Samenvatting hoorcolleges
Hoorcollege 1
Aard en hoofddoel formeel strafrecht
- Verzekeren juiste toepassing van het materiele strafrecht: schuldigen bestrafen en voorkomen dat
onschuldigen worden gestraft -> gebeurt over het algemeen door waarheidsvinding
- Noodzakelijke schakel tussen strafbaar feit en sanctie
Het materiele strafrecht stelt vast wat strafbaar is. D.m.v. het formele strafrecht kunnen deze regels
juist worden toegepast. Heel scala aan regels en bevoegdheden die ervoor zorgen dat we het strafrecht
kunnen efecturen. Daarnaast willen we dat dit op een juiste manier geschiedt. Hoe meer secuur er
wordt gewerkt, hoe kleiner de kans op fouten.
Vier voorwaarden strafbar feit:
- Menselijke gedraging
- Die valt binnen de delictsomschrijving
- Wederrechtelijk is
- En aan schuld te wijten is
Keulen en Knigge:
- Het strafprocesrecht bestaat uit een geheel van regels die betrekking hebben op de toepassing van
het strafrecht in een concreet geval
- In het strafprocesrecht worden bevoegdheden toegekend en wordt de uitoefening daarvan geregeld
- De kern van ons strafrecht is gericht op de totstandkoming van de rechterlijke beslissing
Soms faalt strafproces in waarheidsvinding
- Soms onschuldigen veroordeeld, soms onschuldigen vrijgesproken
- Vaak daders niet veroordeeld (ophelderingspercentage 22%)
Goed voorbeeld van de praktijk van het normeren van handelen politie: dwangmiddelen
De toepassing van dwangmiddelen is in het wetboek van Sv geregeld, de toepassing van controle
echter niet. Als je wordt aangehouden, kan je worden gecontroleerd. Bv. bij een blaascontrole wordt
alleen gecontroleerd of voldaan is aan de eisen van de WVW. De vraag is echter wanneer het verder
gaat.
Soorten processen
De literatuur keent twee uitersten als het gaat om waarheidsvinding:
a. Inquisitoir
b. Accusatoir
Inquisitoir proces -> nadruk op materiele waarheid
- Ongelijkheid procespartijen
- Verdachte voorwerp onderzoek (heeft zelf niet veel bijdrage: beantwoordt wel vragen, maar brengt
zelf geen bewijs in)
- Rechter actief
- Nadruk op waarheidsvinding
Voorbeeld: Spaanse inquisitie. Wij denken dat u een heks bent, en de enige manier om daar achter te
komen is door de verdachte in het water te gooien met een steen aan zijn voeten.
Accusatoir proces -> nadruk op formele waarheid (gebaseerd op wat is ingebracht)
- Procespartijen min of meer gelijkwaardig
- Verdachte rechten en bevoegdheden
- Partijen hebben initiatief, ook bij bewijsvoering (degene die stelt, moet bewijzen)
- Rechter lijdelijk (kijkt of de procesrechtelijke regels zijn nageleefd)
Voorbeeld: Amerikaans systeem. Objection your honour!
Nederland:
- Gematigd accusatoir
- Rechter actief
- Strafproces begint inquisitoir, maar wordt steeds meer accusatoir
Partijen hebben een zekere gelijkwaardigheid tijdens het onderzoek ter terechtzitting (sterk accusatoir,
de verdediging en de OvJ en rechter hebben bevoegdheden tijdens de terechtzitting, bv. getuigen
oproepen.), maar het voorbereidend onderzoek ziet sterk op inquisitoir. Als er dwangmiddelen tegen je
worden ingezet, dan ben je slechts voorwerp van onderzoek.
1
Hoorcollege 1
Aard en hoofddoel formeel strafrecht
- Verzekeren juiste toepassing van het materiele strafrecht: schuldigen bestrafen en voorkomen dat
onschuldigen worden gestraft -> gebeurt over het algemeen door waarheidsvinding
- Noodzakelijke schakel tussen strafbaar feit en sanctie
Het materiele strafrecht stelt vast wat strafbaar is. D.m.v. het formele strafrecht kunnen deze regels
juist worden toegepast. Heel scala aan regels en bevoegdheden die ervoor zorgen dat we het strafrecht
kunnen efecturen. Daarnaast willen we dat dit op een juiste manier geschiedt. Hoe meer secuur er
wordt gewerkt, hoe kleiner de kans op fouten.
Vier voorwaarden strafbar feit:
- Menselijke gedraging
- Die valt binnen de delictsomschrijving
- Wederrechtelijk is
- En aan schuld te wijten is
Keulen en Knigge:
- Het strafprocesrecht bestaat uit een geheel van regels die betrekking hebben op de toepassing van
het strafrecht in een concreet geval
- In het strafprocesrecht worden bevoegdheden toegekend en wordt de uitoefening daarvan geregeld
- De kern van ons strafrecht is gericht op de totstandkoming van de rechterlijke beslissing
Soms faalt strafproces in waarheidsvinding
- Soms onschuldigen veroordeeld, soms onschuldigen vrijgesproken
- Vaak daders niet veroordeeld (ophelderingspercentage 22%)
Goed voorbeeld van de praktijk van het normeren van handelen politie: dwangmiddelen
De toepassing van dwangmiddelen is in het wetboek van Sv geregeld, de toepassing van controle
echter niet. Als je wordt aangehouden, kan je worden gecontroleerd. Bv. bij een blaascontrole wordt
alleen gecontroleerd of voldaan is aan de eisen van de WVW. De vraag is echter wanneer het verder
gaat.
Soorten processen
De literatuur keent twee uitersten als het gaat om waarheidsvinding:
a. Inquisitoir
b. Accusatoir
Inquisitoir proces -> nadruk op materiele waarheid
- Ongelijkheid procespartijen
- Verdachte voorwerp onderzoek (heeft zelf niet veel bijdrage: beantwoordt wel vragen, maar brengt
zelf geen bewijs in)
- Rechter actief
- Nadruk op waarheidsvinding
Voorbeeld: Spaanse inquisitie. Wij denken dat u een heks bent, en de enige manier om daar achter te
komen is door de verdachte in het water te gooien met een steen aan zijn voeten.
Accusatoir proces -> nadruk op formele waarheid (gebaseerd op wat is ingebracht)
- Procespartijen min of meer gelijkwaardig
- Verdachte rechten en bevoegdheden
- Partijen hebben initiatief, ook bij bewijsvoering (degene die stelt, moet bewijzen)
- Rechter lijdelijk (kijkt of de procesrechtelijke regels zijn nageleefd)
Voorbeeld: Amerikaans systeem. Objection your honour!
Nederland:
- Gematigd accusatoir
- Rechter actief
- Strafproces begint inquisitoir, maar wordt steeds meer accusatoir
Partijen hebben een zekere gelijkwaardigheid tijdens het onderzoek ter terechtzitting (sterk accusatoir,
de verdediging en de OvJ en rechter hebben bevoegdheden tijdens de terechtzitting, bv. getuigen
oproepen.), maar het voorbereidend onderzoek ziet sterk op inquisitoir. Als er dwangmiddelen tegen je
worden ingezet, dan ben je slechts voorwerp van onderzoek.
1
