Vraag 1
Stel, Shi Langfu is vanuit de Volksrepubliek Mandarije naar Nederland gereisd vanwege het voor hem
gunstiger belastingregime. Hij doet een asielaanvraag in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De
aanvraag wordt afgewezen door de staatssecretaris voor Asiel en Migratie als bevoegd orgaan. Als
economische vluchteling – een categorie die de bewindspersoon in Kamerdebatten als ‘gelukszoekers’
pleegt aan te duiden – zou hij geen verblijfsrecht hebben.
Langfu slaat de schrik om het hart, want gedurende zijn korte verblijf heeft hij zich op sociale media
inmiddels zeer kritisch uitgelaten over het spijkerharde fraudebeleid van de Mandarijnse regering.
Laatstgenoemde staat erom bekend politieke dissidenten aan zware lijfstraffen te onderwerpen. Uit
vrees hiervoor dient hij een tweede aanvraag in, maar wegens de grote drukte op het
aanmeldcentrum, krijgt hij slechts enkele minuten de tijd om zijn verhaal te doen.
Wanneer de staatssecretaris zich over het dossier buigt, hoeft die niet lang na te denken. Zelf is hij op
het ministerie van Justitie in Mandarije onlangs nog heel hartelijk ontvangen door zijn ambtsgenoot
en die stond tijdens het staatsbanket best open voor een pittig gesprek over mensenrechten. De soep
zal volgens de staatssecretaris vast niet zo heet worden gegeten als zij wordt opgediend en bovendien
vermoedt hij dat Langfu zijn kritiek bewust de wereld in heeft geslingerd om niet te hoeven
terugkeren. De aanvraag wordt opnieuw geweigerd.
Langfu meent niet uitgezet te kunnen worden en wendt zich tot u als advocaat. Hoe zou u zijn
standpunt verdedigen?
(maximaal 250 woorden)
Antwoord
- Gedoeld wordt op een beroep op het folterverbod ex art. 3 EVRM tevens omvattende het
beginsel van non-refoulement (1pt.), hetgeen wil zeggen dat het land van aanvraag mensen
niet mag terugsturen naar een land waar een ‘real and immediate risk’ bestaat op
behandeling in strijd met artikel 3 EVRM (1pt.).
- Het risico op lijfstraffen wegens de uitlatingen van cliënt blijkt uit de casus. Om dit als staat te
kunnen beoordelen, rust op hem de positieve verplichting om te voorzien in waarborgen die
een vreemdeling beschermen tegen terugkeer naar een land voordat zijn geuite vrees over
behandeling in strijd met artikel 3 EVRM grondig is onderzocht. Vgl. M.K. tegen Polen, r.o.
178179 (1pt.).
- De casus geeft er geen blijk van dat er serieus onderzoek is gedaan: Langfu is slechts enkele
minuten verhoord op het aanmeldcentrum én de staatssecretaris baseert zich bij zijn
uiteindelijke besluit op eigen ervaringen in plaats van de relevante feiten. Van belang is voorts
dat, anders dan de bewindspersoon ons wil doen geloven, het gedrag van de betrokkene niet
van belang is voor de vraag of een beroep op het (ongeclausuleerde) art. 3 kan EVRM worden
gedaan. Dat Langfu zelf ervoor gekozen heeft kritiek te uiten op de regering, doet dan ook
niet ter zake (1pt.).
- Het voorgaande leidt tot de conclusie dat NL hier zijn positieve verplichting schendt ex art. 3
(1pt.).
- NB Een volledig, coherent en logisch opgebouwd betoog bestaande uit de genoemde
elementen levert 5 pt. op.
1
, Vraag 2
Wat houdt het in als een grondrecht in de Grondwet en in het EVRM als notstandsfest wordt betiteld?
Geef (a) van beide een voorbeeld (2 punten) en (b) leg uit waarom een dergelijke bepaling als
notstandsfest gekwalificeerd kan worden (3 punten).
Let op: maak in uw antwoord een duidelijk onderscheid tussen uw antwoord op subvraag a en
subvraag b.
