Chapter 1: Global Locatoo:
Meridiaoeo versus parallelleo:
Meridianen:
Zijn allemaal even groot (halve cirkels).
Worden gerekend tot de familie van grote cirkels.
Hebben allemaal het centrum van de Aarde als hun middelpunt.
Hebben een noord-zuid richtng.
Representeert de kortste afstand tussen twee punten op een globe.
Greenwich lijn is de bekendste meridiaan.
Parallellen:
Niet allemaal even groot (wél allemaal hele cirkels van 360°).
Worden gerekend tot de familie van kleine cirkels.
De evenaar/equator is de bekendste en grootste parallellijn.
De evenaar is ook de enige parallellijn die ook een grote cirkel is.
Hebben een oost-west richtngg parallel aan de evenaar.
Leogte- en breedtegradeo:
Lengtegraden, ofschoon longitude:
Geef de afstand weer in een hoek ten opzichte van de Greenwich meridiaan, gerekend vanaf
het centrum van de Aarde.
De Greenwich meridiaan is 0°, oosterlengte en westerlengte kunne oplopen tot 180°.
Breedtegraden, ofschoon lattude:
Geef de afstand weer in een hoek ten opzichte van de evenaar, gerekend vanuit het centrum
van de Aarde.
De evenaar is 0°, de polen 90° NB en 90° ZB.
Tezamen creëren lengte- en breedtegraden een assenstelsel waarmee coördinaten kunnen worden
weergegeven. Deze worden als volgt weergegeven:
1) Eerst kijkt men of men te maken heef met noorder- of zuiderbreedte.
2) Tenzij de locate precies op een parallel ligt, kan men dit weer onderverdelen in minuten (‘).
3) Ligt de plaats ook niet op de lijn van een van de minuten, dan kan het ook weer verder
onderverdeeld worden in seconden (‘’)
Voorbeeld: 41°27’41’’ N.
4) Dan kijkt men of men te maken heef met ooster- of westerlengte. En kan men opnieuw de
stappen één tot en met drie gebruiken met de minuten en seconden.
Het assenstelsel van de Aarde:
De x- as zijn de breedtegraden.
De y- as zijn de lengtegraden
De z- as is de hoogte.
Chapter 1: Global Time:
Tijd:
Tijd wordt bepaald door lentegraden.
De Aarde kent 24 tjdzones, die ieder 7,5° aan beide kanten van een meridiaan opneemt.
Tijdzooes:
Sommige grotere landen kiezen ervoor zichzelf onder te verdelen in meerdere tjdzones.
Denk aan de VS en Rusland.
Andere landen houden één standaard tjdzone aan. Denk aan China (Beijing meridiaan).
, Sommige landen/gebiedsdelen die liggen tussen de standaard tjdzones, kiezen ervoor een
tjd te handhaven die ertussen in ligt. Hierdoor is de tjd geen uur, maar 30 of 90 minuten
verschillend met de buurlanden. Denk aan India of Iran of regio’s zoals Newfoundland.
Ioteroatooale datumgreos:
Deze is te vinden bij de grens tussen 180° OL en 180° WL.
De tjd aan beide kanten verschilt er 24 uur. Immers, 12 uur westwaarts en 12 uur oostwaarts.
Stappen we westwaarts over deze meridiaan, dan moet je één dag bij je kalender erbij tellen.
Stappen we oostwaarts over deze meridiaan, dan mag je er één dag vanaf trekken.
Zomertjd, ofschoon Daylight Saving Time:
Ooit ingesteld, omdat men vermoedde dat als de klok één (soms twee) uur vooruit gezet
werd, er dan minder elektriciteit verbruikt zou worden, er minder misdaad zou zijn en minder
verkeersincidenten en problemen Bleek achteraf echter onwaar.
Chapter 1: Mappiog the Earth:
Een kaart zal áltjd een minder accurate weergave presenteren dan een globe. Wanneer geef men dan nu
de voorkeur van een kaart boven de globe:
Wanneer men grotere portes van de Aarde wil bekijken.
