EHRM 13 juni 1979, NJ 1980, 462 (Marckx-arrest)
Essente
Het is discriminatoir om onderscheid te maken tussen een wett en een natuurlijk kind en
tussen een tehuwde en een ontehuwde moeder.
Rechtsregel
De retels uit het Beltisch familierecht ten aanzien van erkennint van kinderen door een
ontehuwde moeder zijn in strijd met artkel 8 en 14 van het EVRM. Verder heef het
natuurlijk kind net zoveel recht als het wett kind om in een familierechtelijke betrekkint te
staan met de moeder en de overite tezinsleden en levert een onderscheid hiertussen
schendint van artkel 8 en 14 van het EVRM op. Tenslote zijn de bepalinten in het Beltische
erfrecht niet in strijd met artkel 8 en 14 van het EVRM en artkel 1 van het Eerste Protocol,
maar het onderscheid wat deze bepalinten opleveren ten aanzien van natuurlijke en
wetelijke kinderen en tehuwde en ontehuwde moeders wel.
Inhoud arrest
Paula Marckx, een ontehuwde moeder, moet voltens de Beltische wettevint haar dochter
Alexandra erkennen om familierechtelijke betrekkinten te laten ontstaan. Door die
erkennint ontstaat teen familierechtelijke betrekkint met de familieleden van de moeder.
Hierdoor wordt voltens Alexandra Marckx onterechtvaarditd onderscheid temaakt tussen
kinderen die wel en die niet in een familierechtelijke betrekkint staan met een ouder.
Paula en Alexandra stappen naar het EHRM en stellen dat de bepalinten in het Beltische
recht in strijd zijn met artkel 8 van het Europees Verdrat voor de Rechten van de Mens, het
recht op eerbieditint van het tezinsleven en discriminate inhouden in strijd met artkel 14
van het EVRM, tussen natuurlijke en wetelijke kinderen en tussen ontehuwde en tehuwde
moeders. Tenslote is voltens hen artkel 1 van het eerste Protocol teschonden, het recht op
eitendom, omdat de ontehuwde moeder niet kan beschikken over de bezitnten ten tunste
van haar kind.
Het EHRM overweett dat artkel 8 van het EVRM zowel teldt voor het tezinsleven van een
natuurlijk tezin als voor het tezinsleven van een wett tezin. De Staat moet er voor zorten
dat families een normaal tezinsleven kunnen leiden en mat niet discrimineren op trond van
teboorte.
Met betrekkint tot Paula overweett het EHRM dat Paula Alexandra moet erkennen omdat
de Beltische wet haar moederschap niet vanaf de teboorte automatsch erkent omdat ze
ontehuwd is. Dit heef nadelite tevolten voor het erfrecht, want als Paula haar dochter
erkent, is ze beperkt in het nalaten van bezitnten aan haar. Als zij die motelijkheid wil
behouden, dan moet ze haar dochter niet erkennen. Dit dilemma is voltens het EHRM niet in
overeenstemmint met artkel 8, de eerbieditint van het tezinsleven. Ten aanzien van
Alexandra komt het EVRM tot dezelfde conclusie omdat zij tot de erkennint wetelijk tezien
teen moeder had.
Voltens het EHRM kan de Beltische retel die vesttint van moederschap onder meer van
vrijwillite erkennint afankelijk stelt niet worden terechtvaarditd. Het natuurlijk kind heef
,evenveel belant dan het wett kind op deze band met de moeder. Dit onderscheid heef
dan ook teen objecteve en redelijke rechtvaarditint en levert voor zowel Paula als
Alexandra een schendint op van artkel 8 en 14 van het EVRM.
