Reader: Minor mensen met een licht verstandelijke beperking
Artikel 1: Wat ging er mis met Christelt
Mensen met een verstandelijke beperking hebben weinig zelfvertrouwen, zijn gemakkelijk te
beïnvloeden en hebben moeite met het stellen van grenzen. Hoe onderhoud je dan (betaald) werk?
Christel is 20 jaar en heef een licht verstandelijke beperking. Ze begon te werken bij het dierenasiel.
Ze vond dat erg leuk maar kreeg hier niet voor betaalt. Iedereen was tevreden en Christel kreeg wel
betaald toen ging het werken slechter. Het feit dat het een betaalde baan was geworden leverde
stress op, omdat zij het gevoel had dat er meer van haar verwacht werd.
Waar ging het nu mis? Dan moeten we kijken naar vier belangrijke punten met betrekking tot LVB.
Kenmerken van een LVB – IQ van 50-85, beperkt sociaal aanpassingsvermogen,
leerproblemen/stoornissen en gedragsproblemen.
Domein Kenmerken van mensen met LVB
Cognitief - Denken is concreet en situatie specifek
- Uitleg en herhaling blijven nodig
- De aandacht is weinig selectief
- Leren door ervaren en voorbeelden
Sociaal - Sociale onhandigheid
- Sociale verantwoordelijkheid is zwak
- Moeite met sociale vaardigheden
- Gebondenheid/loyaal aan belangrijke
personen
Emotioneel - Wens sociaal geaccepteerd en competent
te zijn
- Problemen agressieregulatie
-Zwart-Wit denken
- Overgevoeligheid voor
emotionele/gedragsproblemen
Persoonlijkheid - Laag zelfeeld
- Overschatng eigen kunnen
- Gebrekkige zelfsturing
- Gebrek aan refectievermogen
De weerbaarheid van een LVB’er – er missen vaardigheden op het gebied van weerbaarheid,
voor jezelf op komen en het stellen van grenzen dus. Hierdoor is het moeilijk om om te gaan
met stress en problematische situaties. Ook is er onvoldoende veerkracht op de
leefgebieden wonen, werken en welzijn. Zonder begeleiding is het daarom moeilijk voor
LVB’ers om zich staande te houden in de huidige maatschappij zonder ondersteuning.
Ondersteuning is nodig op het gebied van communicatie, emotieregulatie, dagbesteding en
op het sociale en relationele vlak
Ondersteuningsbehoefe van een LVB’er – er zijn vier niveaus van ondersteuning
Intermitent support: ondersteuning op bepaalde momenten in het leven zoals het
vinden van werk
Limited support: ondersteuning gedurende een bepaalde periode, kortdurend, zoals
de transitie van school naar werk.
Extensive support: dagelijkse ondersteuning op bepaalde levensgebieden
Pervasive support: ondersteuning op alle levensgebieden
, De discussie over betaald en onbetaald werk – Tegenwoordig gaat werk voor mensen met
een LVB steeds meer buiten de instelling. Werk is een belangrijk middel om te participeren
en integreren in de maatschappij. Betaald werk moet het uitgangspunt zijn maar ook
onbetaald werk kan een welkome bijdrage leveren.
Wat ging er bij Christel nu mis. Sociale contacten waren er, enige zelfsturing en een goed zelfeeld
ook. Denken is concreet en situatie-specifek maakte Christel juist sterk en ze voelde zich erg thuis.
Haar prestaties werden ook positief beïnvloed door het gevoel gewenst en geaccepteerd te zijn.
Het invoeren van een fnanciële beloning werkt niet, hierdoor voelt ze nog meer druk. Er is
onvoldoende rekening gehouden met de intrinsieke motivatie van Christel om hier te werken. Haar
weerbaarheidsgrens is overschreden en ze vind het moeilijk dit te uiten.
Lastiger dan het vinden van werk is het houden van werk dat hangt af van de motivatie, mate waarin
iemand wordt geaccepteerd, begeleid en de kennis bij de werkgever.
Artikel 2 Het IQt en het sociaal aanpassingsvermogen
Het is binnen het AWBZ domein moeilijk om de doelgroep LVB jeugdigen te omschrijven. Je kan
kinderen niet alleen op grond van een IQ de ene of andere kant van de zorg op sturen. Daarom is de
beperking van het sociale aanpassingsvermogen steeds belangrijker geworden. Dit zou net zo
belangrijk moeten zijn als IQ als het gaat voor een indicatiestelling voor AWBZ gefnancierde zorg.
Sinds 1946 wordt er in Nederland onderscheidt gemaakt tussen de kinderen die op de gehele linie
van het schoolse leren achterlopen (moeilijk lerende) en kinderen die op specifeke leergebieden
problemen vertonen (kinderen met leer en opvoedingsproblemen).
