Samenvatting kwaliteit van leven bij mensen met een beperking semester 1 HOGent

KWALITEIT VAN LEVEN
VOOR PERSONEN MET
EEN BEPERKING




Inhoudsopgave

,DEEL 1: VISUELE BEPERKING
3 BEGRIPPENKADER
Visuele beperking = verschillende invalshoeken

Medische definities Functionele definities
- Oogartsen - Orthopedagogische praktijk
- Orthoptisten
- WHO Inzicht in hoeverre de visuele
- VAPH beperking de participatie in het
Bv.: recht op extra kindergeld, recht dagelijks leven bemoeilijkt
op ondersteuning, financiële bijstand


MEDISCHE DEFINITIES
= traditionele opvattingen
 Gezichtsscherpte (ook wel: visus)
= de maat voor de kleinste details die iemand nog kan onderscheiden
Normaal ziend: 10/10
 Leidt tot een verhouding  (5/10, 1/10, 1/20,…)
 Gezichtsveld
= het totale gebied dat je kan zien wanneer je het hoofd & de ogen
volkomen stilhoudt
 uitgedrukt in graden: we zien niet overal even scherp
- centraal: scherp
- perifeer: onscherp

Wereldgezondheidsorganisatie


Gezichtsscherpte (met Gezichtsveld
optimale brilcorrectie) beste
oog

Matig 3/10 – 1/10 20° rond het centrale
slechtziend fixatiepunt of minder

Ernstig 1/10 – 1/20
slechtziend

Blind 1/20 of minder 10° rond het centrale
fixatiepunt of minder



Slechtziend  kapstok: heel veel verschillende dingen bv. kokerzicht, troebel
zicht, in het donker minder goed zien, …
- Gezichtsscherpte?

, - Gezichtsveld? 20 graden of minder = kokerzicht
Veel verschillende gradaties van slechtziend:
 Type oogafwijking
 De mate waarin de afwijking zich voordoet
 De specifieke beperkingen
Dit betreft:
1) Aandoeningen waarbij de persoon een onscherp beeld heeft, maar zonder
gezichtsvelddefecten, waardoor die een goed overzicht heeft
2) Aandoeningen met centrale gezichtsvelddefecten
3) Aandoeningen met perifere gezichtsvelddefecten
Blind  wanneer je geen gebruik kan maken van u gezichtsvermogen
Medische definities: meer recente ontwikkelingen  meer visuele functies dan
enkel gezichtsscherpte of gezichtsveld (vroeger alleen op basis van die twee):
- Lagere visuele functies = iets aan de hand met je oog zelf
° oogbewegingen of oculomotorisch functioneren
° visueel-sensorische functies
- Hogere visuele functies = moeilijk begrijpen van visuele informatie of
moeilijk om op iets te reageren  in de hersenen
° begrijpen van visuele informatie; visuele perceptueel-cognitieve functies
° visuomotorische functies: het toepassen van visuele informatie in het
handelen

CEREBRALE VISUELE INPERKINGEN (CVI)
 Belangrijke oorzaak van slechtziendheid
 Vooral bij kinderen
 30% van slechtziende kinderen: diagnose CVI
 CVI = verzamelnaam voor verschillende vormen van slechtziendheid
waarbij aantasting van de hersenen een rol speelt
 Komt voor als geïsoleerde aandoening, maar ok bij personen met
meervoudige beperking
 Proces van informatie verwerken in de hersenen is verstoord
CVI kan zich uiten op verschillende manieren:

Visuele visuele aandacht = aandacht verdelen over
aandachtsproblemen verschillende dingen die je tegelijk ziet, een
voorwaarde om goed te kunnen zien en om te
kunnen reageren op wat je ziet
 bij kinderen met CVI blokkeert de visuele
aandacht ook vaak wanneer er teveel
informatie tegelijk op hen afkomt vanuit
verschillende zintuigen
- Vb: kind wijst iets aan in de verte, maar
kan het niet terugvinden als jij het aanwijst,
tijdens voorlezen op 1 ding focus ofwel actief
luisteren ofwel naar de prentjes kijken,
gemakkelijk struikelen over dingen als ze
zich verplaatsen: kijken waar ze naartoe

, willen, niet wat er op de grond aanwezig is
Visueel-ruimtelijke  snelle oogbewegingen: je hebt in heel veel
problemen verschillende situatie snelle oogbewegingen
nodig bv. lezen
 visueel complexe situaties: situaties waarin
er veel informatie tegelijk wordt
aangeboden, of situaties waarin je visuele
aandacht steeds moet wisselen tussen
voorwerpen, of het herkennen van
voorwerpen vanuit een afwijkend perspectief
bv. je vrienden terug vinden op een fuif
 Moeite met visuele drukte & crowding:
crowding = iemand heeft een lager
gezichtsscherpte wanneer symbolen in een
rij of dicht bij elkaar worden aangeboden
dan wanneer ze afzonderlijke worden
aangeboden bv. drukke afbeeldingen in een
schoolboek
 moeite bij verplaatsing & ruimtelijke
ordening: bv. zich verplaatsen op oneffen
trein of trap lopen of deelname aan het
verkeer, ze kunnen zich vaak moeilijk
oriënteren in de ruimte
Herkenningsproblemen  herkennen van letters
 herkennen van gelijkende vormen
 herkennen van gezichten
 visuele basisattitudes


FUNCTIONELE DEFINITIES
 De orthopedagogische praktijk richt zich vooral op de mate waarin
slechtziendheid of blindheid de participatie in het dagelijks leven
bemoeilijkt (niet zozeer op de stoornis op zich)
 Ondersteuningsgerichte benadering van visuele beperking
 Vraag stellen: op welke manier belemmerd het de cliënt & hoe kunnen
we iemand met een visuele beperking ondersteunen
 Gebruik van visueel profiel

Visueel profiel:
Wordt gebruikt in België & Nederlands, alle aspecten worden geordend die met
het zien en de slechtziendheid van een bepaald persoon te maken hebben
 Ziekte = medische aandoening benoemen
 Functiestoornis = op welke manier is hij slechtziend
 Activiteiten = wat kan hij wel of niet uitvoeren en waar heeft hij
ondersteuning bij nodig
 Participatie = op welke manier kan die persoon deelnemen aan de
samenleving bv. job of school
 Omgevingsfactoren = waarin een kind opgroeit of volwassen zich bevindt
 Veel aanknopingspunten op de cliënt te ondersteunen

4 BEELDVORMING: ONTWIKKELING
 Mensen met visuele beperking: zeer heterogeen