Samenvatting Pedagogiek

Vormen van pleegzorg



1. Doet opvoeding ertoe
1.1. De mens is vanaf zijn geboorte volledig bepaald
(Nature)
Erfelijkheidsfactoren (aanleg).

- Zit in genen en chromosomen
- Opvoeding kan kenmerken enkel ontplooien

Pedagogisch pessimisme zegt dat een kind niet opvoedbaar is en de ontwikkeling niet beïnvloedbaar
is van buitenaf.

1.2. De opvoeding maakt de mens tot mens (Nurture)
Het milieu bepaalt de menselijke ontwikkeling.

- Ontwikkeling is almachtig.
- Tabula rasa: geboren als onbeschreven blad (LOCKE)
- “een school openen is een gevangenis sluiten”

Wolfskinderen

- Wolfskinderen zijn kinderen die zijn opgevoed door dieren en gedragen zich als dieren; ze
zijn onopvoedbaar geworden omwille van het gebrek aan menselijk contact.
 Bewijs dat milieu mens maakt.

1.3. De mens bepaalt zichzelf, existentialistische
opvatting
De mens is vrij en kiest zijn eigen weg in het leven (zelfbepaling)

- Niets of niemand kan invloed uitoefenen.
- Pedagogisch pessimisme
- Satre

1.4. Een genuanceerde, synthetische visie
Dynamisch spel tussen 3 bovenstaande factoren:

1. Erfelijke aanleg
 Mogelijke ontwikkelingskansen heeft ook grenzen
2. Milieu
 Door milieu komen bepaalde zaken (aanleg) tot uiting
3. Zelfbepaling
 Kinderen kunnen zelf bepaalde beslissingen nemen
 Ouders hebben een deeltaak: beperkte invloed.




1
Pedagogiek

,Vormen van pleegzorg



2. Het Bio-ecologisch model
van Bronfenbrenner
= verklaringen over hoe de sociale omgeving invloed heeft op de menselijke ontwikkeling.

Omgeving heeft invloed op ontwikkeling

- 4 niveaus: micro, meso, exo en macro
- Biologische factoren minder grote invloed




2.1. Het microsysteem
= dagelijkse, directe omgeving waarin het kind leeft

Microsysteem

- Fysische/ materiële aspecten
 Locatie, setting, gebouw, aanwezigheid van speelgoed, …
- Sociale aspecten
 Samenstelling van systeem: taakverdeling, onderlinge relaties, rolpatronen, …
 Vb. grootouders, gezin, crèche, leerkracht en medeleerlingen, leiding op chiro, ..
 Vormen dynamische context voor de ontwikkeling
 Leden hebben wederzijdse invloed op elkaar
 Geen passieve ontvangers




2
Pedagogiek

,Vormen van pleegzorg


2.2. Het mesosysteem
= wederzijdse beïnvloeding tussen verschillende microsystemen.

- Voorbeeld. Thuissituatie heeft gevolgen op schoolsituatie

Kenmerken onderlinge relaties van microsystemen:

- Kwaliteit
 Kwaliteit van relatie
- Frequentie
 Hoeveelheid contact
- Waardering
 Van waardering tot afwijzing
 Overgangen van ene microsysteem naar anderen kunnen moeilijk verlopen

2.3. Het exosysteem
= systemen waarvan het kind niet direct deel van is, maar die wel de directe omgeving beïnvloeden
en zo invloed hebben op het ontwikkeling van het kind

- Formele en informele structuren in het gezin
 Het werk van ouders, media, woonwijk, religieuze gemeenschap, …

2.4. Macrosysteem
= overkoepelende culturele invloeden

- Maatschappij in het algemeen (economie, onderwijsbeleid, juridisch beleid, …)


3. Balansmodel van Bakker
= beschermende en risico factoren die belangrijke rol spelen bij opvoeding

Opvoeding= transactioneel proces

- Wederzijdse beïnvloeding bij ouders kinderen

Risicofactoren

- Risicofactoren zijn eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de ontwikkeling
en de opvoeding van kinderen bedreigen.
 Evenwicht tussen opvoedingsvaardigheden en opvoedingstaken verdwenen en ze
opvoeding kunnen bedreigen

Beschermende factoren

- Beschermende factoren zijn eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de kans
vergroten dat de opvoeding en ontwikkeling van kinderen goed verlopen. Ze kunnen de
werking van de risicofactoren geheel of gedeeltelijk compenseren en dus risico’s verkleinen.
 Beschermende/ protectieve factoren compenseren risicofactoren
 Belangrijkste is sociale steun




3
Pedagogiek

, Vormen van pleegzorg




- Balansmodel is niet uitputtend

Micro  gezinsfactoren

Meso  sociale factoren, gezins- en buurtfactoren

Macro  maatschappelijke achtergrondfactoren

- Risicofactoren kunnen zich op alle niveaus opstappelen en leidt tot kwetbare
maatschappelijke posities
- Beschermende factoren misco niveau kan ook risicofactor van macroniveau verminderen




4
Pedagogiek