Begrippen Antropologie van de dood
Algemene begrippen
Entiteit: verwijst in het algemeen naar een zelfstandig bestaand ding of wezen,
vaak met een eigen identiteit/kenmerken en/of functies. Het is iets dat een
bestaan heeft. Het kan verwijzen naar zowel concrete objecten (dus materieel
van aard) als abstracte concepten (d us immaterieel van aard).
Secularisatie: Het proces waarbij religieuze invloeden afnemen. In relatie tot de
dood kan secularisatie verwijzen naar het verminderen van religieuze
overtuigingen en praktijken met betrekking tot de dood, en het toenemende
belang van seculiere of niet-religieuze perspectieven op sterfelijkheid en het
hiernamaals.
Personhood: De status of eigenschappen die een individu definiëren als een
persoon
Agency: Het vermogen van een individu om bewust te handelen, beslissingen te
nemen en invloed uit te oefenen op gebeurtenissen en omstandigheden in zijn of
haar leven.
Afterlife: het leven na de biologische dood.
Inleiding in de antropologie van de dood
Hoorcollege 1
Transitieproces: de dood is geen gebeurtenis maar een (langdurig, gefaseerd)
transitieproces. Dit is bijvoorbeeld te zien in het feit dat de levenden bezig zijn
met het laten voortbestaan van de doden.
Doodsangst: de confrontatie met de biologische eindigheid wat een reactie
oproept. Doodsangst dwingt ons om ons te verhouden tot eindigheid en is een
menselijke drijfveer om een zinvol leven te leiden. Doodsangst kan zorgen voor
een doodsontkenning door te geloven in onsterfelijkheid.
Symbolic immortality: mensen streven naar een soort voortbestaan. Het is een
manier om ons te verhouden tot sterfelijkheid waarvan wij ons bewust zijn. Deze
continuïteit / onsterfelijkheid kan op verschillende manieren gecreëerd worden:
Theologisch (bijv. geloven in het hiernamaals)
Biologisch (voortleven in ons nageslacht)
Natuurlijk (onderdeel blijven van de natuurlijke cyclus)
Creatief (voorleven d.m.v. creatieve werk zoals literatuur, muziek etc.)
Experiental (door ervaring)
Digitaal/virtueel
Techno-wetenschappelijk (bijv. d.mv. invriezing (cryonisme))
Ambivalente houding t.o.v. sterfelijkheid en de doden: aan de ene kant moeten
we accepteren dat we als biologische wezens eindig zijn, dus moeten we banden
breken met degene die overleden is, maar aan de andere kant is er een sterke
wens die band te continueren (Bijv. met behulp van materialiteit)
, Liminale status (van Gennep): verwijst naar een soort
overgangsfase/grensgebied/tussenstaat tussen de oude status en de nieuwe
status in een levenscyclus of ritueel. Het is een situatie waarin de alledaagse
structuur en gang van zaken er even niet zoveel toe doet. Tijdens deze
tussenfase bevinden individuen zich in een staat van overgang, waar ze
losgekoppeld zijn van hun eerdere sociale rollen en normen, maar nog niet
volledig zijn geïntegreerd in hun nieuwe status.
Artikel Allison - Automated Graves: The Precarity and Prosthetics of Caring for the
Dead in Japan
Automated graves: een begraafplaats waar de as in een box wordt bewaard en
autonomistisch naar het graf wordt overgebracht bij bezoek.
Sociale prothese: Dit is een mechanisme die wordt gebruikt om sociale
interactie te ondersteunen of te vervangen, vooral in situaties waar traditionele
sociale structuren of praktijken veranderen. In het geval van het artikel worden
automated graves als een ‘sociale prothese’ beschouwd omdat het fungeert als
vervanging voor de traditionele menselijke interactie in het zorgproces van de
overledenen. Er zijn namelijk veranderingen in sociale structuren, zoals
afnemende familiebanden en sociale relaties. Er is een gap ontstaan tussen het
aantal beschikbare zorgverleners voor overledenen en de toenemende vraag
naar zorg, en de automated graves bieden hier een antwoord op.
