Samenvatting KVL bij mensen met een psychische kwetsbaarheid

Sv kvl. Psychische kwetsbaarheid 2e Sem. Orthopedagogie


HOOFDSTUK 1: EEN HELIKOPTERBLIK OP ONZE GEESTELIJKE
GEZONDHEIDSZORG
1. DE GESCHIEDENIS VAN DE PSYCHIATRIE: EEN KORT OVERZICHT

Geschiedenis vd psychiatrie in 6 periodes:

Hippocrates
Prehistorie – OudheidKrankzinnigheid = hersenziekte


“geestesziekte”
300-1600 Nutteloos, gevaarlijk, zot


Gekkenhuizen en gestichten
1600-1800 Internering


19e eeuw Pioniers!
Pinel en Guislain

1e helft 20e eeuw
Instellingen, maar ook holocaust - Psychogenocide Opkomst psycho-analyse, medische technieken


Psychofarmaca
1950-2010 Jaren ’60: antipsychiatrie


1. Prehistorie – oudheid:
 Oorzaak ziektes  geesten die men had beledigd
 Hippocrates:
o Ziekte werd veroorzaakt door een onjuiste mengeling vd vier belangrijkste
lichaamsvochten (Bloed, slijm, gele en zwarte gal)
o Krankzinnigheid= hersenziekte
 Galenus van Pergamon:
o Beschrijving zenuwstelsel

2. 300 – 1600:
 Treurigheid of melancholie (=depressie)  slechte gedachte of bekoring
 Mensen met geestelijke stoornis= zotten & gevaarlijk
 = bezeten en verstoorders vd orde
 Dolhuizen
 Opkomst Kerk  geesteszieken meer recht op het leven
 Congregaties= bleven de medemens zien achter het waanzinnige gedrag
o Op beperkte schaal geesteszieken verzorgen
 Psychiatrische gezinsverpleging
o Gezinsverpleging in Geel

,Sv kvl. Psychische kwetsbaarheid 2e Sem. Orthopedagogie

3. 1600- 1800:
 Krankzinnigen, gekken of dollen
 Interneringsgolf
 Opsluiting in dolhuizen, gasthuizen en godshuizen
o Brutale afsluiting vd samenleving
 Hadden zelf schuld van hun ziekte
 Descartes:
o Denken is onze essentie en daarom moet onze geest (de rede) onderscheiden
worden van ons lichaam (natuur)
o Cartesiaans dualisme = scheiding geest en lichaam
o Wereld is een machine en het menselijk lichaam een mechanisch systeem dat
waarnemingsimpulsen doorgeeft ad hersenen
o Visie Descartes  basis neuropsychologie

4. 19e eeuw:
 Franse Revolutie en industriële revolutie
o Kritiek op onmenselijke praktijken in dolhuizen  vervangen door
krankzinnigengestichten
 Geesteszieken  lichamelijke personen met recht op specifieke medische verzorging
 Band tss religie en psychiatrie stopt met bestaan
 Pinel:
o Bevrijdde geesteszieken van hun boeien
o Maakte eind aan bepaalde technieken
 Purgeren, blaartrekken en aderlaten
o Ontwikkelde ideeën over aard en behandeling van psychiatrische
aandoeningen
o Therapie  patiënt centraal
 Guislain:
o Specialiseerde zich in behandelen van geesteszieken
o ijverde voor humane behandeling
 Aliënisten= artsen die zich specialiseerden id behandeling van psychiatrische
patiënten
 Freud & Breuer:
o Neurose gevolg van belevingen die verdrongen worden nr het onbewuste
o `theorie = basis psychoanalyse
 Collocatiewet= regelde gedwongen opnames
 Doorbraak kerk & Religieuze congregaties  ontwikkelden initiatieven op het gebied
van zorg

5. eerste helft 20e eeuw:
 Patiënten terecht in groter wordende instellingen in hoop op herstel
  Psychiaters beschikten over mogelijkheden tot psychoanalyse
 Berger:
o Ontdekte elektro-encefalogram (EEG)
o Spiegel vd hersenen  werd een diagnosetoestel id neurologie