Hoe lager de IQ score hoe algemener de ontwikkelingsachterstanden zijn. Bij de groep zwakbegaafde
kinderen is dit afwisselender. Er zijn vier domeinen van cognitieve vaardigheden. Die worden met
CAS omschreven. Planning (CAS_PLAN), het verwerken van simultane informatie (CAS_SIM),
aandacht en concentratie (CAS_AAN) en het verwerken van successieve informatie (CAS_SUC).
Het sociale aanpassingsvermogen komt op een IQ test maar voor een deel naar voren. Daarom
moeten we goed naar de kinderen kijken en dan vooral naar dit observeerbare gedrag:
Ze vallen buiten de boot in de behandelgroepen van jeugdzorg
Ze bereiken een didactisch plafond halverwege de basisschool
Psychiatrische problemen
Gezinsproblematiek
Voor sociaal aanpassingsvermogen zijn verschillende tests. De sociale redzaamheidsschaal, een
vragenlijst voor ouders en de Childrens’s Global Assessment Scale van de DSM. Om problemen
rondom het sociale aanpassingsvermogen te verminderen moeten de omgevingseisen verminderd
worden, de sterke vaardigheden benut worden en de beperkte vaardigheden sterker getraind
worden.
Artikel 3 Kenmerken en ooraaken van een licht verstandelijke beperking
Met de term licht verstandelijk beperkt doelt de DSM 5 op kinderen en jongeren met een IQ van
tussen de 50 en 70 gepaard met beperkingen in hun sociale aanpassingsvermogen. De VOBC-LVG
veel de nadruk op het IQ verschuiven naar de mate van ondersteuningsbehoefe. Zo horen ook
, kinderen en jongeren met een IQ tussen de 70 en 85, met beperkingen in hun sociaal
aanpassingsvermogen, tot de groep LVB gerekend. De mate waarin ondersteuning nodig is, is
afhankelijk van het functioneren, de leefomgeving en bijkomende problematiek.
Er zijn verschillende oorzaken van een LVB:
Biologische oorzaken (voor, tijdens of na de geboorte)
Genetische afwijking of het gebruik van middelen of ziek worden tijdens de
zwangerschap
Hersenbeschadiging tijdens de geboorte door bijvoorbeeld zuurstofgebrek
Zuurstofgebrek of een hersenbloeding op latere leefijd door bijvoorbeeld een
ongeluk
Sociale omstandigheden
Multiprobleemgezinnen uit lagere SES
Ouders hebben vaak zelf ook een laag intelligentie niveau en ontoereikende
opvoedingsvaardigheden
De ouders zijn minder goed in staat de ontwikkeling van het kind te stimuleren
De kenmerken van een licht verstandelijke beperking zijn onder te verdelen in 3 domeinen:
Cognitieve domein:
Het werkgeheugen heef een vertraagde ontwikkeling. Dat houdt in dat het
gelijktijdig opslaan en bewerken van info lastiger is. Ook executieve functies zijn
minder ontwikkelt hierdoor. Dat is het vermogen om te focussen, organiseren en
impulscontrole. LVB jongeren hebben dus moeite met onthouden en verwerken van
informatie. Dit uit zich in:
Hoofd en bijzaken moeilijk kunnen scheiden
Focussen op de belangrijkste info
Moeite met oorzaak-gevolg denken
Moeite met plannen
Taalbegrip blijf achter minder goed emoties kunnen uiten en
beheersen
Meta-cognitieve vaardigheden zijn beperkt ontwikkelt. Dat is de kennis over het
eigen leerproces en dit kunnen toepassen. Hierdoor hebben ze moeite met het
terughalen van situaties, deze analyseren en er op refecteren. Het denken en de
ervaringen blijven concreet gebonden. Ze denken daarom abstract hypothetisch.
Emotionele domein - de emotionele ontwikkeling stagneert vaak op het niveau van een
schoolkind. Basale emoties als verdriet, liefde en haat zijn goed ontwikkeld. Door de
beperking in het cognitief functioneren zijn deze echter moeilijk te defniëren. Het is daarom
moeilijk om adequaat op emoties te reageren.
Empathie is inlevingsvermogen het is voor LVB jongeren moeilijk voor te stellen hoe de
ander zich voelt. Het geweten is ook minder goed ontwikkeld en daarom is het moeilijker om
te weten wat goed en fout is. Er is ook beperkte impuls controle omdat LVB jongeren hun
gedrag moeilijker kunnen sturen.
Sociale domein – LVB jeugdigen hebben een afwijkende sociale informatieverwerking.
