samenvatting praktijk en theorie ademhalingskinesitherapie

ADEMHALINGSKINESITHERAPIE

Dirk Vissers

1. Inleiding
2. Obstructieve – Restrictieve aandoeningen

Respiratoir systeem = ademhalingssysteem
- Geheel van longen, ribbenkast en centrale regulatie-systemen (in het verlengde merg van de hersenen) dat
zorgdraagt voor de ademhaling (= respiratie).
- De ademhaling = de inademing (inhalatie) van verse zuurstofrijke lucht nr de longen en de afvoer (expiratie)
van koolzuurrijke lucht (CO2) uit de longen.
o Zuurstof geven aan alle cellen die nodig hebben
o Vertakkingen eindigen in longblaasjes (alveoli)
 Zuurstof naar bloed en CO2 terug naar buiten
 Zuurstofrijk bloed naar hart  naar organen en spieren = cellen die zuurstof nodig
hebben)

- Buikademhaling vs borstademhaling
o Buikademhaling beter + is in rust
- Paradoxale ademhaling = disfunctional breathing: ander adempatroon dan meerderheid mensen
- Inademen / inspiratie
o Buik dikker worden  diafragma daalt en duwt organen (ingewanden, maag en darmen) tegen
buikwand
o ≠ door lucht in te ademen
o Actief: spierkracht nodig
 Uitademen = passief
 Tenzij extra krachtig uitblazen: door buikspieren

- Longen
o Re long groter: 3 kwabben
o Li long kleiner: 2 kwabben (plaats voor hart)

- Thorax is een ton vorm
o Wanden zijn gevormd door de ribben
o Diafragma is onderkant van de ton  koepelvormig
o Extra veel inademen = daling diafragma niet genoeg
 Wanden gaan uitzetten  ribben naar boven (niet in rust)
 = door intercostaal spieren
 Onderste en middenste ribben meer naar zijkant
 Bovenste ribben naar boven en voor
 Volume neemt nog extra toe  bewust intercostaal spieren moeten gebruiken
 Hoog thoracaal ademen kost veel energie
 Onvoldoende uitademen: blijft meer lucht in longen
 Als dan volledig inademen  hoog ademhalen (gevoel van buiten adem zijn)

- P x V = Cte
o Als het volume stijgt, dan zal de druk moeten dalen
o Druk in borstkas daalt  lucht gaat binnenstromen = inspiratie
 Volume gaat stijgen door contractie diafragma (daalt naar beneden)
 Lucht gaat van hoge druk naar lage druk (door V ↑ dan P↓)

- Lucht die in long aankomt, kiest weg van minste weerstand
o Mucus = vorm van weerstand
o Oplossing: verbinding op niveau longblaasjes (onderling)
o Lucht in longblaasje, adem inhouden  fenomeen van communicerende vaten

1

,  Lucht gaat evenwijdig verspreiden
 Elk longblaasje proberen vullen met lucht
 Anders gaan collaberen
 Zorgt voor zuurstof te kort in bloed als alveoli niet mee werkt
o Goed uitademen: zo mucus naar boven brengen = belangrijk voor lucht verdeling
 Geen lucht thv mucus  kan niet naar boven brengen
 Oplossing: drainage (verzamelen mucus ver van centraal en dan evacueren)

- Elk stofdeeltje blijft in bovenste slijmlaag hangen  zo naar buiten voeren
o = mucociliair transport
 Mucus: slijmlaag
 Cilia: trilhaartjes

- Pursed lip breahting
o Uitblazen met lippen op spleetjes
o Moeilijker uitademen, meer lucht inhouden
o Stel: te snel uitademen  creëert een onderdruk  luchtweg zou kunnen inklappen
 Volgens de Wet van Bernoulli
o Kijken voorbeeld: blazen in zakje  open uitgang (dicht) vs dichte uitgang (bol)
o = belangrijk bij mensen met instabiele luchtwegen

Obstructief VS restrictief
- Obstructief
o Probleem om lucht uit longen te krijgen
o Obstructie: vernauwing
- Restrictief
o Patiënt kan niet volledig inademen
o Longfibrose, ziekte van Bechterew  longen zijn stijver geworden
 Kan ook einde van zwangerschap of obesitas
  diafragma kan niet naar beneden



1: normaal

2: obstructief

Curve naar links + knik

3: restrictief

Curve naar rechts,
geen lucht in, wel uit

- Flow volume curve
o Diep inademen en dan uitademen
o 1e sec: flow grootste  meeste lucht verplaatsen
o TLC verschillend bij opties

Restrictief longlijden
- Bij restrictief longlijden is de expansie van de long belemmerd of de mogelijkheid tot ontplooien afgenomen.
- Het is een toestand waarbij alle longvolumes zijn afgenomen (zoals bv. bij kwabresectie).