Columbarium: een gebouw of ruimte waarin urnen met de as van gecremeerde
overledenen bewaard worden.
Artikel Dawdy – American Afterlifes: Ghosts in the Commodity
Commodity relics: Er zijn verschillende termen die gebruikt zouden kunnen
worden voor de entiteiten die in het artikel beschreven worden. ‘Commodity
relics’ is hier eentje van. Het zou omschreven kunnen worden als objecten die
worden gemaakt van gecremeerde menselijke resten die een hybride aard
hebben, waarbij ze tegelijkertijd als koopwaar en als persoonlijke, materiëlele
representaties van individuele geesten fungeren. Ze bevatten dus elementen die
zowel van materiële als immateriële aard zijn. Deze objecten dienen als middelen
voor het materialiseren van individuele menselijke geesten, waardoor een
voortdurende relatie met de doden wordt vergemakkelijkt en traditionele grenzen
tussen materie en geest worden uitgedaagd.
Commodities/not-commodities: commodities zijn objecten of goederen die
worden geproduceerd en verhandeld op een markt met het doel om winst te
maken. Ze worden vaak gekenmerkt door hun reproduceerbaarheid en
uniformiteit. Non-commodities zijn daarentegen objecten of entiteiten die niet
uitsluitend worden geproduceerd en verhandeld voor winst op de markt. Ze zijn
vaak uniek, niet-reproduceerbaar en hebben vaak een emotionele, spirituele of
symbolische waarde die niet volledig gekwantificeerd kan worden in termen van
geld.
Quasi-subjects: een entiteit die eigenschappen en kenmerken die enerzijds
objectachtige eigenschappen heeft maar anderzijds ook kenmerken vertoont die
traditioneel gezien worden toegeschreven aan levende wezens of subjecten. Een
quasi subject bevindt zich in een tussenstaat tussen een subject (een levend
wezen met bewustzijn en intenties) en een object (een passieve entiteit zonder
Algemene begrippen
Entiteit: verwijst in het algemeen naar een zelfstandig bestaand ding of wezen,
vaak met een eigen identiteit/kenmerken en/of functies. Het is iets dat een
bestaan heeft. Het kan verwijzen naar zowel concrete objecten (dus materieel
van aard) als abstracte concepten (d us immaterieel van aard).
Secularisatie: Het proces waarbij religieuze invloeden afnemen. In relatie tot de
dood kan secularisatie verwijzen naar het verminderen van religieuze
overtuigingen en praktijken met betrekking tot de dood, en het toenemende
belang van seculiere of niet-religieuze perspectieven op sterfelijkheid en het
hiernamaals.
Personhood: De status of eigenschappen die een individu definiëren als een
persoon
Agency: Het vermogen van een individu om bewust te handelen, beslissingen te
nemen en invloed uit te oefenen op gebeurtenissen en omstandigheden in zijn of
haar leven.
Afterlife: het leven na de biologische dood.
Inleiding in de antropologie van de dood
Hoorcollege 1
Transitieproces: de dood is geen gebeurtenis maar een (langdurig, gefaseerd)
transitieproces. Dit is bijvoorbeeld te zien in het feit dat de levenden bezig zijn
met het laten voortbestaan van de doden.
Doodsangst: de confrontatie met de biologische eindigheid wat een reactie
oproept. Doodsangst dwingt ons om ons te verhouden tot eindigheid en is een
menselijke drijfveer om een zinvol leven te leiden. Doodsangst kan zorgen voor
een doodsontkenning door te geloven in onsterfelijkheid.
Symbolic immortality: mensen streven naar een soort voortbestaan. Het is een
manier om ons te verhouden tot sterfelijkheid waarvan wij ons bewust zijn. Deze
continuïteit / onsterfelijkheid kan op verschillende manieren gecreëerd worden:
Theologisch (bijv. geloven in het hiernamaals)
Biologisch (voortleven in ons nageslacht)
Natuurlijk (onderdeel blijven van de natuurlijke cyclus)
Creatief (voorleven d.m.v. creatieve werk zoals literatuur, muziek etc.)
