Personen en familierecht hoorcollege 1
Onderwerp = naam en woonplaats
__________________________________________________________________________
(in nieuwe stijl minder huwelijksvermogensrecht, omgangsrecht nieuw. afstamming en gezag
nieuwe wetgeving).
90% van alles wat je moet weten voor het tentamen staat in je wetboek. Gebruik deze dus bij
elke les en oefen hiermee
Wettenbundel gebruiken tijdens hcs en wcs
Boek 1
Omdat het personen- en familierecht over onderwerpen uit het dagelijks leven gaat is mijn
ervaring dat studenten te snel denken dat ze het goede antwoord weten. Maar je moet het
juridisch motiveren!!! heel precies zijn met lezen en goed motiveren met een goede toetsing.
Theorie
Wanneer begint jouw rechtspersoonlijkheid?
Wanneer eindigt jouw rechtspersoonlijkheid?
Het krijgen van een voornaam wat zijn de regels die daaraan verbonden zijn
Achternaam
Juridische en gekozen woonplaats
Burgerlijke stand 4 registers
1. Geboorteregister
2. Huwelijksregister
3. Geregistreerd partnerschapsregister
4. Overlijdensregister
➔ Wijzigingen op die akte komen door latere vermeldingen bijvoorbeeld door
transseksualiteit en de wijziging van je geslacht op je geboorteakte gaat via een latere
vermelding
➔ Een echtscheiding gaat ook via een latere vermelding
,De belangrijkste regels van het personen- en familierecht staan in boek 1 BW. elk jaar zijn er
wel wetswijzigingen op het gebied van personen- en familierecht. Het boek is al verouderd
op het gebied van de jeugdbeschermingsmaatregelen.
Personenrecht: naam, nationaliteit, woonplaats (nationaliteit gaan we verder niet meer op
in)
Familierecht: band tussen hen die door afstamming of huwelijk zijn verbonden.
Vader/moeder/kinderen en verdere familieleden (opa’s/oma’s/ooms/tantes).
Wetgeving op internationaal, regionaal en nationaal niveau.
Art. 8 EVRM: family-life
Maatschappelijke ontwikkelingen
Huwelijk is uitgangspunt
Het recht moest worden aangepast
1. Gelijkheid van man en vrouw
2. Bij echtscheiding
3. Belang van het kind
4. Focus
Geschillen proberen te voorkomen en niet naar de rechter te gaan
➔ samenleven werd niet meer automatisch gekoppeld aan het huwelijk en werd ook veel
minder een verbintenis voor het leven.
➔ seriële monogamie = er werden meer relaties na elkaar aangegaan
Rechtsbeginselen in het personen- en familierecht
1. Vrijheidsbeginsel =
• Vrijheid in keuze van samenlevingsvorm (bijvoorbeeld huwelijk/gerigistreerd
partnerschap/slo/homohuwelijk sluiten).
• Vrijheid in relatie ouders-kinderen (erkenning door gehuwde man/ontkenning
vaderschap, adoptierecht)
• Vrijheidsbeginsel soms beperkt omdat er nog andere rechtsbeginselen zijn die
de vrijheid van personen beknotten
, 2. Gelijkheidsbeginsel = tussen huwelijkskind en buitenechtelijk kind
• Man en vrouw zijn gelijk
• Paren zijn gelijk: zowel van hetzelfde als van het ongelijke geslacht
• Paren en alleenstaande ouders zijn gelijk
• Binnen en buiten het huwelijk geboren kinderen zijn gelijk (tussen
huwelijkskind en buitenechtelijk kind)
• Volstrekte gelijkheid zal niet altijd bereikt kunnen worden (namenrecht)
3. Verantwoordelijkheidsbeginsel = staat moet eerbiedigen
• Getrouwheid/hulp/bijstand
• Alimentatie
• Verantwoordelijkheid voor je kinderen
• Rol overheid steeds belangrijker, maar dient wel de privesfeer te eerbiedigen
(combi werk-gezin) en dient voorwaardenscheppend te zijn (kinderbijslag e.d.)
en dient in te grijpen als het in het belang van het kind is, denk ook aan de
slechtere positie van de vrouw na echtscheiding en overheid moet het
mogelijk maken dat normaal gezinsleven mogelijk is (bescherming familylife.
