Samenvatting Psychologie

Theorieën



1. Wetenschappelijkheid
van de psychologie
1.1. Een definitie van psychologie
Psychologie is de wetenschappelijke studie van het gedrag en de onderliggende mentale processen .

4 elementen:

1. De wetenschappelijkheid
2. De studie
3. Het gedrag
4. De mentale processen

1.2. Wat maakt psychologie tot een wetenschap
1.2.1. Criteria
1. Objectief waarneembaar
 Onafhankelijk van onderzoeker
2. Systematische observatie
 Methode op voorhand vastgelegd (geen toeval)
3. Eenduidig
 Andere verklaringen moeten worden uitgesloten

1.2.2. Wetenschappelijke methode (Zimbardo)
1. Ontwikkelen van een hypothese
 Veronderstelling over verband tussen 1 of meer factoren
2. Een verband onderzoeken in een gecontroleerd experiment
 Onafhankelijke en afhankelijke variabelen
 Onafhankelijk staat vast, afhankelijk niet
3. Verzamelen van de onderzoeksresultaten op een objectieve manier
 Geen persoonlijke meningen
4. Analyse van de gegevens
 Nagaan of data hypothese bevestigen of tegenspreken
5. Bekendmaken en bediscussiëren van de resultaten
 Representativiteit: is groep die deelnam goed vertegenwoordigd
 Significatie: is het verband tussen (on)afhankelijke variabelen geen toeval (%)
 Betrouwbaar: moet altijd zelfde resultaat zijn
 Validiteit: heb je gemeten wat je wou meten?

1.2.3. Doelstellingen psychologie
Verschilt bij elke psychologie (gelijkenis mensenkennis en psychologie is interesse in menselijk gedrag)

1.2.3.1. Theoretische psychologie
1. Beschrijven: voor onderzoek fenomeen beschrijven
2. Verklaren: oorzaken opzoeken
3. Voorspellen: oorzaak zoeken



1
Psychologie

,Theorieën


1.2.3.2. Toegepaste psychologie
Gedrag beïnvloeden

1.3. Een definitie van gedrag
Gedrag is een zinvolle reactie op een zinvolle stimulus .

Bijhorend schema:




1.3.1. Onderscheid betekenisloze en zinvolle stimulus en reactie
Stimulus: prikkel uit je omgeving (geluid, geur, temperatuurverschil, …)

- Zinloze stimulus: prikkel uit omgeving, persoon heeft hier geen waarden aan
 zon die schijnt in België, maar jij bent in spanje
- Zinvolle stimulus: prikkel uit omgeving, persoon geeft hier betekenis aan
 zon schijnt als jij buiten komt
- Zinloze reactie (fysiologisch, automatisch): gedrag van persoon onbewust
 je zweet door de zon (geen mentale processen)
- Zinvolle reactie: gedrag van persoon bewust
 je gaat ijsje eten want krijgt het warm van de zon

1.3.2. Onderscheid objectief waarneembaar en interpretatie
Objectief waarneembare aspecten

- Kan je meten of zien
 Fysiologische reacties (hartslag, kippenvel, ..)

Interpretatie

- Niet altijd zichtbaar, afleiden uit verschillende zaken

1.4. Wat zijn interne processen?
Interne processen zijn dingen die niet zomaar meetbaar zijn . (depressie, …)

Validiteit?: resultaten van hetzelfde werk vaak verschillend.

1.5. Wanneer nemen we dan iets voor ‘waar’ aan?
Convergerende evidentie: hoe vaker de onderzoeksresultaten van een onderzoek bij elkaar in de
buurt liggen, hoe dichter we bij waarheid komen.




2
Psychologie

, Theorieën


1.6. Correlatieonderzoek
= verband tussen variabelen

Positieve correlatie Variabel 1 stijgt, variabel 2 ook (of omgekeerd)
Negatieve correlatie Variabel 1 stijgt, variabel 2 daalt (of omgekeerd)
Causaal verband: er is een verband, maar is toeval. Hebben niets met elkaar te maken.


2. Korte geschiedenis van
de psychologie
2.1. De vroege psychologie
2.1.1. Structuralisme
= zoektocht naar bouwstenen (structuur) van menselijke psyche

Wilhelm Wundt (1879)

- Eerste psychologische laboratorium in Leipzig.
- Inspiratie vanuit periodiek systeem

2.1.2. Functionalisten (Dewey)
= bekijkt hoe het bewustzijn invloed heeft op het dagelijkse leven (functie van bewustzijn)

2.2. Verschillende invalshoeken
1. Biologische invalshoek
 Rol val erfelijkheid, zenuwstelsel en endocriene stelsel in ons gedrag
2. Evolutionaire invalshoek
 Verklaren gedrag door overerving
3. Cognitieve invalshoek
 Belang van interpretatie
 Rol val mentale processen op gedrag
4. Psychodynamische invalshoek
 Menselijke geest wordt gestuurd door onze energie die zich door onze psyche begeeft
5. Humanistische invalshoek
 Belang van vrije wil


3. Hedendaagse
psychologie
3.1. Eclectisch werken
= gebruik maken van inzichten uit verschillende stromingen

Belangrijke evoluties:

- Deel uitmaken van groep
- Verwerken van informatie

3
Psychologie