- Patiënten trachten hun benodigd ademminutenvolume (AMV) te bereiken door sneller te ademen
(tachypnoe)

- Kwabresectie: minder long  minder inademen


2

, Spirometrie




Pickwick syndroom
- Obesitas-hypoventilatiesyndroom
- Te veel in abdomen  restrictief: te weinig zuurstof
- Ademhalingsoefeningen gaan weinig helpen  belangrijk eerst een gezonde levensstijl bekomen

Bij restrictieve longaandoeningen is de ‘compliance’ afgenomen en is m.a.w. de stijfheid toegenomen

Klinische oorzaken worden onderverdeeld in
- Intrinsieke oorzaken
o Interstitiële longfibrose
o Hartfalen met longoedeem  moeilijk voor longen om uit te zetten
 Oedeem neemt plaats in (vocht, bloed, tumor)
o Pneumonie
o Tuberculose
o Longfibrose door straling of chemotherapie
o Pneumothorax
 Longen oprekken, ribben worden groter
 Over de longen is een vlies + vocht tussen longvliezen (pleurabladen)
 Buitenste aan ribben verbonden
 Binnenste mee met buitenste door vocht tss de vliezen
o Atelectase
 Longblaasjes niet goed vullen  collaberen/ dichtvallen  mismatch perfusie – ventilatie
 Geen gasuitwisseling op dat niveau = restrictief
 Is niet meer functioneel  wel aanwezig, maar niet werkend

1) Pneumothorax: longen oprekken

Rib gebroken: door naar longvlies  gat  lucht tussen 2 vliezen
 klaplong
Vermindering druk in pleurale ruimte  long kan inklappen


2) Hemothorax: bloed tussen 2 vliezen (samen met lucht) 
long platgevallen, ruimte gevuld met bloed = restrictieve
aandoening


3) Tension pneuomothorax: long teruggevallen richting hart 
extra druk op hart en andere long


3

, - Extrinsieke oorzaken
o Kyphoscoliose
o Extreem overgewicht
o Zwangerschap
o Ruimte innemend proces in abdomen
o Pijn (ook post-operatieve pijn!)

- Neuromusculaire ziekten
o Paralyse van één of beide diafragmahelften
o Spierdystrofie
o Poliomyelitis
o Guillain-Barré syndroom
o Algemene spierzwakte door bv ondervoeding

Lokalisatie vd stoornissen thv adembewegingsapparaat
- Spieren: zie neuromusculaire ziekte
- Thorax: ziekte van Bechterew, kyphoscoliose,....
- Pleura:
o Pleuritis exsudativa: vochtuitstorting tussen de pleurabladen, bv empyeem (pus in ruimte)
o Pneumothorax : vrije lucht verhindert de expansie.
- Longen:
o Fibrose: verlies aan elasticiteit bijvoorbeeld bij asbestose
o Pneumonie
o Longoedeem

Parenchym: werkzame deel v. weefsels v.e. orgaan
- = de functionele delen van de longen
- Zorgen voor de functie vd longen
- Bindweefsel en steunweefsel zorgen voor structuur van de longen

3. Perioperatieve ademhalingskine

Postoperatieve pulmonale complicaties
Cardiale en hoog-abdominale chirurgische ingrepen gaan gepaard met hoge incidentie van postoperatieve
pulmonale complicaties (tot 88%)
- Gebrek aan longinflatie door postoperatieve pijn
- Oppervlakkige ademhaling (zonder zuchten)
- Liggende houding
- Dysfunctie van diafragma
- Gestoord mucociliar transport

Na chirurgische vervanging van de aortaklep bij ouderen was de incidentie 6% voor pulmonale en 5% voor pleurale
complicaties

Hypercapnie
- Complicatie vaak gezien bij COPD + na fracturen van ribben (pijn)
- Gevolg van onvermogen om goed uit te ademen  blijft lucht achter in longen  minder CO2 uitademen
o Normaal: stijgen CO2 gehalte in bloed  versnellen ademhaling
o Niet bij COPD’ers: hersenen ‘wennen’ aan te hoge CO2 gehalte
 Bij pijn kunnen de hersenen niet detecteren
o Teveel aan CO2 kan leiden tot coma
- Geven van grote hoeveelheden O2 zorgt voor toename hypercapnie  zuurstof remt de ademprikkel

Patiënt-gerelateerde risicofactoren voor PPC’s (postoperatieve pulmonale complicaties)
- Leeftijd
- COPD

4