(maximaal 200 woorden)
Antwoord
Boek- én opzoekvraag
Notstandfest = Absoluut geformuleerde grondrechten; bij een dergelijk recht er is geen mogelijkheid
om af te wijken tijdens een noodtoestand of uitzonderingstoestand. (1 punt)
(a) Vb in Grondwet: het boek noemt alleen het petitierecht in artikel 5 GW als voorbeeld
van een bepaling die notstandfest is (naar analogie van het EVRM is art. 16 Gw ook goed
gerekend). (1 punt)
(b) Toelichting: volgens het boek is de basis hiervoor artikel 103 lid 2 GW omdat dat
aangeeft dat afwijking in een uitzonderingstoestand wel is toegestaan bij de artt. 6 t/m 9 Gw
(zie verwijzing naar literatuur hieronder). (1 punt)
(a) Vb EVRM: notstandfest zijn artikel 2 (recht op leven) of artikel 3 (anti-folterverbod) of
artikel 4 lid 1 (slavernijverbod) of artikel 7 (geen straf zonder wet) EVRM (1 punt)
(b) Toelichting: artikel 15 lid 2 EVRM is de basis voor verdragsbepalingen in het EVRM die
ten tijde van een noodtoestand absoluut zijn. (1 punt)
Hoofdstukken Grondrechten, p. 106-107.
Vraag 3
Mevrouw Kalvelage is advocaat in Rotterdam. In het voorjaar van 2017 is zij een aantal maanden
geschorst geweest door de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Zoals volgens artikel 8b van de
Advocatenwet vereist, heeft de NOvA deze schorsing vermeld op haar website.
Wanneer Kalvelage in januari 2024 haar naam eens in de zoekmachine van Google invult, schrikt ze
zich een hoedje: als derde zoekresultaat verschijnt een pagina van de website
www.letselschadecowboys.nl met de titel ‘Deze advocaten maakten er een potje van: een overzicht
van alle geschorste en geschrapte advocaten om met een grote boog omheen te lopen!’ De kwestie
op basis waarvan Kalvelage geschorst is, wordt daar uitgebreid en op zeer smalende toon
omschreven. Haar diensten worden bovendien stellig afgeraden. Ook haar foto en het kantoor waar
ze werkt staan in het artikel vermeld.
Kalvelage vindt het artikel schadelijk voor haar reputatie als advocaat en meent in het artikel ook een
reden te zien voor een algehele terugloop van cliënten in de afgelopen jaren. Ze doet daarom een
verzoek tot verwijdering aan de websiteredactie van www.letselschadecowboys.nl waarin zij aanvoert
2
Stel, Shi Langfu is vanuit de Volksrepubliek Mandarije naar Nederland gereisd vanwege het voor hem
gunstiger belastingregime. Hij doet een asielaanvraag in het aanmeldcentrum in Ter Apel. De
aanvraag wordt afgewezen door de staatssecretaris voor Asiel en Migratie als bevoegd orgaan. Als
economische vluchteling – een categorie die de bewindspersoon in Kamerdebatten als ‘gelukszoekers’
pleegt aan te duiden – zou hij geen verblijfsrecht hebben.
Langfu slaat de schrik om het hart, want gedurende zijn korte verblijf heeft hij zich op sociale media
inmiddels zeer kritisch uitgelaten over het spijkerharde fraudebeleid van de Mandarijnse regering.
Laatstgenoemde staat erom bekend politieke dissidenten aan zware lijfstraffen te onderwerpen. Uit
vrees hiervoor dient hij een tweede aanvraag in, maar wegens de grote drukte op het
aanmeldcentrum, krijgt hij slechts enkele minuten de tijd om zijn verhaal te doen.
Wanneer de staatssecretaris zich over het dossier buigt, hoeft die niet lang na te denken. Zelf is hij op
het ministerie van Justitie in Mandarije onlangs nog heel hartelijk ontvangen door zijn ambtsgenoot
en die stond tijdens het staatsbanket best open voor een pittig gesprek over mensenrechten. De soep
zal volgens de staatssecretaris vast niet zo heet worden gegeten als zij wordt opgediend en bovendien
vermoedt hij dat Langfu zijn kritiek bewust de wereld in heeft geslingerd om niet te hoeven
terugkeren. De aanvraag wordt opnieuw geweigerd.
Langfu meent niet uitgezet te kunnen worden en wendt zich tot u als advocaat. Hoe zou u zijn
standpunt verdedigen?
(maximaal 250 woorden)
Antwoord
- Gedoeld wordt op een beroep op het folterverbod ex art. 3 EVRM tevens omvattende het
beginsel van non-refoulement (1pt.), hetgeen wil zeggen dat het land van aanvraag mensen
niet mag terugsturen naar een land waar een ‘real and immediate risk’ bestaat op
behandeling in strijd met artikel 3 EVRM (1pt.).