,Sv kvl. Psychische kwetsbaarheid 2e Sem. Orthopedagogie

o Psychiatrische ziektebeelden zijn niet te diagnosticeren
 Nt door: EEG, beeldvormend onderzoek, MRI, PET-scan
 Bevoegdheid Psychiatrische instelling van ministerie v justitie  ministerie van
Volksgezondheid
o Gevolg: patiënten kregen recht op behandeling
 Nazi-Duitsland  eugenetica en totalitaire denken
o Psychogenocide= mensen met psychische kwetsbaarheid, handicap… werden
beschouwd als nutteloos en werden uitgeroeid

6. Halfweg 20e eeuw – 2010:
 Ontdekking 1e antipsychoticum  doorbraak behandeling psychiatrische aandoening
o Komst medicamenteuze therapie = 2e revolutie in psychiatrie
o (1e revolutie= Pinel)
 Jaren ’60  antipsychiatrie

7. 2010- nu

2. DE PSYCHIATRIE VANDAAG

 Behandelen, verzorgen, begeleiding krijgt een ruimere invulling

Paradigmashift in geestelijke gezondheidszorg:
 Residentiëel  ambulante zorg
 aanbodgestuurde  vraaggestuurde zorg
 Meer participatie van patiënten en hun netwerk
 Naar een herstelgerichte benadering !

1. Herstelgerichte benadering=
 Herstel ≠ genezing
 Herstel= klinisch – sociaal – persoonlijkd

3 vormen herstel:
1. Klinisch herstel:
 Verminderen vd symptomen
 Terugdringen vd stoornis
o Bv: bipolair: medicatie geven  effect: pieken en dalen zijn minder
2. Sociaal herstel:
 = rehabilitatie
 Leven in eigen handen nemen
 Maatschappelijke rol zo veel mogelijk opnieuw opnemen
3. Persoonlijk herstel:
 Beklemtoont eigen ervaring vd patiënt & benutten vd ervaring
 mogelijkheid voor een beter leven na een psychiatrische aandoening
o ook als van een klimaat van klinisch herstel of genezing geen
sprake is
Focus: kwetsbaarheid & beperking  krachten, talenten en competenties

, Sv kvl. Psychische kwetsbaarheid 2e Sem. Orthopedagogie



Kwartier maken= veilige en warme plek creëren voor psychisch kwetsbare personen
 Zo normaal mogelijk leven leiden tss alle andere personen
 Plaat creëren waar ze hun talenten, competenties en sterke punten kunnen gebruiken
en zo terug baas worden over hun eigen leven
 Werken aan sociale integratie (inclusie), niet door alleen maar de inspanning te vragen
van de persoon met een psychische kwetsbaarheid, maar ook de samenleving te
mobiliseren en sensibiliseren
 Vechten tegen stigma & bespreekbaar maken

Herstelacademie= groepen die praten over herstel
 Visie= herstelgericht werken
 voelt laagdrempelig aan (wordt geleid door ervaringsdeskundigen)
 Goed voor sociaal contact/ sociaal herstel  uit sociaal isolement komen

2.1 ERVARINGSDESKUNDIGEN

 Partners in de zorg
 Essentieel component in een meer herstelgerichte zorg
 Complementair met professionele zorgverleners
o = Niet de professionele hulpverlener vervangen, maar een mooie aanvulling ih
multidisciplinair team

Bv: aanloophuis Poco Loco is een organisatie voor en door mensen die door allerhande
omstandigheden moeite hebben om aansluiting te vinden bij de maatschappij.

Voordelen:
 Stilzwijgen doorbreken en nr buiten komen met een positief verhaal  samenleving
kan een objectiever en genuanceerder beeld vormen over wat zich afspeelt binnen de
ggz
 Bijdragen tot destigmatisering vd sector ggz en van de mensen met een psychische
aandoening

Nadelen:
 Ervaringsdeskundigen kunnen belastend, ontmoedigend en confronterend zijn voor
cliënten.
 Kunnen alleen ingezet worden als de cliënt daarvoor openstaat, emotionele
overbetrokkenheid, niet goed aansluiten bij de cliënt, te veel nabijheid, zichzelf
centraal stellen…




2.2 ENKELE DEFINITIES