Wanneer men een weergave wil hebben staan in een boek, computer, enzovoorts.
Manieren waarop een projecte kan worden gecreëerd:
Cilioder projectee
Hierbij wordt de kaart als het ware om de globe heen gewikkeld en wordt de evenaar gebruikt
als standaard lijn voor de kaart.
Ruimte naarmate je verder van de evenaar af gaat (hogere breedte) wordt steeds groter. Bij
60° is dit al het dubbele ten opzichte van de evenaar.
Bijvoorbeeld de Mercator projecte (hoekgetrouw/vormgetrouw) of Peters projecte
(oppervlakte getrouw).
Kegel projectee
De kaart wordt als het ware als een feestmuts op één punt op de Aarde geplaatst, vaak een
van de polen.
Hierdoor kan veelal maar één halfrond van de Aarde worden weergegeven De
kegelprojecte is ook vooral geschikt voor gebieden die op één halfrond liggen weer te geven.
Is het meest accuraat rond de cirkel(s) waar de kegel de globe aanraakt, de zogeheten
standaard parallel(len).
Vlak projectee
Een projecte van een kaart vanuit één punt, meestal het centrum van de Aarde of een van de
twee polen, op een kaart die de globe aanraakt op één punt.
Hierdoor kunnen alle contnenten aanwezig zijn op de kaart.
Bij één punt is de kaart is hij afstand- en oppervlakte getrouw, maar in andere gebieden zijn er
grote afwijkingen merkbaar.
Elliptsche projecte.
De centrum meridiaan (bijvoorbeeld de Greenwich meridiaan) en alle parallellen zijn rechte
lijnen.
Oppervlakte getrouw, maar niet vormgetrouw.
Vooral gebruikt voor thematsche of politeke kaarten.
Bijvoorbeeld de Mollweide projecte.
Soorten getrouwheid bij kaarten:
Oppervlaktegetrouw
Vormgetrouw
Afstaodsgetrouw
Meridiaoeo versus parallelleo:
Meridianen:
Zijn allemaal even groot (halve cirkels).
Worden gerekend tot de familie van grote cirkels.
Hebben allemaal het centrum van de Aarde als hun middelpunt.
Hebben een noord-zuid richtng.
Representeert de kortste afstand tussen twee punten op een globe.
Greenwich lijn is de bekendste meridiaan.
Parallellen:
Niet allemaal even groot (wél allemaal hele cirkels van 360°).
Worden gerekend tot de familie van kleine cirkels.
De evenaar/equator is de bekendste en grootste parallellijn.
De evenaar is ook de enige parallellijn die ook een grote cirkel is.
Hebben een oost-west richtngg parallel aan de evenaar.
Leogte- en breedtegradeo:
Lengtegraden, ofschoon longitude:
Geef de afstand weer in een hoek ten opzichte van de Greenwich meridiaan, gerekend vanaf
het centrum van de Aarde.
De Greenwich meridiaan is 0°, oosterlengte en westerlengte kunne oplopen tot 180°.
Breedtegraden, ofschoon lattude:
Geef de afstand weer in een hoek ten opzichte van de evenaar, gerekend vanuit het centrum
van de Aarde.
De evenaar is 0°, de polen 90° NB en 90° ZB.
Tezamen creëren lengte- en breedtegraden een assenstelsel waarmee coördinaten kunnen worden
weergegeven. Deze worden als volgt weergegeven:
1) Eerst kijkt men of men te maken heef met noorder- of zuiderbreedte.
2) Tenzij de locate precies op een parallel ligt, kan men dit weer onderverdelen in minuten (‘).
3) Ligt de plaats ook niet op de lijn van een van de minuten, dan kan het ook weer verder
onderverdeeld worden in seconden (‘’)
Voorbeeld: 41°27’41’’ N.
4) Dan kijkt men of men te maken heef met ooster- of westerlengte. En kan men opnieuw de
stappen één tot en met drie gebruiken met de minuten en seconden.