Begin persoon = als die persoon wordt geboren, dan is het een rechtssubject
rechtssubject = drager van rechten en plichten
Belang van kind vorderen: als de moeder zwanger is van het kind is het kind al een
rechtssubject:
1. Kind moet wel levend ter wereld komen (zo niet dan is het nooit een persoon
geweest), dus het kind moet geademd hebben
2. Minimaal 24 weken oud zijn
Daar tussenin is de persoon een rechtssubject = zelfstandig drager van rechten
en plichten
Einde persoon = de dood
, • “zo dikwijls zijn belang dit vordert” = ter bescherming van het kind, bijv. Erfrecht,
erkenning en adoptie, kinderbeschermingsmaatregel.
• Wie treedt op namens het kind? Degene die gezag uitoefent of bijzonder curator
• Bewijs levende geboorte: ademhaling of andere levensverrichting..
• Min. 24 weken
Waarom zou het belangrijk zijn dat een kindje levend ter wereld komt? Omdat
het kindje dan samen met zijn moeder en evt. broertjes/zusjes erfgenaam is als zijn/haar
vader overlijdt.
Art.1:250 BW
Antwoord: Vader van kind overlijdt
Erfrecht zegt dan dat de echtgenoot en de kinderen erfgenamen zijn
• Als het kind levend ter wereld komt is het mede erfgenaam
• Niet levend ter wereld dan is alleen de moeder erfgenaam
➔ Voorbeeld
Stel dat een echtpaar een kindje krijgt en de man 2 dagen voor de geboorte komt te
overlijden.
Als het kindje niet levend wordt geboren is de vrouw enig erfgenaam.
Als het kindje wel levend wordt geboren is de vrouw samen met haar kindje
erfgenaam.
Voornaam
je bent vrij in het geven van een voornaam die in de geboorteakte wordt opgenomen
bij de burgerlijke stand
• De naam mag niet ongepast zijn
• Stel geen voornaam opgegeven of geweigerd door de ambtenaar, dan geeft de
ambtenaar het kind een voornaam.
Ongepaste namen: rare, geestige, of groot aantal voornamen, ook namen die naar hun
aard geen voornaam zijn (bijv. Majesteit).
Wat voorbeelden uit de jurisprudentie:
Panter Fonny Miracle of Love (Rb A’dam)
(Panter Fonny was geen probleem, de derde werd niet geaccepteerd (wel alleen miracle)
ouders wilden of Love erbij. Rechtbank: mag, maar dan wel geschreven als Miracle-of-Love)
Onderwerp = naam en woonplaats
__________________________________________________________________________
(in nieuwe stijl minder huwelijksvermogensrecht, omgangsrecht nieuw. afstamming en gezag
nieuwe wetgeving).
90% van alles wat je moet weten voor het tentamen staat in je wetboek. Gebruik deze dus bij
elke les en oefen hiermee
Wettenbundel gebruiken tijdens hcs en wcs
Boek 1
Omdat het personen- en familierecht over onderwerpen uit het dagelijks leven gaat is mijn
ervaring dat studenten te snel denken dat ze het goede antwoord weten. Maar je moet het
juridisch motiveren!!! heel precies zijn met lezen en goed motiveren met een goede toetsing.
Theorie
Wanneer begint jouw rechtspersoonlijkheid?
Wanneer eindigt jouw rechtspersoonlijkheid?
Het krijgen van een voornaam wat zijn de regels die daaraan verbonden zijn
Achternaam
Juridische en gekozen woonplaats
Burgerlijke stand 4 registers
1. Geboorteregister
2. Huwelijksregister
3. Geregistreerd partnerschapsregister
4. Overlijdensregister
➔ Wijzigingen op die akte komen door latere vermeldingen bijvoorbeeld door
transseksualiteit en de wijziging van je geslacht op je geboorteakte gaat via een latere
vermelding
➔ Een echtscheiding gaat ook via een latere vermelding
,De belangrijkste regels van het personen- en familierecht staan in boek 1 BW. elk jaar zijn er
wel wetswijzigingen op het gebied van personen- en familierecht. Het boek is al verouderd
op het gebied van de jeugdbeschermingsmaatregelen.
Personenrecht: naam, nationaliteit, woonplaats (nationaliteit gaan we verder niet meer op
in)
Familierecht: band tussen hen die door afstamming of huwelijk zijn verbonden.
Vader/moeder/kinderen en verdere familieleden (opa’s/oma’s/ooms/tantes).
Wetgeving op internationaal, regionaal en nationaal niveau.
