Inhoud
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ....................................................................................................................... 4
1. Definitie en situering .................................................................................................................. 4
2. Accusatoir en inquisitoire rechtspleging .................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2: VORDERINGEN DIE UIT EEN MISDRIJF ONTSTAAN ........................................................ 5
1. De Strafvordering ....................................................................................................................... 5
1.1 Uitoefening van de strafvordering .................................................................................... 5
1.2 Tegen wie wordt de strafvordering uitgeoefend?............................................................. 7
1.3 Wijze van uitoefening van de strafvordering .................................................................... 7
1.4 Hinderpalen bij uitoefening van de strafvordering ........................................................... 8
1.5 Verval van strafvordering .................................................................................................. 8
2. De burgerlijke vordering........................................................................................................... 10
2.1 Burgerlijke vordering voor de strafrechter.............................................................................. 10
2.2 Burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter................................................................... 11
HOOFDSTUK 3: OPSPORING EN ONDERZOEK VAN STRAFBARE FEITEN ................................................ 12
1. De opsporingsambtenaren ....................................................................................................... 12
1.1 De opsporingsambtenaren van de geïntegreerde politie ............................................... 12
1.2 De andere opsporingsambtenaren .................................................................................. 12
1.3 Officieren van gerechtelijke politie ................................................................................. 12
2. Het opsporingsonderzoek ........................................................................................................ 13
2.1 De rol van het OM ........................................................................................................... 13
2.2 De kenmerken van het opsporingsonderzoek................................................................. 13
2.3 Het minionderzoek of mini-instructie ............................................................................. 14
3. Het gerechtelijk onderzoek ...................................................................................................... 14
3.1 De rol van de onderzoeksrechter en de saisine .............................................................. 15
3.2 Rol van het Openbaar Ministerie..................................................................................... 15
3.3 Kenmerken van het gerechtelijk onderzoek .................................................................... 16
4. Onderzoeksdaden en bevoegdheden ...................................................................................... 16
4.1 Het proces-verbaal (pv) ................................................................................................... 16
4.2 Het verhoor...................................................................................................................... 17
4.3 Het plaatsbezoek ............................................................................................................. 19
4.4 Aanstelling van een deskundige ...................................................................................... 19
4.5 Huiszoeking ...................................................................................................................... 20
4.6 Netwerkzoeking ............................................................................................................... 21
4.7 Inbeslagname................................................................................................................... 21
1
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, 4.8 Maatregelen inzake telefoongebruik .............................................................................. 22
4.9 Direct afluisteren ............................................................................................................. 24
4.10 Dwangmiddelen tegen personen .................................................................................... 24
4.11 Fouillering – onderzoek aan het lichaam......................................................................... 25
4.12 DNA-onderzoek ............................................................................................................... 25
4.13 De bijzonder opsporingsmethoden (BOM)...................................................................... 27
4.14 De inkijkoperatie.............................................................................................................. 28
4.15 Het Onderscheppen van post .......................................................................................... 29
4.16 Het inwinnen van bankgegevens ..................................................................................... 29
5. Tussenkomst van de partijen in het onderzoek ....................................................................... 30
5.1 Inzage in het dossier ........................................................................................................ 30
5.2 Opheffing van een onderszoekshandeling ...................................................................... 30
5.3 Verzoek tot bijkomende onderzoekshandelingen........................................................... 31
6. Vrijheidsberoving en de wet op de voorlopige hechtenis........................................................ 31
6.1 Arrestatie ......................................................................................................................... 31
6.2 De voorlopige hechtenis .................................................................................................. 32
HOOFDSTUK 3 – AFSLUITING VAN HET ONDERZOEK -RECHTSPLEGING VOOR DE
ONDERZOEKSGERECHTEN ..................................................................................................................... 35
1. Afsluiting van het opsporingsonderzoek .................................................................................. 35
