Samenvatting orthopedagogische werkvelden en beleid (OWB)

Sv werkvelden en beleid 2e Sem. Orthopedagogie


HOOFDSTUK 1: VLAAMS AGENTSCHAP VOOR PERSONEN MET EEN
HANDICAP – VAPH
BEGELEIDING, OPVANG EN ONDERSTEUNING VAN PERSONEN MET EEN BEPERKING

1. HISTORISCH OVERZICHT

1.2 HET GEMEENTEFONDS EN SPECIAAL ONDERSTANDSFONDS (1876-1960)

Oprichting van het Gemeentefonds (1876)  start georganiseerde zorg door de overheid

Gemeentefonds:
 Gaf aan gemeenten de opdracht te zorgen voor onderhoud en verzorging
 Voor personen die hulpbehoeftig waren en die niet in staat waren in hun eigen
levensonderhoud te voorzien
o Bv: geesteszieken, doofstommen, blinden en anderen…

 Subsidiëring:
o 1/8 voor gemeenten
o 3/8 voor provincie van waar de persoon met een beperking afkomstig was
o 4/8 via staatstoelage

Speciaal Onderstandsfonds nam de opdracht van de gemeenten over  na de hervorming
van Gemeentefonds (1920)

Speciaal Onderstandsfonds:
 Accent werd verlegd naar
o ‘Behoeftigen’ in gesloten afdelingen van psychiatrische instellingen
o Geestes- of karaktergestoorden, blinden, doofstommen of verminkten
o Personen die aan tuberculose, kanker of polio leden of die als oligofrenen in
een psychiatrische instelling verbleven

 Voorzag een dagprijs als tussenkomst in het onderhoud en verzorging
o Dagprijs verschilde naargelang de verblijfplaats vd person
 Een ziekenhuis, sanatorium, een gesloten afdeling van een
psychiatrisch instelling, thuis

 ‘Behoeftigen’ of gezin dienden een bepaalde bijdrage te leveren in functie van hun
inkomen
o Aanvraag tot tussenkomst werd ingediend bij het OCMW of de
provinciegouverneur
o Provincie bracht advies uit bij het Ministerie van Volksgezondheid  nemen
beslissing

 Bij noodgeval mocht het OCMW dadelijk overgaan tot plaatsing
o Het dossier werd binnen de 10 dagen overgemaakt aan de gouverneur

,Sv werkvelden en beleid 2e Sem. Orthopedagogie


1.2 HET RIJKSFONDS EN FONDS 81 (1963-1990)

1963:
 Ziekte- en invaliditeitsverzekering en de sociale reclassering van mindervaliden bij
wet geregeld
 Psychiatrische instellingen werden in de ziekenhuiswetgeving opgenomen

Het Rijksfonds voor de Sociale Reclassering van Minder-Validen (RSRMV): 1963
Doelstellingen:
 Nemen van alle nodige maatregelen voor re-integratie van personen met een
beperking in het economisch en maatschappelijk leven
 Het bevorderen van de functionele revalidatie en de sociale reclassering van
personen met een beperking

Tegemoetkoming Rijksfonds in 2 vormen:
1. Individuele prestaties die aan de persoon met een beperking persoonlijk werden
toegekend
2. Collectieve prestaties uitgekeerd aan instellingen voor personen met een beperking

Rijksfonds ook bevoegd voor:
 Tewerkstelling van pmb1 met inbegrip vd aan tewerkstelling voorafgaande stadia
o Bv: gespecialiseerde beroepsopleiding, oriëntering, functionele revalidatie,
hulp bij schoolopleiding, hulpmiddelen ifv de sociale reclassering

Na onderzoek van aanvraag  RSRMV maakt een sociaal reclasseringsdossier op
 Personen die in aanmerking konden komen:
o Personen die voor minstens 30% een lichamelijke of voor 20% een
verstandelijke beperking hadden
o Personen met een beperking die dankzij revalidatie meer of betere kansen op
tewerkstelling zouden krijgen

Fonds voor Medische, Sociale en Pedagogische Zorg voor Gehandicapten (Fonds 81): 1967
 Vervangt Speciaal Onderstandsfonds

KB Nummer 81 bepaalde dat  de gemeenschap de kosten van huisvestiging, onderhoud,
behandeling en opvoeding van bepaalde categorieën van pmb in daartoe erkende
instellingen diende te dragen

 Beleid maakte scherper onderscheid tss zieken en personen et een beperking
 Basis voor autonome zorg voor pmb werd gelegd = maakte een meer specifieke aanpak mogelijk

 Verruiming en verbreding vd zorg voor pmb
 Uitgebreid nr meerderjarigen
 Semi-internaten, dagverblijven, tehuizen of pleeggezinnen
Fonds 81 was bevoegd voor:
1
Pmb= Personen met een beperking