Sociale informatieverwerking houdt in dat je verschillende stappen doorloopt voor je
bepaalt gedrag vertoont. Je neemt informatie waar, interpreteert de situatie, emoties
Artikel 1: Wat ging er mis met Christelt
Mensen met een verstandelijke beperking hebben weinig zelfvertrouwen, zijn gemakkelijk te
beïnvloeden en hebben moeite met het stellen van grenzen. Hoe onderhoud je dan (betaald) werk?
Christel is 20 jaar en heef een licht verstandelijke beperking. Ze begon te werken bij het dierenasiel.
Ze vond dat erg leuk maar kreeg hier niet voor betaalt. Iedereen was tevreden en Christel kreeg wel
betaald toen ging het werken slechter. Het feit dat het een betaalde baan was geworden leverde
stress op, omdat zij het gevoel had dat er meer van haar verwacht werd.
Waar ging het nu mis? Dan moeten we kijken naar vier belangrijke punten met betrekking tot LVB.
Kenmerken van een LVB – IQ van 50-85, beperkt sociaal aanpassingsvermogen,
leerproblemen/stoornissen en gedragsproblemen.
Domein Kenmerken van mensen met LVB
Cognitief - Denken is concreet en situatie specifek
- Uitleg en herhaling blijven nodig
- De aandacht is weinig selectief
- Leren door ervaren en voorbeelden
Sociaal - Sociale onhandigheid
- Sociale verantwoordelijkheid is zwak
- Moeite met sociale vaardigheden
- Gebondenheid/loyaal aan belangrijke
personen
Emotioneel - Wens sociaal geaccepteerd en competent
te zijn
- Problemen agressieregulatie
-Zwart-Wit denken
- Overgevoeligheid voor
emotionele/gedragsproblemen
Persoonlijkheid - Laag zelfeeld
- Overschatng eigen kunnen
- Gebrekkige zelfsturing
- Gebrek aan refectievermogen
De weerbaarheid van een LVB’er – er missen vaardigheden op het gebied van weerbaarheid,
voor jezelf op komen en het stellen van grenzen dus. Hierdoor is het moeilijk om om te gaan
met stress en problematische situaties. Ook is er onvoldoende veerkracht op de
leefgebieden wonen, werken en welzijn. Zonder begeleiding is het daarom moeilijk voor
LVB’ers om zich staande te houden in de huidige maatschappij zonder ondersteuning.
Ondersteuning is nodig op het gebied van communicatie, emotieregulatie, dagbesteding en
op het sociale en relationele vlak
Ondersteuningsbehoefe van een LVB’er – er zijn vier niveaus van ondersteuning
Intermitent support: ondersteuning op bepaalde momenten in het leven zoals het
vinden van werk
Limited support: ondersteuning gedurende een bepaalde periode, kortdurend, zoals
de transitie van school naar werk.
Extensive support: dagelijkse ondersteuning op bepaalde levensgebieden
Pervasive support: ondersteuning op alle levensgebieden
, De discussie over betaald en onbetaald werk – Tegenwoordig gaat werk voor mensen met
een LVB steeds meer buiten de instelling. Werk is een belangrijk middel om te participeren
en integreren in de maatschappij. Betaald werk moet het uitgangspunt zijn maar ook
onbetaald werk kan een welkome bijdrage leveren.
Wat ging er bij Christel nu mis. Sociale contacten waren er, enige zelfsturing en een goed zelfeeld
ook. Denken is concreet en situatie-specifek maakte Christel juist sterk en ze voelde zich erg thuis.
Haar prestaties werden ook positief beïnvloed door het gevoel gewenst en geaccepteerd te zijn.
Het invoeren van een fnanciële beloning werkt niet, hierdoor voelt ze nog meer druk. Er is
onvoldoende rekening gehouden met de intrinsieke motivatie van Christel om hier te werken. Haar
weerbaarheidsgrens is overschreden en ze vind het moeilijk dit te uiten.
Lastiger dan het vinden van werk is het houden van werk dat hangt af van de motivatie, mate waarin
iemand wordt geaccepteerd, begeleid en de kennis bij de werkgever.
Artikel 2 Het IQt en het sociaal aanpassingsvermogen
Het is binnen het AWBZ domein moeilijk om de doelgroep LVB jeugdigen te omschrijven. Je kan
kinderen niet alleen op grond van een IQ de ene of andere kant van de zorg op sturen. Daarom is de
beperking van het sociale aanpassingsvermogen steeds belangrijker geworden. Dit zou net zo
belangrijk moeten zijn als IQ als het gaat voor een indicatiestelling voor AWBZ gefnancierde zorg.
Sinds 1946 wordt er in Nederland onderscheidt gemaakt tussen de kinderen die op de gehele linie
van het schoolse leren achterlopen (moeilijk lerende) en kinderen die op specifeke leergebieden
problemen vertonen (kinderen met leer en opvoedingsproblemen).