1.1 Klasseren zonder gevolg = seponeren ............................................................................. 35
1.2 Verval van strafvordering door betaling van een geldsom VSBG = minnelijke schikking 35
1.3 Strafbemiddeling ............................................................................................................. 37
1.4 Voorafgaande erkenning van schuld ............................................................................... 38
1.5 Rechtstreekse dagvaarding ............................................................................................. 38
2. Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek ....................................................... 40
2.1 Raadkamer als onderzoeksgerecht.................................................................................. 40
2.2 Raadkamer als vonnisgerecht .......................................................................................... 42
2.3 De kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht ........................................ 43
2.4 De kamer van inbeschuldigingstelling als vonnisgerecht ................................................ 44
HOOFDSTUK 4 – RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN........................................................ 45
1. Enkele algemene principes en fundamentele waarborgen ..................................................... 45
1.1 Eerlijk proces.................................................................................................................... 45
1.2 Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter..................................................... 46
1.3 Openbaarheid .................................................................................................................. 47
1.4 Mondeling karakter ......................................................................................................... 47
1.5 Tegenspraak..................................................................................................................... 47
2
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, 1.6 Redelijke termijn.............................................................................................................. 48
2. De vonnisgerechten.................................................................................................................. 48
2.1 De gewone strafrechtbanken .......................................................................................... 48
2.2 Hof van Assisen ................................................................................................................ 49
3. Het verloop van de rechtspleging voor de gewone strafgerechten......................................... 50
3.1 De verschijning van de partijen ....................................................................................... 50
3.2 Conclusies in strafzaken .......................................................................................................... 51
3.3 Onderzoek ter terechtzitting ........................................................................................... 51
3.4 Behandeling ter terechtzitting ......................................................................................... 52
3.5 Proces-verbaal van de terechtzitting ............................................................................... 53
4. Verloop van de rechtspleging voor het hof van assisen .......................................................... 53
4.1 Rechtspleging voor de aanvang van de terechtzitting .................................................... 53
4.2 Rechtspleging ter terechtzitting ...................................................................................... 53
5. Het bewijs in het strafprocesrecht ........................................................................................... 55
5.1 De bewijslast .................................................................................................................... 55
5.2 De bewijsvoering ............................................................................................................. 56
5.3 De bewijsmiddelen .......................................................................................................... 56
5.4 De bewijswaardering ....................................................................................................... 57
6. De uitspraak ............................................................................................................................. 57
6.1 Basisbeginselen................................................................................................................ 57
6.2 Uitspraak over de strafvordering en burgerlijke vordering ............................................. 57
6.3 Motivering ....................................................................................................................... 58
7. Rechtsmiddelen ........................................................................................................................ 59
7.1 Verzet............................................................................................................................... 59
7.2 Hoger beroep ................................................................................................................... 60
7.3 Cassatieberoep ................................................................................................................ 60
HOOFDSTUK 5 – DE STRAFVORDERING................................................................................................. 61
3
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. Definitie en situering
Strafrecht in de ruime zin omvat:
- Strafrecht in de enge zin of materieel strafrecht
o Beschrijft welke daden of onthoudingen een misdrijf uitmaken
o Beschrijft welke straf de wet voorziet voor deze feiten
o Beschrijft welke omstandigheden een invloed kunnen hebben op de toepassing van
deze straffen en maatregelen
- Strafprocesrecht of formeel strafrecht
o Beschrijft de manier waarop de overheid het strafrecht correct moet toepassen
o De theorie van het strafrecht wordt omgezet in actie in het strafprocesrecht
Definitie:
= is het geheel van rechtsregels die gevolgd moeten worden in verband met:
- De vaststelling of een misdrijf werd gepleegd
- Door wie het werd gepleegd
- Op welke manier men de schuldige de door de wet voorgeschreven straffen en maatregelen
kan opleggen
- De werking en bevoegdheden van de instellingen en organen die hiermee belast zijn
4 fasen:
4
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