Art. 8 EVRM: family-life
Maatschappelijke ontwikkelingen
Huwelijk is uitgangspunt
Het recht moest worden aangepast
1. Gelijkheid van man en vrouw
2. Bij echtscheiding
3. Belang van het kind
4. Focus
Geschillen proberen te voorkomen en niet naar de rechter te gaan
➔ samenleven werd niet meer automatisch gekoppeld aan het huwelijk en werd ook veel
minder een verbintenis voor het leven.
➔ seriële monogamie = er werden meer relaties na elkaar aangegaan
Rechtsbeginselen in het personen- en familierecht
1. Vrijheidsbeginsel =
• Vrijheid in keuze van samenlevingsvorm (bijvoorbeeld huwelijk/gerigistreerd
partnerschap/slo/homohuwelijk sluiten).
• Vrijheid in relatie ouders-kinderen (erkenning door gehuwde man/ontkenning
vaderschap, adoptierecht)
• Vrijheidsbeginsel soms beperkt omdat er nog andere rechtsbeginselen zijn die
de vrijheid van personen beknotten
, 2. Gelijkheidsbeginsel = tussen huwelijkskind en buitenechtelijk kind
• Man en vrouw zijn gelijk
• Paren zijn gelijk: zowel van hetzelfde als van het ongelijke geslacht
• Paren en alleenstaande ouders zijn gelijk
• Binnen en buiten het huwelijk geboren kinderen zijn gelijk (tussen
huwelijkskind en buitenechtelijk kind)
• Volstrekte gelijkheid zal niet altijd bereikt kunnen worden (namenrecht)
3. Verantwoordelijkheidsbeginsel = staat moet eerbiedigen
• Getrouwheid/hulp/bijstand
• Alimentatie
• Verantwoordelijkheid voor je kinderen
• Rol overheid steeds belangrijker, maar dient wel de privesfeer te eerbiedigen
(combi werk-gezin) en dient voorwaardenscheppend te zijn (kinderbijslag e.d.)
en dient in te grijpen als het in het belang van het kind is, denk ook aan de
slechtere positie van de vrouw na echtscheiding en overheid moet het
mogelijk maken dat normaal gezinsleven mogelijk is (bescherming familylife.
Begin persoon = als die persoon wordt geboren, dan is het een rechtssubject
rechtssubject = drager van rechten en plichten
Belang van kind vorderen: als de moeder zwanger is van het kind is het kind al een
rechtssubject:
1. Kind moet wel levend ter wereld komen (zo niet dan is het nooit een persoon
geweest), dus het kind moet geademd hebben
2. Minimaal 24 weken oud zijn
Daar tussenin is de persoon een rechtssubject = zelfstandig drager van rechten
en plichten
Einde persoon = de dood
, • “zo dikwijls zijn belang dit vordert” = ter bescherming van het kind, bijv. Erfrecht,
erkenning en adoptie, kinderbeschermingsmaatregel.
• Wie treedt op namens het kind? Degene die gezag uitoefent of bijzonder curator
• Bewijs levende geboorte: ademhaling of andere levensverrichting..
• Min. 24 weken
Waarom zou het belangrijk zijn dat een kindje levend ter wereld komt? Omdat
het kindje dan samen met zijn moeder en evt. broertjes/zusjes erfgenaam is als zijn/haar
vader overlijdt.
Art.1:250 BW
Antwoord: Vader van kind overlijdt
Erfrecht zegt dan dat de echtgenoot en de kinderen erfgenamen zijn
• Als het kind levend ter wereld komt is het mede erfgenaam
• Niet levend ter wereld dan is alleen de moeder erfgenaam
➔ Voorbeeld
Stel dat een echtpaar een kindje krijgt en de man 2 dagen voor de geboorte komt te
overlijden.
Als het kindje niet levend wordt geboren is de vrouw enig erfgenaam.
Als het kindje wel levend wordt geboren is de vrouw samen met haar kindje
erfgenaam.
Voornaam
je bent vrij in het geven van een voornaam die in de geboorteakte wordt opgenomen
bij de burgerlijke stand
• De naam mag niet ongepast zijn
• Stel geen voornaam opgegeven of geweigerd door de ambtenaar, dan geeft de
ambtenaar het kind een voornaam.
Ongepaste namen: rare, geestige, of groot aantal voornamen, ook namen die naar hun
aard geen voornaam zijn (bijv. Majesteit).
Wat voorbeelden uit de jurisprudentie:
Panter Fonny Miracle of Love (Rb A’dam)
(Panter Fonny was geen probleem, de derde werd niet geaccepteerd (wel alleen miracle)
ouders wilden of Love erbij. Rechtbank: mag, maar dan wel geschreven als Miracle-of-Love)