Hoe lager de IQ score hoe algemener de ontwikkelingsachterstanden zijn. Bij de groep zwakbegaafde
kinderen is dit afwisselender. Er zijn vier domeinen van cognitieve vaardigheden. Die worden met
CAS omschreven. Planning (CAS_PLAN), het verwerken van simultane informatie (CAS_SIM),
aandacht en concentratie (CAS_AAN) en het verwerken van successieve informatie (CAS_SUC).
Het sociale aanpassingsvermogen komt op een IQ test maar voor een deel naar voren. Daarom
moeten we goed naar de kinderen kijken en dan vooral naar dit observeerbare gedrag:
Ze vallen buiten de boot in de behandelgroepen van jeugdzorg
Ze bereiken een didactisch plafond halverwege de basisschool
Psychiatrische problemen
Gezinsproblematiek
Voor sociaal aanpassingsvermogen zijn verschillende tests. De sociale redzaamheidsschaal, een
vragenlijst voor ouders en de Childrens’s Global Assessment Scale van de DSM. Om problemen
rondom het sociale aanpassingsvermogen te verminderen moeten de omgevingseisen verminderd
worden, de sterke vaardigheden benut worden en de beperkte vaardigheden sterker getraind
worden.
Artikel 3 Kenmerken en ooraaken van een licht verstandelijke beperking
Met de term licht verstandelijk beperkt doelt de DSM 5 op kinderen en jongeren met een IQ van
tussen de 50 en 70 gepaard met beperkingen in hun sociale aanpassingsvermogen. De VOBC-LVG
veel de nadruk op het IQ verschuiven naar de mate van ondersteuningsbehoefe. Zo horen ook
, kinderen en jongeren met een IQ tussen de 70 en 85, met beperkingen in hun sociaal
aanpassingsvermogen, tot de groep LVB gerekend. De mate waarin ondersteuning nodig is, is
afhankelijk van het functioneren, de leefomgeving en bijkomende problematiek.
Er zijn verschillende oorzaken van een LVB:
Biologische oorzaken (voor, tijdens of na de geboorte)
Genetische afwijking of het gebruik van middelen of ziek worden tijdens de
zwangerschap
Hersenbeschadiging tijdens de geboorte door bijvoorbeeld zuurstofgebrek
Zuurstofgebrek of een hersenbloeding op latere leefijd door bijvoorbeeld een
ongeluk
Sociale omstandigheden
Multiprobleemgezinnen uit lagere SES
Ouders hebben vaak zelf ook een laag intelligentie niveau en ontoereikende
opvoedingsvaardigheden
De ouders zijn minder goed in staat de ontwikkeling van het kind te stimuleren
De kenmerken van een licht verstandelijke beperking zijn onder te verdelen in 3 domeinen:
Cognitieve domein:
Het werkgeheugen heef een vertraagde ontwikkeling. Dat houdt in dat het
gelijktijdig opslaan en bewerken van info lastiger is. Ook executieve functies zijn
minder ontwikkelt hierdoor. Dat is het vermogen om te focussen, organiseren en
impulscontrole. LVB jongeren hebben dus moeite met onthouden en verwerken van
informatie. Dit uit zich in:
Hoofd en bijzaken moeilijk kunnen scheiden
Focussen op de belangrijkste info
Moeite met oorzaak-gevolg denken
Moeite met plannen
Taalbegrip blijf achter minder goed emoties kunnen uiten en
beheersen
Meta-cognitieve vaardigheden zijn beperkt ontwikkelt. Dat is de kennis over het
eigen leerproces en dit kunnen toepassen. Hierdoor hebben ze moeite met het
terughalen van situaties, deze analyseren en er op refecteren. Het denken en de
ervaringen blijven concreet gebonden. Ze denken daarom abstract hypothetisch.
Emotionele domein - de emotionele ontwikkeling stagneert vaak op het niveau van een
schoolkind. Basale emoties als verdriet, liefde en haat zijn goed ontwikkeld. Door de
beperking in het cognitief functioneren zijn deze echter moeilijk te defniëren. Het is daarom
moeilijk om adequaat op emoties te reageren.
Empathie is inlevingsvermogen het is voor LVB jongeren moeilijk voor te stellen hoe de
ander zich voelt. Het geweten is ook minder goed ontwikkeld en daarom is het moeilijker om
te weten wat goed en fout is. Er is ook beperkte impuls controle omdat LVB jongeren hun
gedrag moeilijker kunnen sturen.
Sociale domein – LVB jeugdigen hebben een afwijkende sociale informatieverwerking.
Sociale informatieverwerking houdt in dat je verschillende stappen doorloopt voor je
bepaalt gedrag vertoont. Je neemt informatie waar, interpreteert de situatie, emoties