HOOFDSTUK 1: INLEIDING ....................................................................................................................... 4
1. Definitie en situering .................................................................................................................. 4
2. Accusatoir en inquisitoire rechtspleging .................................................................................... 5
HOOFDSTUK 2: VORDERINGEN DIE UIT EEN MISDRIJF ONTSTAAN ........................................................ 5
1. De Strafvordering ....................................................................................................................... 5
1.1 Uitoefening van de strafvordering .................................................................................... 5
1.2 Tegen wie wordt de strafvordering uitgeoefend?............................................................. 7
1.3 Wijze van uitoefening van de strafvordering .................................................................... 7
1.4 Hinderpalen bij uitoefening van de strafvordering ........................................................... 8
1.5 Verval van strafvordering .................................................................................................. 8
2. De burgerlijke vordering........................................................................................................... 10
2.1 Burgerlijke vordering voor de strafrechter.............................................................................. 10
2.2 Burgerlijke vordering voor de burgerlijke rechter................................................................... 11
HOOFDSTUK 3: OPSPORING EN ONDERZOEK VAN STRAFBARE FEITEN ................................................ 12
1. De opsporingsambtenaren ....................................................................................................... 12
1.1 De opsporingsambtenaren van de geïntegreerde politie ............................................... 12
1.2 De andere opsporingsambtenaren .................................................................................. 12
1.3 Officieren van gerechtelijke politie ................................................................................. 12
2. Het opsporingsonderzoek ........................................................................................................ 13
2.1 De rol van het OM ........................................................................................................... 13
2.2 De kenmerken van het opsporingsonderzoek................................................................. 13
2.3 Het minionderzoek of mini-instructie ............................................................................. 14
3. Het gerechtelijk onderzoek ...................................................................................................... 14
3.1 De rol van de onderzoeksrechter en de saisine .............................................................. 15
3.2 Rol van het Openbaar Ministerie..................................................................................... 15
3.3 Kenmerken van het gerechtelijk onderzoek .................................................................... 16
4. Onderzoeksdaden en bevoegdheden ...................................................................................... 16
4.1 Het proces-verbaal (pv) ................................................................................................... 16
4.2 Het verhoor...................................................................................................................... 17
4.3 Het plaatsbezoek ............................................................................................................. 19
4.4 Aanstelling van een deskundige ...................................................................................... 19
4.5 Huiszoeking ...................................................................................................................... 20
4.6 Netwerkzoeking ............................................................................................................... 21
4.7 Inbeslagname................................................................................................................... 21
1
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, 4.8 Maatregelen inzake telefoongebruik .............................................................................. 22
4.9 Direct afluisteren ............................................................................................................. 24
4.10 Dwangmiddelen tegen personen .................................................................................... 24
4.11 Fouillering – onderzoek aan het lichaam......................................................................... 25
4.12 DNA-onderzoek ............................................................................................................... 25
4.13 De bijzonder opsporingsmethoden (BOM)...................................................................... 27
4.14 De inkijkoperatie.............................................................................................................. 28
4.15 Het Onderscheppen van post .......................................................................................... 29
4.16 Het inwinnen van bankgegevens ..................................................................................... 29
5. Tussenkomst van de partijen in het onderzoek ....................................................................... 30
5.1 Inzage in het dossier ........................................................................................................ 30
5.2 Opheffing van een onderszoekshandeling ...................................................................... 30
5.3 Verzoek tot bijkomende onderzoekshandelingen........................................................... 31
6. Vrijheidsberoving en de wet op de voorlopige hechtenis........................................................ 31
6.1 Arrestatie ......................................................................................................................... 31
6.2 De voorlopige hechtenis .................................................................................................. 32
HOOFDSTUK 3 – AFSLUITING VAN HET ONDERZOEK -RECHTSPLEGING VOOR DE
ONDERZOEKSGERECHTEN ..................................................................................................................... 35
1. Afsluiting van het opsporingsonderzoek .................................................................................. 35