,Sv werkvelden en beleid 2e Sem. Orthopedagogie

 Opvang
 Behandeling en begeleiding
 Via (semi-) residentiële en ambulante voorzieningen

Oprichting Fonds 81 zorgde voor:
 Goede uitbouw vd zorg voor pmb
 Grote en snelle expansie vh aantal voorzieningen
 Snel stijgende overheidsuitgaven

1.3 HET VLAAMS FONDS VOOR SOCIALE INTEGRATIE VAN PERSONEN MET EEN HANDICAP
(VFSIPH) (1980-2005)

1948: ‘EPOS’-Steyaert: ‘Een nieuw Vlaams gehandicaptenbeleid’
 Ontwikkelt door minister Steyaert
 Toegangspoort gelanceerd

1990: oprichting VFSIPH, bij decreet (in feite een samensmelting van RSRMV en Fonds 81)
 Ontwikkelt door minister Lensens

KRACHTLIJNEN VAN HET VLAAMS FONDS (VFSIPH):

1. Duidelijkheid:
 Administratieve vereenvoudiging en het samenbrengen van vroeger gespreide
bevoegdheden vergemakkelijkt de zoektocht nr de juiste zorg en ondersteuning
 De Provinciale Evaluatiecommissie (PEC) dient duidelijk en transparant te zijn voor de
zorgvrager
o = enige toegangspoort tot de verschillende modaliteiten vd zorg voor pmb

2. Integratie/ inclusie:
 Vanuit zijn ‘anders-zijn’ heeft de pmb recht op gelijke kansen om zich in onze
samenleving te ontplooien
 Integratie vergt geïntegreerde zorg en een geïntegreerd beleid
o De zorg voor pmb moet een open systeem zijn
o Zowel binnen als buiten de specifieke zorg
 Bv: gezondheidszorg, onderwijs, VDAB…
o Er beroep moet kunnen gedaan worden op voorzieningen en instellingen
 Specifieke interventies en hulp moeten geografisch gecoördineerd worden, om zo tot
een degelijke samenwerking en coherentie te komen

Emancipatie= ligt in het verlengde van de integratie

 Integraal beleid= vraagt een fundamentele mentaliteitsverandering van alle
betrokken personen en diensten

, Sv werkvelden en beleid 2e Sem. Orthopedagogie

 Emancipatie- en integratiegedachte stoelt op een dubbele beweging:
1. De wens bij de pmb zelf om zich in te schakelen in gemeenschapsverbanden
2. De actieve bereidheid van de maatschappij om dit te bewerkstelligen
 Het Vlaams Fonds kan hiertoe bijdragen door het verspreiden van documentatie
en info over sociale integratie en door het verrichten van studiewerk en onderzoek
(Adviescommissies)

3. Participatie:
 Basis participatiegedachte= respect voor de menselijke waardigheid
 Verwijst naar: ‘deel hebben aan’ en ‘actief betrokken zijn in’
o Betrokkenheid geldt voor pmb, maar ook hun ouders/gezin

 Inspraak en medezeggenschap dienen op alle niveaus gerealiseerd te worden
 Het Vlaams Fonds voorziet de betrokkenheid van pmb in de Raad van Bestuur, in de
adviescomités en in de PECs
 In overleg met de voorzieningen en in de individuele hulpverleningsrelatie met de
professionele hulpverlener moet hiervoor voldoende ruimte zijn

4. Gezinsgerichtheid:
 Gezin is de beste plaats om pmb te begeleiden naar persoonlijke, economische en
sociale zelfstandigheid
 Voorzieningen zullen gezinsondersteunend, gezinsaanvullend en slechts in laatste
instantie gezinsvervangend zijn
 Banden met familie blijven hoe dan ook zoveel mogelijk intact te blijven
 Er dient meer aandacht besteed te worden aan de info naar de pmb en zijn
familieleden

1.4 HET VLAAMS AGENTSCHAP VOOR PERSONEN MET EEN HANDICAP (VAPH)

Beter Bestuurlijk Beleid (BBB)  alles wat met professionele integratie te maken had,werd
overgeheveld van het beleidsdomein ‘welzijn’ naar het beleidsdomein ‘Werkgelegenheid’ en
‘sociale economie’
 Deze overheveling werd geformaliseerd door de oprichting van drie nieuwe
agentschappen
o Extern Verzelfstandigd Agentschap (EVA)= VDAB (Vlaamse Dienst voor
Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding
o Intern Verzelfstandigd Agentschap (IVA) zonder rechtspersoonlijkheid=
Subsidieagentschap voor economie en werkgelegenheid
o Intern Verzelfstandigd Agentschap (IVA) zonder rechtspersoonlijkheid= VAPH

Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)  opvolger van VFSIPH