Hoofdstuk 4 Pluriforme samenleving
4.1 Wat is een pluriforme samenleving
Pluriforme samenleving is een samenleving waarin veel verschillen tussen mensen
bestaan in levensstijl, godsdienst en andere cultuurkenmerken. Mensen die langdurig met
elkaar optrekken ontwikkelen een cultuur, hiermee bedoelen we alle waarden, normen,
gewoonten en andere aangeleerde kenmerken die leden van groep of samenleving met
elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen. Waarden en normen zijn
belangrijke cultuurkenmerken.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid, dit
noemen we de socialisatiefunctie. Daarnaast hebben mensen door hun cultuur een
gemeenschappelijk referentiekader met deels dezelfde normen, waarden en gewoonten.
Ze begrijpen elkaar, kunnen gedachten en gevoelens uitwisselen. Cultuur geeft richting aan
het denken en doen van mensen en werkt dus gedragsregulerend, het stuurt het gedrag
van mensen zodat dat geordend en voorspelbaar verloopt.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
In de samenleving delen we de dominante cultuur: alle waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken die de meerderheid van de bevolking met elkaar deelt en als
vanzelfsprekend beschouwt. In de dominante cultuur bestaan talloze kleinere subculturen.
Subcultuur is wanneer binnen een groep sommige waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur. Tegencultuur zijn groepen die
zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur en deze willen veranderen.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
In een pluriforme samenleving is veel culturele diversiteit. Deze hangt o.a. samen met:
woonomgeving, generatie, maatschappelijke positie, gender, migratieachtergrond,
Godsdienst en levensbeschouwing.Een stadscultuur wordt gekenmerkt door minder sociale
cohesie en meer anonimiteit. Een dorps- of plattelandscultuur kenmerkt zich door meer
onderlinge betrokkenheid en meer sociale cohesie. Ook tussen generaties bestaan culturele
verschillen. Ouderen en jongeren hebben daardoor een ander referentiekader, dat leidt
soms tot wederzijds onbegrip. Je maatschappelijke positie wordt voor een groot deel
bepaald door je opleiding, baan en inkomen. Maatschappelijke posities kunnen tot
verschillen in leefstijl leiden. Naast de biologische sekse/geslacht is je gedrag als man/vrouw
sterk afhankelijk van de cultuur waarin je opgroeit. We spreken van een gender, waarmee
we de culturele verschillen tussen mannen en vrouwen aanduiden (kleding/opleiding/voel je
man/vrouw). Dit heeft niet alleen te maken met de persoonlijke keuzes maar ook met
rolpatronen: algemene verwachtingen en opvattingen over hoe iemand zich hoort te
gedragen. Sterk bepaald door de cultuur. NL kent verschillende etnische subculturen,
Groep mensen die zich verbonden voelt door een gemeenschappelijk land van herkomst en
een daarbij horende cultuur, personen met een migratieachtergrond. Bij elke godsdienst of
kerk horen specifieke waarden en normen, opvattingen, gebruiken en feestdagen.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Sociale cohesie is het gevoel dat mensen bij elkaar horen en onderling verbonden zijn.
Bereid om met mensen rekening te houden, voor elkaar dingen te doen en veel vertrouwen.
Het delen van normen en waarden en andere kenmerken versterkt het gevoel van
verbondenheid. Grote culturele verschillen kunnen de sociale cohesie verzwakken.
, 4.2 cultuur en identiteit
Cultuuroverdracht noemen we ook wel socialisatie, het proces waarbij iemand bewust en
onbewust de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van de groep of groepen waar
hij bij hoort, aanleert. Socialisatie vindt plaats binnen de gemeenschappen en groepen waar
je bij hoort. Socialiserende instituties zijn groepen en organisatie die specifieke waarden,
normen en gewoonten overdragen, bijv. gezin, school, werk, overheid, vrienden en media
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie. Een kind doet bijna al het gedrag na van mensen
met wie het een sterke binding heeft. Ook volwassen spiegelen hun gedragen en
opvattingen. Door middel van informatie leren mensen hoe ze zich moeten gedragen, door
onder andere regels binnen het gezin, geloof of sportclub. Een onderdeel van het
socialisatieproces is sociale controle, de manier waarop mensen en anderen stimuleren of
dwingen zich aan de geldende normen te houden. Sociale controle vindt plaats in de vorm
van positieve,negatieve, formele en informele sancties. Diploma: formele positieve sanctie.
