Les 4:
Socialisatie van het kind binnen opvoedingsmilieus
Socialisatie is het proces waarbij een individu vaardigheden en gedrag leert waarmee hij
binnen de maatschappij kan functioneren. In de kinderjaren wordt het socialisatieproces in
belangrijke mate beïnvloed door de opvoeding van de ouder. Ook komt het kind met
anderen in aanraking die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling, bijvoorbeeld op
school, in zijn sociaal netwerk en in het maatschappelijk leven. Dit betekend dat de
opvoeding van het kind op verschillende plekken (= opvoedingsmilieus) plaatsvindt,
namelijk:
Het gezin
De school
De maatschappij
School als opvoedingsmilieu
Het gezin is het belangrijkste milieu waarin opvoeding van het kind plaatvindt.
Vanaf de leerplichtige leeftijd tot aan zijn volwassenheid brengt het kind een groot deel van
zijn tijd door op school. Op school vindt niet alleen kennisoverdracht plaats, maar wordt ook
gewerkt aan persoonlijke ontwikkeling. Het kind leert op school om zich zelfstandig en
onafhankelijk van de ouder en andere gezinsleden te bewegen → dit zorgt een
emancipatieproces.
De school als opvoedingsmilieu is van belang bij opgroeiten van kinderen.
Contact met leeftijdgenoten
Kind leert sociale vaardigheden
Kind leert beperkingen en kwaliteiten van zichzelf kennen
Kind kent zichzelf voor anderen (ook stukje competentie)
Leert rekenen, lezen en schrijven
Biedt structuur
Heeft signalerende werking (als er iets mis is met het kind)
Sinds een paat jaar: Wet passend onderwijs. Ook kinderen die extra zorg nodig
hebben blijven indien mogelijk. Dit maakt dat beel docenten het zwaar vinden.
Maatschappij - Wetten ter bescherming van het kind
Tot eind 1800 werten kinderen nog veel op jonge leeftijd. Vanaf 1874 kon dit niet
meer door de kinderwet van Van Houten.
Daarnaast werd in 1901 de leerplicht wettelijk vastgelegd en kwamen er vanaf 1901
kinderwetten, waarmee sancties werden vastgelegd voor ouders die hun kind niet
goed verzorgden en opvoeden.
19
, Ook is in 1995 het internationale verdrag inzake rechten van het kind door
Nederland ondertekend → Wet ter bescherming van alle kinderen tot 18 jaar die in
Nederland wonen.
Maatschappij - Ouderlijk gezag vs opvoedingsmacht
Ouderlijk gezag: Recht en plicht om kind te voeden en verzorgen + wettelijk
vertegenwoordiger van het kind.
Opvoedingsmacht: de ouder maakt misbruik van zijn/haar gezag.
NB: Bij (ernstige) bedrijging van de ontwikkeling van het kind kan de rechter het ouderlijk
gezag beperken of zelfs afnemen.
Maatschappij - Pedagogische civil society
Met de invoer van de jeugdwet is ook de directe omgeving meer verantwoordelijk
gemaakt voor het opvoeden en opgroeien van kinderen. Dit noemen we de
pedagogische civil society: De spontane, informele betrokkenheid van ‘gewone
volwassenen’ bij het opvoeden van kinderen en jongeren.
Voorbeeld: https://www.youtube.com/watch?v=oi96u-yQeA0
Wat zijn de kansen van de pedagogische civil society?
Het zorgt dat gezinnen meer sociaal ingebed zijn en steun krijgen (= groter sociaal
kapitaal)
Mensen willen zich meer voor elkaar en de gemeenschap inzetten.
Wat zijn de risico’s van de pedagogische civil society?
In veel buurten in Nederland is geen enkele binding.
Mesnen willen dit niet: wel ‘amicaliteit’ (= oppervlakkige, vriendschappelijke
houding), maar niet verantwoordelijkheid
Invloed technologie (vooral sociale media) op opvoedingsmilieus
Technologische ontwikkelingen spelen in alle opvoedingsmilieus een belangrijke rol.
Daarmee is technologie bijna een vierde opvoedingsmilieu geworden.