Voorts overweett het EHRM dat het niet opnemen van het kind in de familie van de moeder
en het slechts vestten van een familieband tussen de moeder en het kind het tezinsleven
belemmert (waartoe ook de relate met onder meer de trootouders behoort). Hiervoor
bestaat teen objecteve en redelijke rechtvaarditint. Het feit dat de rust in een familie
verstoort wordt als een natuurlijk kind telijke rechten krijtt als de wetelijke kinderen, mat
teen reden zijn om het natuurlijk kind zijn rechten te ontnemen. Daarom bestaat voor zowel
Paula als Alexandra een schendint van artkel 8 zowel afzonderlijk als in samenhant met
artkel 14 van het EVRM.
Ten aanzien van het erfrecht overweett het EHRM als voltt. Erfenissen en schenkinten zijn
verbonden met het tezinsleven. Artkel 8 van het EVRM bepaalt niet dat het kind recht heef
op een erfenis van zijn ouders of andere familieleden. De beperkinten in het Beltisch recht
zijn op zichzelf dan ook niet in strijd met artkel 8 van het EVRM. Het ontstane onderscheid
tussen wetelijke en natuurlijke kinderen heef alleen teen objecteve en redelijke
rechtvaarditint. Alexandra is daarom het slachtofer van schendint van artkel 8 en 14,
vanwete de beperkint om toederen van haar moeder te krijten, als het feit dat zij van haar
familie niets kan krijten.
Ten aanzien van Paula overweett het EHRM dat artkel 8 haar teen vrijheid teef om haar
toederen aan haar dochter te schenken of erven teef. Het onderscheid tussen tehuwde en
ontehuwde moeders maakt wel inbreuk op artkel 8 en 14 van het EVRM, omdat ook
hiervoor teen objecteve en redelijke rechtvaarditint bestaat. Artkel 1 van het Eerste
Protocol tarandeert het recht op eitendom, maar de wettever is bevoetd om in het
altemeen belant retelinten te trefen voor het eitendom bij overlijden en schenkinten. Het
Beltisch recht hierover maakt dus teen inbreuk op artkel 1 van het Eerste Protocol. Het
onderscheid wat dit oplevert tussen tehuwde en ontehuwde moeders levert wel een
schendint op van artkel 1 van het Eerste Protocol, in combinate met artkel 14 van het
EVRM, omdat hiervoor teen objecteve en redelijke rechtvaarditint bestaat.
, EHRM 27 maart 2008, nr. 44009/05, ECLI:CE:ECHR:2008:0327
(Shtukaturov/Rusland)
Het EHRM oordeelde dat de medische verklarint waarop de ondercuratelestellint beruste
van onvoldoende tewicht was om de inbreuk op het privéleven van de betrokkene te
rechtvaarditen. Het EHRM nam in het bijzonder in aanmerkint dat naar het toepasselijke
recht de maatretel voor onbepaalde tjd told, zonder motelijkheid voor de betrokkene om
deze anders dan met medewerkint van de curator in rechte aan te vechten of te doen
ophefen, en dat daaraan het rechtstevolt van volledite handelintsonbekwaamheid was
verbonden (welk rechtstevolt bovendien meebracht dat de betrokkene zonder rechterlijke
machttint tedwonten kon worden optenomen in een pscchiatrisch ziekenhuis – hetteen
ook was tebeurd) (zie onder 90 en 95, in verbindint met 21, 52 en 56). Voorts nam het
EHRM in aanmerkint dat de rechter de beslissint tot ondercuratelestellint uitsluitend had
tebaseerd op de tebrekkit teoordeelde medische verklarint en dat de betrokkene zelf niet
was tehoord of op andere wijze in de procedure was betrokken (zie onder 91-94).
