats heeft een cultuur (werkcultuur of teamcultuur)
5. Het belang van erkenning
= erkenning, zich veilig voelen, en een gevoel van er bij horen is belangrijker dan materiële
werkvoorwaarden
= investeren in goede relaties heeft een grote invloed. Het ontstaat van teambuildingsessies
later in de 20e eeuw komt hieruit voort.
1.1.1.2 De tweede wereldoorlog als motor van het groepsdynamisch denken
In tegenstelling met zeer beperkt onderzoek in de jaren 1920-1940, heerste er in de periode
1940-1970 een toenemende interesse in het concept Groepsdynamica.
Volgens Remmerswaal is groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in
kleine groepen.
Het Amerikaanse leger zag in dat groepsprocessen binnen hun gevechtseenheden grote
invloed uitoefenen op het al dan niet slagen van een missie.
Na WO2: onderzoek naar team-denken binnen units met nadruk op leiderschap en
teameffectiviteit
,1.1.1.3 Positieve switch in de jaren 50-60
Tweede stroming die zich ontwikkelde: maatschappelijk verzet tegen kapitalisme door Karl
Marx.
Command and Control-principe werd in jaren 50-60 gezien als:
- Wantrouwig
- Oneerlijk
- Samenleving waarvan slechts weinigen beter werden
Jaren 50-60:
- Positieve kijk ten aanzien van werknemers met aandacht voor individu
Ingrijpende verandering:
- Mensen kregen verantwoordelijkheid en vertrouwen
- Er werd erkend dat ze behoefte hadden aan persoonlijke groei en ontwikkeling
Jaren 60:
Teamwerk leidt tot synergiën. (Samenwerking is effectiever dan dat ieder voor zich zou
werken)
Het resultaat van het team leidt tot meer dan de som van elk van de teamleden.
1.1.1.4 Op zoek naar de basiselementen van stabiel teamwork (1970-2000)
De resultaten van de studie van Mayo worden de dag van vandaag nog steeds gebruikt!
Veranderingen zijn een constante geworden. Organisaties moeten snel schakelen, snel
bijleren en zich snel aanpassen.
Begin jaren 90 ontstond hiervoor een term:
Volatility-Volatiel (snel veranderend)
Uncertainty- Onzeker (onvoorspelbaar)
Complexity- Complex (ingewikkeld)
Ambiguity- Vaag (Dubbelzinnig)
->De VUCA-omgeving leidde tot nieuwe soorten van teamwerk en nieuwe organisatievormen
1.1.1.5 Ontwikkelingen in de samenleving leiden naar nieuwe visies op teamwork (2000-nu)
Afgelopen 20 jaar:
Heel wat veranderingen:
- Niet iedereen werkt op hetzelfde ogenblik in één team
- Teamleider geeft verantwoordelijkheid aan medewerkers
, - Ontstaan van nieuwe concepten waarbij de rol van teambegeleider in ander daglicht
wordt geplaatst: vroeger gaf hij instructies en stuurde hij het team, nu zal hij het
team coachen, verbinden, en een stuwende rol op zich nemen.
1.1.2 Wat is een team?
Team zijn kenmerken:
Een gemeenschappelijk motivatie en doelgerichtheid.
= gedeelde ambitie, samen naar een doel toewerken.
Een sterk groepsbewustzijn
= team is een vaste groep mensen die geselecteerd is op basis van complementaire
competenties die kunnen bijdragen aan de gezamenlijke taak.
Er is een sterke interdependentie:
= de leden zijn onderling afhankelijk van elkaars kennis, vaardigheden, persoonlijke
kwaliteiten maar ook valkuilen. Teamleden moeten hier rekening mee houden:
GEBRUIK van maken.
Teamwerk betekent samenwerking op het hoogste niveau
= in een groep worden de resultaten opgeteld: 1+1=3. In een team is er evenwel een
synergie-effect: 1+1=3 of 4 of 5.
Team= vaste groep mensen die werkt aan een gezamenlijke taak, waarbij ze van elkaar
afhankelijk zijn om doelen te realiseren.
1.1.3 wanneer is het nuttig om in een team te werken?
-> als je een taak ook in je eentje kunt uitvoeren heeft het geen zin om samen te werken.