Voordelen van technische ontwikkelingen zijn:
- Het sociale net werk is groter en sneller
- Meer controle over kinderen en creëert een gevoel van veiligheid
- Informatie van over de gehele wereld is snel te bereiken
- Leren omgaan met computers en computerprogramma’s
- Mensen zijn minder afhankelijk
Nadelen van technische ontwikkelingen zijn:
- Groepsdruk, verslaving, depressie door social media
- Persoonsgegevens lopen gevaar
- Misbruik van telefoons op scholen
20
Socialisatie van het kind binnen opvoedingsmilieus
Socialisatie is het proces waarbij een individu vaardigheden en gedrag leert waarmee hij
binnen de maatschappij kan functioneren. In de kinderjaren wordt het socialisatieproces in
belangrijke mate beïnvloed door de opvoeding van de ouder. Ook komt het kind met
anderen in aanraking die een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling, bijvoorbeeld op
school, in zijn sociaal netwerk en in het maatschappelijk leven. Dit betekend dat de
opvoeding van het kind op verschillende plekken (= opvoedingsmilieus) plaatsvindt,
namelijk:
Het gezin
De school
De maatschappij
School als opvoedingsmilieu
Het gezin is het belangrijkste milieu waarin opvoeding van het kind plaatvindt.
Vanaf de leerplichtige leeftijd tot aan zijn volwassenheid brengt het kind een groot deel van
zijn tijd door op school. Op school vindt niet alleen kennisoverdracht plaats, maar wordt ook
gewerkt aan persoonlijke ontwikkeling. Het kind leert op school om zich zelfstandig en
onafhankelijk van de ouder en andere gezinsleden te bewegen → dit zorgt een
emancipatieproces.
De school als opvoedingsmilieu is van belang bij opgroeiten van kinderen.
Contact met leeftijdgenoten
Kind leert sociale vaardigheden
Kind leert beperkingen en kwaliteiten van zichzelf kennen
Kind kent zichzelf voor anderen (ook stukje competentie)
Leert rekenen, lezen en schrijven
Biedt structuur
Heeft signalerende werking (als er iets mis is met het kind)
Sinds een paat jaar: Wet passend onderwijs. Ook kinderen die extra zorg nodig
hebben blijven indien mogelijk. Dit maakt dat beel docenten het zwaar vinden.
Maatschappij - Wetten ter bescherming van het kind
Tot eind 1800 werten kinderen nog veel op jonge leeftijd. Vanaf 1874 kon dit niet
meer door de kinderwet van Van Houten.
Daarnaast werd in 1901 de leerplicht wettelijk vastgelegd en kwamen er vanaf 1901
kinderwetten, waarmee sancties werden vastgelegd voor ouders die hun kind niet
goed verzorgden en opvoeden.
19
, Ook is in 1995 het internationale verdrag inzake rechten van het kind door
Nederland ondertekend → Wet ter bescherming van alle kinderen tot 18 jaar die in
Nederland wonen.
Maatschappij - Ouderlijk gezag vs opvoedingsmacht
Ouderlijk gezag: Recht en plicht om kind te voeden en verzorgen + wettelijk
vertegenwoordiger van het kind.
Opvoedingsmacht: de ouder maakt misbruik van zijn/haar gezag.
NB: Bij (ernstige) bedrijging van de ontwikkeling van het kind kan de rechter het ouderlijk
gezag beperken of zelfs afnemen.
Maatschappij - Pedagogische civil society
Met de invoer van de jeugdwet is ook de directe omgeving meer verantwoordelijk
gemaakt voor het opvoeden en opgroeien van kinderen. Dit noemen we de
pedagogische civil society: De spontane, informele betrokkenheid van ‘gewone
volwassenen’ bij het opvoeden van kinderen en jongeren.
Voorbeeld: https://www.youtube.com/watch?v=oi96u-yQeA0
Wat zijn de kansen van de pedagogische civil society?
Het zorgt dat gezinnen meer sociaal ingebed zijn en steun krijgen (= groter sociaal
kapitaal)
Mensen willen zich meer voor elkaar en de gemeenschap inzetten.
Wat zijn de risico’s van de pedagogische civil society?
In veel buurten in Nederland is geen enkele binding.
Mesnen willen dit niet: wel ‘amicaliteit’ (= oppervlakkige, vriendschappelijke
houding), maar niet verantwoordelijkheid
Invloed technologie (vooral sociale media) op opvoedingsmilieus
Technologische ontwikkelingen spelen in alle opvoedingsmilieus een belangrijke rol.
Daarmee is technologie bijna een vierde opvoedingsmilieu geworden.
Voordelen van technische ontwikkelingen zijn:
- Het sociale net werk is groter en sneller
- Meer controle over kinderen en creëert een gevoel van veiligheid
- Informatie van over de gehele wereld is snel te bereiken
- Leren omgaan met computers en computerprogramma’s
- Mensen zijn minder afhankelijk
Nadelen van technische ontwikkelingen zijn:
- Groepsdruk, verslaving, depressie door social media
- Persoonsgegevens lopen gevaar
- Misbruik van telefoons op scholen
20