HR 6 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2562, NJ 2018/27
Essente
Is bij een ondercuratelestellint een medische verklarint noodzakelijk? De wet bevat ten
aanzien van een verzoek tot ondercuratelestellint niet de verplichtnt om een verklarint van
een deskundite over te letten. Het is vaste rechtspraak dat ter vrije beoordelint van de
rechter staat of deze een onderzoek door een medisch deskundite noodzakelijk acht
alvorens te beslissen tot ondercuratelestellint. Hij hoef tot het telasten van een zodanit
onderzoek niet over te taan indien hij op trond van de overteletde stukken en de
verklarinten ter zitnt tot de overtuitint is tekomen dat aan de voorwaarden voor het
uitspreken van de maatretel is voldaan. Ook uit de rechtspraak van het EHRM met
betrekkint tot artkel 8 EVRM voltt niet dat de rechter een verzoek tot ondercuratelestellint
nimmer kan toewijzen zonder dat een medisch onderzoek naar de actuele feitelijke en
teestelijke tezondheidstoestand van de betrokkene is verricht. De aanbevelinten van het
Comité van Ministers van de Raad van Europa (No. R (99) 4 ‘on Principles concernint the
letal protecton of incapable adults’) zijn, hoewel zij een zekere mate van consensus
weerspietelen, niet bindend.
Samenvatng
In deze zaak verzoekt verweerster in cassate om haar echttenoot (verzoeker tot cassate),
bij wie in 2009 een bipolaire stoornis is teconstateerd waarvoor hij nadien in behandelint is
teweest bij het UMCG, onder curatele te stellen. Voltens verweerster is verzoeker mede ten
tevolte van zijn stoornis niet in staat om zijn belanten te behartten. Ter onderbouwint van
haar verzoek heef verweerster een concept-verklarint van een pscchiater in het UMCG
overteletd. De kantonrechter heef het verzoek toetewezen en het hof heef de beschikkint
van de kantonrechter bekrachttd. Het hof heef teoordeeld dat de door verzoeker in het
tedint tebrachte stukken ter ondersteunint van zijn verweer teten de stellinten van
verweerster niet voldoende zijn om tetenwicht te bieden aan de zortelijke verklarinten van
de naasten van verzoeker, de verklarint van de tot medio 2014 behandelend pscchiater en
de feitelijkheden waaruit het zortelijke tedrat van verzoeker blijkt. Het middel betoott dat
voor ondercuratelestellint steeds een onafankelijk oordeel van een ter zake kundite
Essente
Het is discriminatoir om onderscheid te maken tussen een wett en een natuurlijk kind en
tussen een tehuwde en een ontehuwde moeder.
Rechtsregel
De retels uit het Beltisch familierecht ten aanzien van erkennint van kinderen door een
ontehuwde moeder zijn in strijd met artkel 8 en 14 van het EVRM. Verder heef het
natuurlijk kind net zoveel recht als het wett kind om in een familierechtelijke betrekkint te
staan met de moeder en de overite tezinsleden en levert een onderscheid hiertussen
schendint van artkel 8 en 14 van het EVRM op. Tenslote zijn de bepalinten in het Beltische
erfrecht niet in strijd met artkel 8 en 14 van het EVRM en artkel 1 van het Eerste Protocol,
maar het onderscheid wat deze bepalinten opleveren ten aanzien van natuurlijke en
wetelijke kinderen en tehuwde en ontehuwde moeders wel.
Inhoud arrest
Paula Marckx, een ontehuwde moeder, moet voltens de Beltische wettevint haar dochter
Alexandra erkennen om familierechtelijke betrekkinten te laten ontstaan. Door die
erkennint ontstaat teen familierechtelijke betrekkint met de familieleden van de moeder.
Hierdoor wordt voltens Alexandra Marckx onterechtvaarditd onderscheid temaakt tussen
kinderen die wel en die niet in een familierechtelijke betrekkint staan met een ouder.
Paula en Alexandra stappen naar het EHRM en stellen dat de bepalinten in het Beltische
recht in strijd zijn met artkel 8 van het Europees Verdrat voor de Rechten van de Mens, het
recht op eerbieditint van het tezinsleven en discriminate inhouden in strijd met artkel 14
van het EVRM, tussen natuurlijke en wetelijke kinderen en tussen ontehuwde en tehuwde
moeders. Tenslote is voltens hen artkel 1 van het eerste Protocol teschonden, het recht op
eitendom, omdat de ontehuwde moeder niet kan beschikken over de bezitnten ten tunste
van haar kind.