Het is nuttig om in een team te werken als voldaan wordt aan volgende voorwaarden:
Als voor een taak verschillende competenties of verschillende meningen nodig zijn,
of meerdere ervaringen nuttig. Als die gecombineerd worden.
In een team is meer kennis aanwezig. Die kennis is nodig om de taak te volbrengen,
verspreid over verschillende hoofden.
De tijd waarin een klus moet afgerond worden is ook van belang. Als die te beperkt is
om in je eentje te doen, dan heb je hulp nodig.
De leden van het team zijn bereid tijd en energie te steken in het coördineren van
hun inspanningen.
Wie voor het team gevraagd wordt, moet het doel van het team zinvol vinden en
bereid zijn zich volledig in te zetten voor het nastreven van het doel.
Introductie in het vak
1 Deel 1: Het Team
1.1 Bestuderen van teams
1.1.1 Oorsprong van het bestuderen van teams
->Werken in een team was 100 jaar geleden eerder een uitzondering!
Mensen werkten in lange lijnen, vrij individueel en aan een kleine taak die ze steeds moesten
herhalen. Dit gebeurde onder het strenge toeziende oog van de baas.
De baas had weinig vertrouwen in de werknemer en kende die dan ook geen
verantwoordelijkheid toe.
= Command and control-principe
VERANDERING:
dankzij de inzichten van professor Mayo
dankzij de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog
Men begon teamconcept uit te denken en neer te zetten in de praktijk
1.1.1.1 Start van bestuderen van teams: Hawthorne
The Hawthorne Experiments: werk van Professor Elton Mayo
= was baanbrekend en revolutionair voor die tijd. Heel wat inzichten die we vandaag nog
gebruiken zijn terug te voeren naar het experimenteren van Hawtorne.
Experiment:
Professor Mayo wou in de Hawtorne fabrieken van Western Electric onderzoeken in welke
mate de verandering van de arbeidsomstandigheden zoals verlichting en verwarming een
effect had op de output van arbeiders.
2 onderzoeksgroepen:
- Bij ene groep werden de arbeidsomstandigheden gemanipuleerd
- Bij andere groep werden de arbeidsomstandigheden niet gemanipuleerd
Hypothese:
= de opbrengst zou stijgen bij betere arbeidsomstandigheden.
Resultaten:
= in beide groepen was de opbrengst gestegen.
,Conclusie:
= belangstelling van de onderzoekers en de chefs die intensief bij het onderzoek betrokken
werden werden ervaren als motiverend en stimulerend. Bovendien groeide er een soort
groepsgevoel om samen goede prestaties neer te zetten.
Het louter meedoen aan een nieuwe activiteit in een team zou een soortgelijk positief effect
hebben op de resultaten. Door mee te doen aan iets bijzonders voelt het team zich bijzonder
en maakt er iets bijzonders van. Daardoor stegen de prestaties bij zowel controlegroep als bij
de onderzoekersgroep.
Hawtorne-effect= Andere resultaten verkrijgen dan je hypothese (dan je verwacht)
Belangrijker voor ons is de conclusies die hij trok. Ze beïnvloeden de dag van vandaag nog de
manier waarop we naar teams kijken:
1. Het belang van individuele aandacht
= werkproductiviteit stijgt wanneer men individuele aandacht krijgt, men zich betrokken
voelt en men zich van belang voelt
2. De invloed van de relatie tussen medewerker en leidinggevende
= de relatie tussen de supervisor en de werklui beïnvloedde de productiviteit
3. De invloed van groepsnormen
= de normen van de groep of het team beïnvloeden de productiviteit
4. Er is zoiets als teamcultuur
= de werkplaats heeft een cultuur (werkcultuur of teamcultuur)
5. Het belang van erkenning
= erkenning, zich veilig voelen, en een gevoel van er bij horen is belangrijker dan materiële
werkvoorwaarden
= investeren in goede relaties heeft een grote invloed. Het ontstaat van teambuildingsessies
later in de 20e eeuw komt hieruit voort.
1.1.1.2 De tweede wereldoorlog als motor van het groepsdynamisch denken
In tegenstelling met zeer beperkt onderzoek in de jaren 1920-1940, heerste er in de periode
1940-1970 een toenemende interesse in het concept Groepsdynamica.
Volgens Remmerswaal is groepsdynamica: de studie van het gedrag van mensen in
kleine groepen.
