Samenvatting Toedienen zuurstof

Toedienen zuurstof
Zuurstoftekort kan worden aangetoond door een laag zuurstofgehalte van het bloed. Een laag
zuurstofgehalte van het bloed ka neen gevolg zijn van inadequate ventilatie van de longen. Een te
laag zuurstofgehalte kan acuut ontstaan door belemmering of uitschakeling van afzonderlijke
longdelen. Dit uit zich vervolgens in plotselinge ademnood. Een te laag zuurstofgehalte kan tijdelijk
zijn, ontstaan door ziekte of een operatie. Het gebrek van zuurstof kan ook langdurig zijn. Cliënten
met een chronische longaandoening hebben altijd een zuurstoftekort in hun bloed.

Als zuurstofopname door de longen verstoord raakt door ziekte, kan extra zuurstoftoediening nodig
zijn. Doel is de hoeveelheid zuurstof in het bloed te laten toenemen. Daardoor verbetert de
zuurstoflevering aan de weefsels. Zuurstoftoediening heeft alleen zin als goede gasuitwisseling
plaatsvindt in de longen, het aantal rode bloedlichaampjes op peil is en goede doorbloeding van de
weefsels plaatsvindt.

De arteriële zuurstof saturatie, kortweg saturatie, is een graadmeter voor de hoeveelheid zuurstof
die aan het hemoglobine in de rode bloedcellen in de arteriën of slagaders gebonden is. De
saturatie wordt uitgedrukt als een percentage en is bij gezonde personen meer dan 95%.

Zuurstofcilinder
In een zuurstofcilinder ten behoeve van medisch gebruik bevindt zich samengeperst zuurstof.
Zuurstof is een niet brandbaar gas, dat wel een sterk brand bevorderende werking heeft. Bij het
gebruik van zuurstofcilinders moeten dan ook veiligheidsmaatregelen genomen worden:
 Plaats de cilinder niet in de buurt van stopcontacten of elektrische apparatuur
 Zet de cilinder niet in de zon of bij kachels
 Olie en vet kunnen door contact met zuivere zuurstof spontaan ontbranden. Dus gebruik
geen olie of vet gebruik om de apparatuur te smeren; een goede ventilatie van de ruimte is
noodzakelijk om te voorkomen dat de zuurstofconcentratie in deze ruimte te hoog oploopt.
 Open vuur en vonken dienen in nabijheid van de cilinder vermeden te worden.
De firma is verantwoordelijk voor het goed functioneren van het materiaal. Ook zorgt de firma voor
schriftelijke handleiding voor het gebruik en onderhoud van het materiaal en voor voldoende
voorraad zuurstof.

Desaturatie
Men spreekt van desaturatie of hypoxemie als de arteriële zuurstofsaturatie minder is dan 90%.
Desaturatie wil zeggen dat de patiënt onvoldoende zuurstof inademt of dat de zuurstofuitwisseling
tussen de longen en het bloed niet naar behoren functioneert. Bij zeer lage saturatie (minder dan
85%) wordt de patiënt cyanotisch.

Oorzaken
 Ademhalingsziekten: astma, COPD, pneumonie en longembolie
 Decompensatie van het hart
 Slaapapneu geeft nachtelijke desaturatie
 Trauma met longkwetsuur
 Verlamming middenrif

Gasuitwisseling
Met gasuitwisseling wordt de uitwisseling van zuurstof en kooldioxide bedoeld. In het lichaam vindt
op twee niveaus gasuitwisseling plaats.

De externe gasuitwisseling.
Dit is de gasuitwisseling in de longblaasjes waarbij zuurstof vanuit de lucht wordt opgenomen in het
bloed en kooldioxide wordt afgegeven aan de lucht.

De interne gasuitwisseling
Bij de interne gasuitwisseling, ook wel cellulaire ademhaling genoemd, wordt de zuurstof gebonden
aan de hemoglobine in het bloed vrijgemaakt en in de cel opgenomen en kooldioxide afgestaan aan
het bloed en afgevoerd.

Hemoglobine