1.1 Klasseren zonder gevolg = seponeren ............................................................................. 35
1.2 Verval van strafvordering door betaling van een geldsom VSBG = minnelijke schikking 35
1.3 Strafbemiddeling ............................................................................................................. 37
1.4 Voorafgaande erkenning van schuld ............................................................................... 38
1.5 Rechtstreekse dagvaarding ............................................................................................. 38
2. Toezicht op en afsluiting van het gerechtelijk onderzoek ....................................................... 40
2.1 Raadkamer als onderzoeksgerecht.................................................................................. 40
2.2 Raadkamer als vonnisgerecht .......................................................................................... 42
2.3 De kamer van inbeschuldigingstelling als onderzoeksgerecht ........................................ 43
2.4 De kamer van inbeschuldigingstelling als vonnisgerecht ................................................ 44
HOOFDSTUK 4 – RECHTSPLEGING VOOR DE VONNISGERECHTEN........................................................ 45
1. Enkele algemene principes en fundamentele waarborgen ..................................................... 45
1.1 Eerlijk proces.................................................................................................................... 45
1.2 Onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechter..................................................... 46
1.3 Openbaarheid .................................................................................................................. 47
1.4 Mondeling karakter ......................................................................................................... 47
1.5 Tegenspraak..................................................................................................................... 47
2
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, 1.6 Redelijke termijn.............................................................................................................. 48
2. De vonnisgerechten.................................................................................................................. 48
2.1 De gewone strafrechtbanken .......................................................................................... 48
2.2 Hof van Assisen ................................................................................................................ 49
3. Het verloop van de rechtspleging voor de gewone strafgerechten......................................... 50
3.1 De verschijning van de partijen ....................................................................................... 50
3.2 Conclusies in strafzaken .......................................................................................................... 51
3.3 Onderzoek ter terechtzitting ........................................................................................... 51
3.4 Behandeling ter terechtzitting ......................................................................................... 52
3.5 Proces-verbaal van de terechtzitting ............................................................................... 53
4. Verloop van de rechtspleging voor het hof van assisen .......................................................... 53
4.1 Rechtspleging voor de aanvang van de terechtzitting .................................................... 53
4.2 Rechtspleging ter terechtzitting ...................................................................................... 53
5. Het bewijs in het strafprocesrecht ........................................................................................... 55
5.1 De bewijslast .................................................................................................................... 55
5.2 De bewijsvoering ............................................................................................................. 56
5.3 De bewijsmiddelen .......................................................................................................... 56
5.4 De bewijswaardering ....................................................................................................... 57
6. De uitspraak ............................................................................................................................. 57
6.1 Basisbeginselen................................................................................................................ 57
6.2 Uitspraak over de strafvordering en burgerlijke vordering ............................................. 57
6.3 Motivering ....................................................................................................................... 58
7. Rechtsmiddelen ........................................................................................................................ 59
7.1 Verzet............................................................................................................................... 59
7.2 Hoger beroep ................................................................................................................... 60
7.3 Cassatieberoep ................................................................................................................ 60
HOOFDSTUK 5 – DE STRAFVORDERING................................................................................................. 61
3
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
, HOOFDSTUK 1: INLEIDING
1. Definitie en situering
Strafrecht in de ruime zin omvat:
- Strafrecht in de enge zin of materieel strafrecht
o Beschrijft welke daden of onthoudingen een misdrijf uitmaken
o Beschrijft welke straf de wet voorziet voor deze feiten
o Beschrijft welke omstandigheden een invloed kunnen hebben op de toepassing van
deze straffen en maatregelen
- Strafprocesrecht of formeel strafrecht
o Beschrijft de manier waarop de overheid het strafrecht correct moet toepassen
o De theorie van het strafrecht wordt omgezet in actie in het strafprocesrecht
Definitie:
= is het geheel van rechtsregels die gevolgd moeten worden in verband met:
- De vaststelling of een misdrijf werd gepleegd
- Door wie het werd gepleegd
- Op welke manier men de schuldige de door de wet voorgeschreven straffen en maatregelen
kan opleggen
- De werking en bevoegdheden van de instellingen en organen die hiermee belast zijn
4 fasen:
4
Vercaigne Jaimy – AO Rechtspraktijk