Het Amerikaanse leger zag in dat groepsprocessen binnen hun gevechtseenheden grote
invloed uitoefenen op het al dan niet slagen van een missie.
Na WO2: onderzoek naar team-denken binnen units met nadruk op leiderschap en
teameffectiviteit
,1.1.1.3 Positieve switch in de jaren 50-60
Tweede stroming die zich ontwikkelde: maatschappelijk verzet tegen kapitalisme door Karl
Marx.
Command and Control-principe werd in jaren 50-60 gezien als:
- Wantrouwig
- Oneerlijk
- Samenleving waarvan slechts weinigen beter werden
Jaren 50-60:
- Positieve kijk ten aanzien van werknemers met aandacht voor individu
Ingrijpende verandering:
- Mensen kregen verantwoordelijkheid en vertrouwen
- Er werd erkend dat ze behoefte hadden aan persoonlijke groei en ontwikkeling
Jaren 60:
Teamwerk leidt tot synergiën. (Samenwerking is effectiever dan dat ieder voor zich zou
werken)
Het resultaat van het team leidt tot meer dan de som van elk van de teamleden.
1.1.1.4 Op zoek naar de basiselementen van stabiel teamwork (1970-2000)
De resultaten van de studie van Mayo worden de dag van vandaag nog steeds gebruikt!
Veranderingen zijn een constante geworden. Organisaties moeten snel schakelen, snel
bijleren en zich snel aanpassen.
Begin jaren 90 ontstond hiervoor een term:
Volatility-Volatiel (snel veranderend)
Uncertainty- Onzeker (onvoorspelbaar)
Complexity- Complex (ingewikkeld)
Ambiguity- Vaag (Dubbelzinnig)
->De VUCA-omgeving leidde tot nieuwe soorten van teamwerk en nieuwe organisatievormen
1.1.1.5 Ontwikkelingen in de samenleving leiden naar nieuwe visies op teamwork (2000-nu)
Afgelopen 20 jaar:
Heel wat veranderingen:
- Niet iedereen werkt op hetzelfde ogenblik in één team
- Teamleider geeft verantwoordelijkheid aan medewerkers
, - Ontstaan van nieuwe concepten waarbij de rol van teambegeleider in ander daglicht
wordt geplaatst: vroeger gaf hij instructies en stuurde hij het team, nu zal hij het
team coachen, verbinden, en een stuwende rol op zich nemen.
1.1.2 Wat is een team?
Team zijn kenmerken:
Een gemeenschappelijk motivatie en doelgerichtheid.
= gedeelde ambitie, samen naar een doel toewerken.
Een sterk groepsbewustzijn
= team is een vaste groep mensen die geselecteerd is op basis van complementaire
competenties die kunnen bijdragen aan de gezamenlijke taak.
Er is een sterke interdependentie:
= de leden zijn onderling afhankelijk van elkaars kennis, vaardigheden, persoonlijke
kwaliteiten maar ook valkuilen. Teamleden moeten hier rekening mee houden:
GEBRUIK van maken.
Teamwerk betekent samenwerking op het hoogste niveau
= in een groep worden de resultaten opgeteld: 1+1=3. In een team is er evenwel een
synergie-effect: 1+1=3 of 4 of 5.
Team= vaste groep mensen die werkt aan een gezamenlijke taak, waarbij ze van elkaar
afhankelijk zijn om doelen te realiseren.
1.1.3 wanneer is het nuttig om in een team te werken?
-> als je een taak ook in je eentje kunt uitvoeren heeft het geen zin om samen te werken.
Het is nuttig om in een team te werken als voldaan wordt aan volgende voorwaarden:
Als voor een taak verschillende competenties of verschillende meningen nodig zijn,
of meerdere ervaringen nuttig. Als die gecombineerd worden.
In een team is meer kennis aanwezig. Die kennis is nodig om de taak te volbrengen,
verspreid over verschillende hoofden.
De tijd waarin een klus moet afgerond worden is ook van belang. Als die te beperkt is
om in je eentje te doen, dan heb je hulp nodig.
De leden van het team zijn bereid tijd en energie te steken in het coördineren van
hun inspanningen.
Wie voor het team gevraagd wordt, moet het doel van het team zinvol vinden en
bereid zijn zich volledig in te zetten voor het nastreven van het doel.
