Samenvatting boek Samen opvoeden artikelen J&O (reader)

Samenvatting van het boek “Samen opvoeden”.
Hans Janssen
 Hoofdstuk 1 – Het werkveld van de pedagoog
 Hoofdstuk 2 – Preventie opvoedsteun
 Hoofdstuk 3 – Partnerschap in opvangen en opvoeden
 Hoofdstuk 4 – Passend onderwijs
 Hoofdstuk 5 – It takes a village to raise a child
 Hoofdstuk 6 – Problemen met opgroeien en opvoeden


Reader  Jeugd en Omgeving:
 Artikel: Micha de Winter
 Artikel: Boundry crossing
 Artikel: Dialoog treden
 Artikel: NJI – Wat werkt bij integrale jeugdhulp
 Artikel: IHA – NTO- effect
 Artikel: Leerlingbegeleiding
 Artikel: Uitgangspunten 1-zorgroute
 Artikel: Onderwijs en jeugdhulp in verbinding

, Boek  Samen opvoeden:

Hoofdstuk 1 – het werkveld van de pedagoog.
1.3 opvoeden in een veranderde samenleving:
In elke periode van de geschiedenis bestond er een eigen kijk op kinderen. Vorige
eeuw was de Eeuw van het Kind. Hiervoor was namelijk veel kindersterfte
(kinderarbeid, gebrek aan medische zorg, gebrek aan hygiëne). Een keerpunt kwam
rond de eeuw wisseling. In 1901 werd leerplicht ingevoerd voor kinderen vanaf zes
jaar. Ook opende de eerste consultatiebureaus in deze periode. Dit bevorderde de
hygiëne en de gezondheid van kinderen > overlevingskansen namen toe.

Doordat kinderen vroeg wijs worden en het lijkt alsof ze veel weten, neemt de
opvoedingsverlegenheid van veel ouders alleen nog maar meer toe.

Een eeuw geleden zag Nederland er anders uit. De samenleving was ‘verzuild’:
katholieken/ protestanten. Je hoorde bij de ene zuil of bij de anderen. Ze deden alles/
zo veel mogelijk binnen hun eigen zuil.

Vroeger waren er gemiddeld meer kinderen, dit was waarschijnlijk het gevolg van de
industrialisatie en de verbeterde hygiëne en zorg voor moeder en kind. Na IIWO
korte stijging van het aantal geboorten (babyboom). De daling die hierna is onder
meer toe te schrijven door de toegenomen mogelijkheden voor anticonceptie >
gevolg bevolking vergrijst en ontgroent (meer ouderen, minder jongeren).

Tegenwoordig gezinnen kleiner > ouders minder ervaren in het opvoeden. Afnemend
geboorte aantal veranderd onze kijk naar kinderen.

Jaren 70: beweging (verzet) op gang die zich tegen de autoritaire opvoeding keerden
(toen vanzelfsprekend). Gaandeweg vervaagden de scherpe grenzen tussen
volwassenen en kinderen. Open relatie was belangrijker dan onderdanigheid.
Kerkengemeenschappen is van dezelfde periode fundamenteel gewijzigd. De islam
nam toe in ons land.

1.4 obstakels, hindernissen en tegenvallers:
Opvoeden kan behoorlijk lastig/ moeilijk zijn. Er kunnen zich tijdens dit proces van
opvoeden moeilijkheden in 3 gradaties voordoen:
1. Opvoedingsvragen (onzeker, vertwijfeld of ze het wel goed doen), ze kunnen
gebruik maken van boeken en tijdschriften, kunnen naar oudercursussen van
het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) en kunnen vragen stellen bij bezoek
van een consultatiebureau of pedagogisch spreekuur;
2. Opvoedingsspanningen (als vragen onbeantwoord blijven > leidt tot
spanningen) vertrouwde figuren uit de omgeving zijn over het algemeen goed
in staat om spanningen op te lossen;
3. Opvoedingsproblemen (als de opvoedingsrelatie tussen ouder en kind
volkomen vastloopt en als ouders en kind zelf de spanning niet meer
aankunnen) professionele hulp is hiervoor nodig;

Balansmodel > draagkracht en draaglast van een gezin moeten volgens dit model
in balans met elkaar zijn. Daarmee bedoelen zij: de risicofactoren en de

, beschermende factoren waarmee kinderen en ouders worden geconfronteerd
zouden met elkaar in evenwicht moeten zijn.
- Risicofactoren: eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de
ontwikkeling en opvoeding van kinderen bedreigen.
- Beschermende factoren: eigenschappen, gebeurtenissen of
omstandigheden die de kans vergroten dat de opvoeding en ontwikkeling van
kinderen goed verlopen.
Er wordt onderscheid gemaakt in risico- en beschermende factoren op verschillende
niveaus:
- Microniveau (kind, ouders, gezin);
- Mesoniveau (omgeving van gezin, buurt/ familie);
- Macroniveau (sociaaleconomische, culturele en maatschappelijke
omstandigheden waaronder de opvoeding plaatsvindt);
*Een risicofactor kan de ontwikkeling van een kind verstoren als er niet iets
tegenover staat.

Kinderen kunnen als gevolg van de risicofactoren waaraan zij blootstaan of als
gevolg van het ontbreken van beschermende factoren, te maken krijgen met tal van
problemen. In de studie: “kinderen met meervoudige ontwikkelingsproblematiek”
wordt er een overzicht gegeven van de veelheid van problemen waarvoor kinderen
en hun ouders voor komen te staan > containerbegrip: psychosociale problematiek.
Daarin maken zij onderscheid tussen: gedragsproblemen en emotionele problemen.
*Ook kan er sprake zijn van: zorgwekkende opvoedsituaties of
opvoedingsproblematiek en somatische problemen (beperkingen)

Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt in een reeks ontwikkelingsproblemen:
- Leerproblemen;
- Spraak- en taalproblemen;
- Motorische problemen;
- Psychiatrische problemen;

Doen zich gelijktijdig twee of meer van deze problemen voor en hebben ze een
relatie met somatische klachten, dan kan er sprake zijn van: meervoudige
ontwikkelingsproblematiek (gaat vaak samen met: gezingsproblematiek).

1.5 de rol en taak van pedagogen:
Pedagogen opereren tegen de achtergrond van opvoedingsdoelen, opvoedings- en
ontwikkelingsproblemen en risico- en beschermende factoren. Zij zijn deskundigen
op het gebied van opvoeding.

3 taken voor pedagogen:
1. Het versterken van (professionele) opvoedingsrelaties:
Hoe kunnen pedagogen eraan bijdragen dat ouders hun rol met verve en vol
zelfvertrouwen vervullen?
2. Opvoedingsrelatie herstellen;
Als opvoedingsrelaties vastlopen, is hulp van buiten nodig om ze weer te herstellen.
Pedagogen kunnen ouders helpen om weer ouders te worden en de regie te
hervinden.
3. Brengen samenhang in de opvoeding.
Kinderopvang = eerste opvoeder;