Het EHRM overweett dat artkel 8 van het EVRM zowel teldt voor het tezinsleven van een
natuurlijk tezin als voor het tezinsleven van een wett tezin. De Staat moet er voor zorten
dat families een normaal tezinsleven kunnen leiden en mat niet discrimineren op trond van
teboorte.
Met betrekkint tot Paula overweett het EHRM dat Paula Alexandra moet erkennen omdat
de Beltische wet haar moederschap niet vanaf de teboorte automatsch erkent omdat ze
ontehuwd is. Dit heef nadelite tevolten voor het erfrecht, want als Paula haar dochter
erkent, is ze beperkt in het nalaten van bezitnten aan haar. Als zij die motelijkheid wil
behouden, dan moet ze haar dochter niet erkennen. Dit dilemma is voltens het EHRM niet in
overeenstemmint met artkel 8, de eerbieditint van het tezinsleven. Ten aanzien van
Alexandra komt het EVRM tot dezelfde conclusie omdat zij tot de erkennint wetelijk tezien
teen moeder had.
Voltens het EHRM kan de Beltische retel die vesttint van moederschap onder meer van
vrijwillite erkennint afankelijk stelt niet worden terechtvaarditd. Het natuurlijk kind heef
,evenveel belant dan het wett kind op deze band met de moeder. Dit onderscheid heef
dan ook teen objecteve en redelijke rechtvaarditint en levert voor zowel Paula als
Alexandra een schendint op van artkel 8 en 14 van het EVRM.
Voorts overweett het EHRM dat het niet opnemen van het kind in de familie van de moeder
en het slechts vestten van een familieband tussen de moeder en het kind het tezinsleven
belemmert (waartoe ook de relate met onder meer de trootouders behoort). Hiervoor
bestaat teen objecteve en redelijke rechtvaarditint. Het feit dat de rust in een familie
verstoort wordt als een natuurlijk kind telijke rechten krijtt als de wetelijke kinderen, mat
teen reden zijn om het natuurlijk kind zijn rechten te ontnemen. Daarom bestaat voor zowel
Paula als Alexandra een schendint van artkel 8 zowel afzonderlijk als in samenhant met
artkel 14 van het EVRM.
Ten aanzien van het erfrecht overweett het EHRM als voltt. Erfenissen en schenkinten zijn
verbonden met het tezinsleven. Artkel 8 van het EVRM bepaalt niet dat het kind recht heef
op een erfenis van zijn ouders of andere familieleden. De beperkinten in het Beltisch recht
zijn op zichzelf dan ook niet in strijd met artkel 8 van het EVRM. Het ontstane onderscheid
tussen wetelijke en natuurlijke kinderen heef alleen teen objecteve en redelijke
rechtvaarditint. Alexandra is daarom het slachtofer van schendint van artkel 8 en 14,
vanwete de beperkint om toederen van haar moeder te krijten, als het feit dat zij van haar
familie niets kan krijten.
Ten aanzien van Paula overweett het EHRM dat artkel 8 haar teen vrijheid teef om haar
toederen aan haar dochter te schenken of erven teef. Het onderscheid tussen tehuwde en
ontehuwde moeders maakt wel inbreuk op artkel 8 en 14 van het EVRM, omdat ook
hiervoor teen objecteve en redelijke rechtvaarditint bestaat. Artkel 1 van het Eerste
Protocol tarandeert het recht op eitendom, maar de wettever is bevoetd om in het
altemeen belant retelinten te trefen voor het eitendom bij overlijden en schenkinten. Het
Beltisch recht hierover maakt dus teen inbreuk op artkel 1 van het Eerste Protocol. Het
onderscheid wat dit oplevert tussen tehuwde en ontehuwde moeders levert wel een
schendint op van artkel 1 van het Eerste Protocol, in combinate met artkel 14 van het
EVRM, omdat hiervoor teen objecteve en redelijke rechtvaarditint bestaat.