Experiental (door ervaring)
Digitaal/virtueel
Techno-wetenschappelijk (bijv. d.mv. invriezing (cryonisme))
Ambivalente houding t.o.v. sterfelijkheid en de doden: aan de ene kant moeten
we accepteren dat we als biologische wezens eindig zijn, dus moeten we banden
breken met degene die overleden is, maar aan de andere kant is er een sterke
wens die band te continueren (Bijv. met behulp van materialiteit)
, Liminale status (van Gennep): verwijst naar een soort
overgangsfase/grensgebied/tussenstaat tussen de oude status en de nieuwe
status in een levenscyclus of ritueel. Het is een situatie waarin de alledaagse
structuur en gang van zaken er even niet zoveel toe doet. Tijdens deze
tussenfase bevinden individuen zich in een staat van overgang, waar ze
losgekoppeld zijn van hun eerdere sociale rollen en normen, maar nog niet
volledig zijn geïntegreerd in hun nieuwe status.
Artikel Allison - Automated Graves: The Precarity and Prosthetics of Caring for the
Dead in Japan
Automated graves: een begraafplaats waar de as in een box wordt bewaard en
autonomistisch naar het graf wordt overgebracht bij bezoek.
Sociale prothese: Dit is een mechanisme die wordt gebruikt om sociale
interactie te ondersteunen of te vervangen, vooral in situaties waar traditionele
sociale structuren of praktijken veranderen. In het geval van het artikel worden
automated graves als een ‘sociale prothese’ beschouwd omdat het fungeert als
vervanging voor de traditionele menselijke interactie in het zorgproces van de
overledenen. Er zijn namelijk veranderingen in sociale structuren, zoals
afnemende familiebanden en sociale relaties. Er is een gap ontstaan tussen het
aantal beschikbare zorgverleners voor overledenen en de toenemende vraag
naar zorg, en de automated graves bieden hier een antwoord op.
Columbarium: een gebouw of ruimte waarin urnen met de as van gecremeerde
overledenen bewaard worden.
Artikel Dawdy – American Afterlifes: Ghosts in the Commodity
Commodity relics: Er zijn verschillende termen die gebruikt zouden kunnen
worden voor de entiteiten die in het artikel beschreven worden. ‘Commodity
relics’ is hier eentje van. Het zou omschreven kunnen worden als objecten die
worden gemaakt van gecremeerde menselijke resten die een hybride aard
hebben, waarbij ze tegelijkertijd als koopwaar en als persoonlijke, materiëlele
representaties van individuele geesten fungeren. Ze bevatten dus elementen die
zowel van materiële als immateriële aard zijn. Deze objecten dienen als middelen
voor het materialiseren van individuele menselijke geesten, waardoor een
voortdurende relatie met de doden wordt vergemakkelijkt en traditionele grenzen
tussen materie en geest worden uitgedaagd.
Commodities/not-commodities: commodities zijn objecten of goederen die
worden geproduceerd en verhandeld op een markt met het doel om winst te
maken. Ze worden vaak gekenmerkt door hun reproduceerbaarheid en
uniformiteit. Non-commodities zijn daarentegen objecten of entiteiten die niet
uitsluitend worden geproduceerd en verhandeld voor winst op de markt. Ze zijn
vaak uniek, niet-reproduceerbaar en hebben vaak een emotionele, spirituele of
symbolische waarde die niet volledig gekwantificeerd kan worden in termen van
geld.
Quasi-subjects: een entiteit die eigenschappen en kenmerken die enerzijds
objectachtige eigenschappen heeft maar anderzijds ook kenmerken vertoont die
traditioneel gezien worden toegeschreven aan levende wezens of subjecten. Een
quasi subject bevindt zich in een tussenstaat tussen een subject (een levend
wezen met bewustzijn en intenties) en een object (een passieve entiteit zonder
