Samenvatting - Persoonsgerichte ondersteuningsplanning (Hogent)

ORTHOPEDAGOGISCHE
HANDELINGSPLANNING
METHODISCH HANDELEN (1)

WAT IS METHODISCH HANDELEN

Woord methode komt van het Grieks ‘meta hodos’ wat betekent de weg erlangs: manier van
handelen. Methodisch handelen betekent handelen volgens een doordachte manier om een bepaald
doel te bereiken.

In het methodisch handelen probeer je bewust om te gaan met kennis, inzichten en vaardigheden. Je
kiest weloverwogen je doel en vraag je je af met welke activiteiten je stap voor stap deze doelen het
beste in een bepaalde tijdsperiode kunt bereiken.

VIER ELEMENTEN:

Bestaat uit 4 ELEMENTEN:

1) Doelgericht handelen: manier dat de cliënten zich in hun situatie kunnen handhaven of
verder ontwikkelen. Samen met de cliënt en zijn netwerk wordt een doel gekozen.
2) Bewust handelen: welke invloed heeft mijn gedrag op de ander? Hangt af van buikgevoel
wanneer je intuïtief en bewust moet handelen.
3) Systematisch handelen: stap voor stap handelen
4) Procesmatig handelen: voortdurend afvraagt of je in de richting van het vooropgestelde doel
werkt en of je eventueel moet bijsturen, volgens een plan

Orthopedagogisch handelen vertrekt altijd vanuit een vraag van de cliënt. Hieruit worden samen
met de cliënt doelstellingen gehaald waar samen aan gewerkt wordt. We moeten voor elke
handeling kunnen zeggen waarom we zo handelen. Alles gebeurt met een reden

TER HORST, KOK EN BROEKAERT:

- Ter Horst: POS; uitzichtloze opvoedingssituatie waarin men niet slaagt zonder getrainde hulp
van buitenaf veranderingen te brengen -> vraagt om actie
- Kok: vraagstellingstype dat vraagt om actie. Gaat over het gehele functioneren van het kind
en de opvoedkundige actie
- Broekaert: orthpedagogiek als handelingswetenschap, handelen wordt als zinvol, doelmatig
beschouwd; gestuurde dialoog te herstellen en het verhaal te interpreteren.

 We moeten steeds vertrekken vanuit ons handelen met de cliënt en daar ook naar moeten
terugkeren. Je moet samen handelen, zo werk je ook aan de relatie met de cliënt. Er is een
voortdurende wisselwerking tussen theorie en handelen. Samen met de cliënt zoeken welke
route ze nemen om aan het doelen te komen.




1

,WERKEN MET DOELEN

MH betekent dat je handelen afstemt op de vraag naar ondersteuning, je handelt doelbewust en
procesmatig.

DOELGROEP:

Doelgroep betekent die groep mensen die we in ons werk be-doel-en te bereiken. Met andere
woorden een groep mensen met gelijkaardige ondersteuningsbehoeften.

Eerste belangrijke vraag: ‘wie wens je te ondersteunen? En hoe?’ (intake gesprek).

Belang van functionele relatie met de doelgroep (afstand-nabijheid).

! mensen niet in een vakje plaatsen, ieder mens is uniek en vraagt een geïndividualiseerde aanpak !

JUISTE DOELEN:

De relatie met de doelgroep speelt een heel belangrijke rol. Je hebt er een functionele relatie mee
waarbij er een evenwicht is tussen nabijheid en afstand. Je moet empathie kunnen tonen maar ook
de nodige afstand kunnen nemen. Een doelgroepanalyse kan het beeld over een bepaalde doelgroep
verhelderen maar het is NIET de bedoeling om mensen in een vakje te gaan plaatsen.



PLANNEN – UITVOEREN – EVALUEREN – BIJSTUREN


SOORTEN PLANNEN:

4 soorten plannen:

o Instellingsplan/ beleidsplan: de visie, doelstelling en werkwijze van een voorziening
o Afdelingsplan: agogische doelen en werkzaamheden die op de afdeling plaats vinden om de
doelen te bereiken
o Individueel handelingsplan: bedoeld voor de individuele cliënt
o Activiteitenplan: beschrijft het aanbod, doel en werkwijze van de activiteiten. Kunnen
groepsgericht maar ook individueel zijn.

 PLANNEN




2

,ACTIVITEITENPLAN

Keuze maken voor een activiteit heb je vaak verschillende mogelijkheden die passen binnen de
werking. Je maakt je keuze op basis van de beginsituatie van de cliënt:

o Om wie gaat het? (doelgroep)
o Wie is de cliënt? Wat zijn de interesses, behoeften en mogelijkheden?
o Wordt er in groepsverband of individueel gewerkt?
o Zijn er belangrijke elementen waarmee we rekening moeten houden?
o Waarom vindt de activiteit of handeling plaats?
o Zelfstandigheid bevorderen
o Mogelijkheden stimuleren
o Bevorderen van sociale contacten
o Ontspanning
o Interesses uitbreiden
o Integratie met andere groepen in de samenleving
o Wat vindt er plaats?
o Korte of langdurige activiteit?
o Hoeveel mensen nemen deel?
o Wat is er nodig om de activiteit te organiseren?
o Past de activiteit bij de soort activiteit waarvoor de cliënt komt?
o Hoe moet het gebeuren?
o Waar en waarmee vindt de activiteit plaats? (plaats, ruimte en middelen)
o Wanneer vindt de activiteit of handeling plaats? (tijdstip en duur)

Bij het uitvoeren is je begeleidingsstijl van belang? Die bepaalt welke vorm het meest geschikt is.

 UITVOEREN

BEGELEIDINGSSTIJL

o Autoritair:
o De begeleider bepaalt alles
o De begeleider geeft aanwijzingen stap voor stap
o De begeleider verdeelt het werk
o De begeleider doet zelf niet mee
o Democratisch:
o Alles wordt bepaald via groepsbeslissingen
o De begeleider geeft de grote lijnen aan en de mogelijkheden om te kunnen kiezen
o De cliënten verdelen zelf het werk en de taken in overleg met de begeleider
3

, o De begeleider doet mee als groepslid
o Laisser faire:
o Veel vrijheid voor de hulpvrager, weinig inbreng van de begeleider
o De begeleider geeft geen aanwijzingen
o De begeleider geeft geen taakverdeling
o De begeleider doet niet mee

 UITVOEREN

2 SOORTEN EVALUEREN

o Productevaluatie: vooraf had je concrete doelen geformuleerd, nu gaan we nagaan of je
samen met de cliënt dit doel effectief hebt bereikt
o Procesevaluatie: hier onderzoek je alle aspecten van het methodisch handelen; was de
beginsituatie correct? Pasten de doelen bij de beginsituatie? Waren de activiteiten goed
gekozen?

 EVALUEREN

EVENTUEEL BIJSTUREN

Op grond van product- en procesevaluatie worden conclusies getrokken voor de toekomst. Deze
kunnen resulteren in het bijsturen van het methodisch handelen, het bijsturen van de beginsituatie,
het bijsturen van de doelen of het plan.

 BIJSTUREN




SAMENVATTING




4