, EHRM 27 maart 2008, nr. 44009/05, ECLI:CE:ECHR:2008:0327
(Shtukaturov/Rusland)
Het EHRM oordeelde dat de medische verklarint waarop de ondercuratelestellint beruste
van onvoldoende tewicht was om de inbreuk op het privéleven van de betrokkene te
rechtvaarditen. Het EHRM nam in het bijzonder in aanmerkint dat naar het toepasselijke
recht de maatretel voor onbepaalde tjd told, zonder motelijkheid voor de betrokkene om
deze anders dan met medewerkint van de curator in rechte aan te vechten of te doen
ophefen, en dat daaraan het rechtstevolt van volledite handelintsonbekwaamheid was
verbonden (welk rechtstevolt bovendien meebracht dat de betrokkene zonder rechterlijke
machttint tedwonten kon worden optenomen in een pscchiatrisch ziekenhuis – hetteen
ook was tebeurd) (zie onder 90 en 95, in verbindint met 21, 52 en 56). Voorts nam het
EHRM in aanmerkint dat de rechter de beslissint tot ondercuratelestellint uitsluitend had
tebaseerd op de tebrekkit teoordeelde medische verklarint en dat de betrokkene zelf niet
was tehoord of op andere wijze in de procedure was betrokken (zie onder 91-94).
HR 6 oktober 2017, ECLI:NL:HR:2017:2562, NJ 2018/27
Essente
Is bij een ondercuratelestellint een medische verklarint noodzakelijk? De wet bevat ten
aanzien van een verzoek tot ondercuratelestellint niet de verplichtnt om een verklarint van
een deskundite over te letten. Het is vaste rechtspraak dat ter vrije beoordelint van de
rechter staat of deze een onderzoek door een medisch deskundite noodzakelijk acht
alvorens te beslissen tot ondercuratelestellint. Hij hoef tot het telasten van een zodanit
onderzoek niet over te taan indien hij op trond van de overteletde stukken en de
verklarinten ter zitnt tot de overtuitint is tekomen dat aan de voorwaarden voor het
uitspreken van de maatretel is voldaan. Ook uit de rechtspraak van het EHRM met
betrekkint tot artkel 8 EVRM voltt niet dat de rechter een verzoek tot ondercuratelestellint
nimmer kan toewijzen zonder dat een medisch onderzoek naar de actuele feitelijke en
teestelijke tezondheidstoestand van de betrokkene is verricht. De aanbevelinten van het
Comité van Ministers van de Raad van Europa (No. R (99) 4 ‘on Principles concernint the
letal protecton of incapable adults’) zijn, hoewel zij een zekere mate van consensus
weerspietelen, niet bindend.
Samenvatng
In deze zaak verzoekt verweerster in cassate om haar echttenoot (verzoeker tot cassate),
bij wie in 2009 een bipolaire stoornis is teconstateerd waarvoor hij nadien in behandelint is
teweest bij het UMCG, onder curatele te stellen. Voltens verweerster is verzoeker mede ten
tevolte van zijn stoornis niet in staat om zijn belanten te behartten. Ter onderbouwint van
haar verzoek heef verweerster een concept-verklarint van een pscchiater in het UMCG
overteletd. De kantonrechter heef het verzoek toetewezen en het hof heef de beschikkint
van de kantonrechter bekrachttd. Het hof heef teoordeeld dat de door verzoeker in het
tedint tebrachte stukken ter ondersteunint van zijn verweer teten de stellinten van
verweerster niet voldoende zijn om tetenwicht te bieden aan de zortelijke verklarinten van
de naasten van verzoeker, de verklarint van de tot medio 2014 behandelend pscchiater en
de feitelijkheden waaruit het zortelijke tedrat van verzoeker blijkt. Het middel betoott dat
voor ondercuratelestellint steeds een onafankelijk oordeel van een ter zake kundite