Boete: formele negatieve sanctie. Compliment: informele positieve sanctie.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Uiteindelijk leidt socialisatie tot internalisatie, mensen maken waarden, normen en
gewoonten eigen en gedraagt zich automatisch zoals hun omgeving van hen verwacht. Als
veel mensen zich tegen algemeen aanvaarde normen gaan verzetten, kan dit tot
cultuurverandering leiden. Denk aan het uiterlijk van Zwarte Piet.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Door socialisatie ontwikkelt ieder mens een persoonlijke identiteit, het beeld dat iemand
van zichzelf heeft. Dit hangt samen met je sociale identiteit, het deel van je zelfbeeld dat is
afgeleid van de groepen en culturen waarmee je je verbonden voelt. Bijna iedereen
identificeert zich met meerdere groepen, bijv. hockeyer, Brabander en Nederlander. We zijn
dus een mengeling van aangeboren eigenschappen als aangeleerde cultuurkenmerken.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
De cultuur verschilt in de loop van de tijd, maar ook per plaats en per groep. De
Nederlandse socioloog Hofstede onderscheidt vijf belangrijke dimensies waarop culturen
van elkaar verschillen:
● Grote versus kleine machtsafstand: Deze dimensie beschrijft de mate waarin
mensen accepteren dat de macht ongelijk is verdeeld. Denk aan de machtsafstand
tussen: leraren en leerlingen/ouders en kinderen/politie en burgers
● Individualisme versus collectivisme: Dit beschrijft de mate waarin individuen zich deel
voelen van groepen en het belang van de groep boven dat van het individu stellen. In
individualistische culturen krijgen mensen in grote mate de vrijheid om een
persoonlijke identiteit te ontwikkelen. Belangrijke waarden:individuele ontplooiing en
persoonlijke ontwikkeling. In collectivistische culturen ligt de nadruk op de sociale
identiteit. Het collectief staat boven het individu. Belangrijke waarden: gastvrijheid en
zorg voor naasten
● Masculiniteit versus feminiteit: Dit beschrijft de mate waarin de rolverdeling tussen
mannen en vrouwen gescheiden is. In masculiene culturen zijn de werelden van
vrouwen en mannen sterk gescheiden. In feminiene culturen lopen rollen van
mannen en vrouwen meer in elkaar over en er is veel aandacht voor de gevoelens
van anderen.
● Lage versus hoge onzekerheidsvermijding: Deze dimensie laat de mate van angst
voor de toekomst binnen een samenleving zien. Hoe groter de angst, hoe hoger de
onzekerheidsvermijding. Bij een hoge onzekerheidsvermijding hebben mensen
behoefte aan meer duidelijkheid, voorspelbaarheid en formele en informele regels.
4.1 Wat is een pluriforme samenleving
Pluriforme samenleving is een samenleving waarin veel verschillen tussen mensen
bestaan in levensstijl, godsdienst en andere cultuurkenmerken. Mensen die langdurig met
elkaar optrekken ontwikkelen een cultuur, hiermee bedoelen we alle waarden, normen,
gewoonten en andere aangeleerde kenmerken die leden van groep of samenleving met
elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen. Waarden en normen zijn
belangrijke cultuurkenmerken.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
De cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt een deel van je persoonlijkheid, dit
noemen we de socialisatiefunctie. Daarnaast hebben mensen door hun cultuur een
gemeenschappelijk referentiekader met deels dezelfde normen, waarden en gewoonten.
Ze begrijpen elkaar, kunnen gedachten en gevoelens uitwisselen. Cultuur geeft richting aan
het denken en doen van mensen en werkt dus gedragsregulerend, het stuurt het gedrag
van mensen zodat dat geordend en voorspelbaar verloopt.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
In de samenleving delen we de dominante cultuur: alle waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken die de meerderheid van de bevolking met elkaar deelt en als
vanzelfsprekend beschouwt. In de dominante cultuur bestaan talloze kleinere subculturen.
Subcultuur is wanneer binnen een groep sommige waarden, normen, gewoonten en
andere cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur. Tegencultuur zijn groepen die
zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur en deze willen veranderen.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
In een pluriforme samenleving is veel culturele diversiteit. Deze hangt o.a. samen met:
woonomgeving, generatie, maatschappelijke positie, gender, migratieachtergrond,
Godsdienst en levensbeschouwing.Een stadscultuur wordt gekenmerkt door minder sociale
cohesie en meer anonimiteit. Een dorps- of plattelandscultuur kenmerkt zich door meer
onderlinge betrokkenheid en meer sociale cohesie. Ook tussen generaties bestaan culturele
verschillen. Ouderen en jongeren hebben daardoor een ander referentiekader, dat leidt
soms tot wederzijds onbegrip. Je maatschappelijke positie wordt voor een groot deel
bepaald door je opleiding, baan en inkomen. Maatschappelijke posities kunnen tot
verschillen in leefstijl leiden. Naast de biologische sekse/geslacht is je gedrag als man/vrouw
sterk afhankelijk van de cultuur waarin je opgroeit. We spreken van een gender, waarmee
we de culturele verschillen tussen mannen en vrouwen aanduiden (kleding/opleiding/voel je
man/vrouw). Dit heeft niet alleen te maken met de persoonlijke keuzes maar ook met
rolpatronen: algemene verwachtingen en opvattingen over hoe iemand zich hoort te
gedragen. Sterk bepaald door de cultuur. NL kent verschillende etnische subculturen,
Groep mensen die zich verbonden voelt door een gemeenschappelijk land van herkomst en
een daarbij horende cultuur, personen met een migratieachtergrond. Bij elke godsdienst of
kerk horen specifieke waarden en normen, opvattingen, gebruiken en feestdagen.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Sociale cohesie is het gevoel dat mensen bij elkaar horen en onderling verbonden zijn.