- Het risico op lijfstraffen wegens de uitlatingen van cliënt blijkt uit de casus. Om dit als staat te
kunnen beoordelen, rust op hem de positieve verplichting om te voorzien in waarborgen die
een vreemdeling beschermen tegen terugkeer naar een land voordat zijn geuite vrees over
behandeling in strijd met artikel 3 EVRM grondig is onderzocht. Vgl. M.K. tegen Polen, r.o.
178179 (1pt.).
- De casus geeft er geen blijk van dat er serieus onderzoek is gedaan: Langfu is slechts enkele
minuten verhoord op het aanmeldcentrum én de staatssecretaris baseert zich bij zijn
uiteindelijke besluit op eigen ervaringen in plaats van de relevante feiten. Van belang is voorts
dat, anders dan de bewindspersoon ons wil doen geloven, het gedrag van de betrokkene niet
van belang is voor de vraag of een beroep op het (ongeclausuleerde) art. 3 kan EVRM worden
gedaan. Dat Langfu zelf ervoor gekozen heeft kritiek te uiten op de regering, doet dan ook
niet ter zake (1pt.).
- Het voorgaande leidt tot de conclusie dat NL hier zijn positieve verplichting schendt ex art. 3
(1pt.).
- NB Een volledig, coherent en logisch opgebouwd betoog bestaande uit de genoemde
elementen levert 5 pt. op.
1
, Vraag 2
Wat houdt het in als een grondrecht in de Grondwet en in het EVRM als notstandsfest wordt betiteld?
Geef (a) van beide een voorbeeld (2 punten) en (b) leg uit waarom een dergelijke bepaling als
notstandsfest gekwalificeerd kan worden (3 punten).
Let op: maak in uw antwoord een duidelijk onderscheid tussen uw antwoord op subvraag a en
subvraag b.
(maximaal 200 woorden)
Antwoord
Boek- én opzoekvraag
Notstandfest = Absoluut geformuleerde grondrechten; bij een dergelijk recht er is geen mogelijkheid
om af te wijken tijdens een noodtoestand of uitzonderingstoestand. (1 punt)
(a) Vb in Grondwet: het boek noemt alleen het petitierecht in artikel 5 GW als voorbeeld
van een bepaling die notstandfest is (naar analogie van het EVRM is art. 16 Gw ook goed
gerekend). (1 punt)
(b) Toelichting: volgens het boek is de basis hiervoor artikel 103 lid 2 GW omdat dat
aangeeft dat afwijking in een uitzonderingstoestand wel is toegestaan bij de artt. 6 t/m 9 Gw
(zie verwijzing naar literatuur hieronder). (1 punt)
(a) Vb EVRM: notstandfest zijn artikel 2 (recht op leven) of artikel 3 (anti-folterverbod) of
artikel 4 lid 1 (slavernijverbod) of artikel 7 (geen straf zonder wet) EVRM (1 punt)
(b) Toelichting: artikel 15 lid 2 EVRM is de basis voor verdragsbepalingen in het EVRM die
ten tijde van een noodtoestand absoluut zijn. (1 punt)
Hoofdstukken Grondrechten, p. 106-107.
Vraag 3
Mevrouw Kalvelage is advocaat in Rotterdam. In het voorjaar van 2017 is zij een aantal maanden
geschorst geweest door de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Zoals volgens artikel 8b van de
Advocatenwet vereist, heeft de NOvA deze schorsing vermeld op haar website.
Wanneer Kalvelage in januari 2024 haar naam eens in de zoekmachine van Google invult, schrikt ze
zich een hoedje: als derde zoekresultaat verschijnt een pagina van de website
www.letselschadecowboys.nl met de titel ‘Deze advocaten maakten er een potje van: een overzicht
van alle geschorste en geschrapte advocaten om met een grote boog omheen te lopen!’ De kwestie
op basis waarvan Kalvelage geschorst is, wordt daar uitgebreid en op zeer smalende toon
omschreven. Haar diensten worden bovendien stellig afgeraden. Ook haar foto en het kantoor waar
ze werkt staan in het artikel vermeld.
Kalvelage vindt het artikel schadelijk voor haar reputatie als advocaat en meent in het artikel ook een
reden te zien voor een algehele terugloop van cliënten in de afgelopen jaren. Ze doet daarom een
verzoek tot verwijdering aan de websiteredactie van www.letselschadecowboys.nl waarin zij aanvoert
2