Het assenstelsel van de Aarde:
De x- as zijn de breedtegraden.
De y- as zijn de lengtegraden
De z- as is de hoogte.
Chapter 1: Global Time:
Tijd:
Tijd wordt bepaald door lentegraden.
De Aarde kent 24 tjdzones, die ieder 7,5° aan beide kanten van een meridiaan opneemt.
Tijdzooes:
Sommige grotere landen kiezen ervoor zichzelf onder te verdelen in meerdere tjdzones.
Denk aan de VS en Rusland.
Andere landen houden één standaard tjdzone aan. Denk aan China (Beijing meridiaan).
, Sommige landen/gebiedsdelen die liggen tussen de standaard tjdzones, kiezen ervoor een
tjd te handhaven die ertussen in ligt. Hierdoor is de tjd geen uur, maar 30 of 90 minuten
verschillend met de buurlanden. Denk aan India of Iran of regio’s zoals Newfoundland.
Ioteroatooale datumgreos:
Deze is te vinden bij de grens tussen 180° OL en 180° WL.
De tjd aan beide kanten verschilt er 24 uur. Immers, 12 uur westwaarts en 12 uur oostwaarts.
Stappen we westwaarts over deze meridiaan, dan moet je één dag bij je kalender erbij tellen.
Stappen we oostwaarts over deze meridiaan, dan mag je er één dag vanaf trekken.
Zomertjd, ofschoon Daylight Saving Time:
Ooit ingesteld, omdat men vermoedde dat als de klok één (soms twee) uur vooruit gezet
werd, er dan minder elektriciteit verbruikt zou worden, er minder misdaad zou zijn en minder
verkeersincidenten en problemen Bleek achteraf echter onwaar.
Chapter 1: Mappiog the Earth:
Een kaart zal áltjd een minder accurate weergave presenteren dan een globe. Wanneer geef men dan nu
de voorkeur van een kaart boven de globe:
Wanneer men grotere portes van de Aarde wil bekijken.
Wanneer men een weergave wil hebben staan in een boek, computer, enzovoorts.
Manieren waarop een projecte kan worden gecreëerd:
Cilioder projectee
Hierbij wordt de kaart als het ware om de globe heen gewikkeld en wordt de evenaar gebruikt
als standaard lijn voor de kaart.
Ruimte naarmate je verder van de evenaar af gaat (hogere breedte) wordt steeds groter. Bij
60° is dit al het dubbele ten opzichte van de evenaar.
Bijvoorbeeld de Mercator projecte (hoekgetrouw/vormgetrouw) of Peters projecte
(oppervlakte getrouw).
Kegel projectee
De kaart wordt als het ware als een feestmuts op één punt op de Aarde geplaatst, vaak een
van de polen.
Hierdoor kan veelal maar één halfrond van de Aarde worden weergegeven De
kegelprojecte is ook vooral geschikt voor gebieden die op één halfrond liggen weer te geven.
Is het meest accuraat rond de cirkel(s) waar de kegel de globe aanraakt, de zogeheten
standaard parallel(len).
Vlak projectee
Een projecte van een kaart vanuit één punt, meestal het centrum van de Aarde of een van de
twee polen, op een kaart die de globe aanraakt op één punt.
Hierdoor kunnen alle contnenten aanwezig zijn op de kaart.
Bij één punt is de kaart is hij afstand- en oppervlakte getrouw, maar in andere gebieden zijn er
grote afwijkingen merkbaar.
Elliptsche projecte.
De centrum meridiaan (bijvoorbeeld de Greenwich meridiaan) en alle parallellen zijn rechte
lijnen.
Oppervlakte getrouw, maar niet vormgetrouw.
Vooral gebruikt voor thematsche of politeke kaarten.
Bijvoorbeeld de Mollweide projecte.
Soorten getrouwheid bij kaarten:
Oppervlaktegetrouw
Vormgetrouw
Afstaodsgetrouw