Bereid om met mensen rekening te houden, voor elkaar dingen te doen en veel vertrouwen.
Het delen van normen en waarden en andere kenmerken versterkt het gevoel van
verbondenheid. Grote culturele verschillen kunnen de sociale cohesie verzwakken.
, 4.2 cultuur en identiteit
Cultuuroverdracht noemen we ook wel socialisatie, het proces waarbij iemand bewust en
onbewust de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van de groep of groepen waar
hij bij hoort, aanleert. Socialisatie vindt plaats binnen de gemeenschappen en groepen waar
je bij hoort. Socialiserende instituties zijn groepen en organisatie die specifieke waarden,
normen en gewoonten overdragen, bijv. gezin, school, werk, overheid, vrienden en media
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Socialisatie vindt vooral plaats via imitatie. Een kind doet bijna al het gedrag na van mensen
met wie het een sterke binding heeft. Ook volwassen spiegelen hun gedragen en
opvattingen. Door middel van informatie leren mensen hoe ze zich moeten gedragen, door
onder andere regels binnen het gezin, geloof of sportclub. Een onderdeel van het
socialisatieproces is sociale controle, de manier waarop mensen en anderen stimuleren of
dwingen zich aan de geldende normen te houden. Sociale controle vindt plaats in de vorm
van positieve,negatieve, formele en informele sancties. Diploma: formele positieve sanctie.
Boete: formele negatieve sanctie. Compliment: informele positieve sanctie.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Uiteindelijk leidt socialisatie tot internalisatie, mensen maken waarden, normen en
gewoonten eigen en gedraagt zich automatisch zoals hun omgeving van hen verwacht. Als
veel mensen zich tegen algemeen aanvaarde normen gaan verzetten, kan dit tot
cultuurverandering leiden. Denk aan het uiterlijk van Zwarte Piet.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
Door socialisatie ontwikkelt ieder mens een persoonlijke identiteit, het beeld dat iemand
van zichzelf heeft. Dit hangt samen met je sociale identiteit, het deel van je zelfbeeld dat is
afgeleid van de groepen en culturen waarmee je je verbonden voelt. Bijna iedereen
identificeert zich met meerdere groepen, bijv. hockeyer, Brabander en Nederlander. We zijn
dus een mengeling van aangeboren eigenschappen als aangeleerde cultuurkenmerken.
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
De cultuur verschilt in de loop van de tijd, maar ook per plaats en per groep. De
Nederlandse socioloog Hofstede onderscheidt vijf belangrijke dimensies waarop culturen
van elkaar verschillen:
● Grote versus kleine machtsafstand: Deze dimensie beschrijft de mate waarin
mensen accepteren dat de macht ongelijk is verdeeld. Denk aan de machtsafstand
tussen: leraren en leerlingen/ouders en kinderen/politie en burgers
● Individualisme versus collectivisme: Dit beschrijft de mate waarin individuen zich deel
voelen van groepen en het belang van de groep boven dat van het individu stellen. In
individualistische culturen krijgen mensen in grote mate de vrijheid om een
persoonlijke identiteit te ontwikkelen. Belangrijke waarden:individuele ontplooiing en
persoonlijke ontwikkeling. In collectivistische culturen ligt de nadruk op de sociale
identiteit. Het collectief staat boven het individu. Belangrijke waarden: gastvrijheid en
zorg voor naasten
● Masculiniteit versus feminiteit: Dit beschrijft de mate waarin de rolverdeling tussen
mannen en vrouwen gescheiden is. In masculiene culturen zijn de werelden van
vrouwen en mannen sterk gescheiden. In feminiene culturen lopen rollen van
mannen en vrouwen meer in elkaar over en er is veel aandacht voor de gevoelens
van anderen.
● Lage versus hoge onzekerheidsvermijding: Deze dimensie laat de mate van angst
voor de toekomst binnen een samenleving zien. Hoe groter de angst, hoe hoger de
onzekerheidsvermijding. Bij een hoge onzekerheidsvermijding hebben mensen
behoefte aan meer duidelijkheid, voorspelbaarheid en formele en informele regels.
