Sociaal Zekerheidsrecht 2024 samenvatting

Week 1

Hoofdstuk 1 Inleiding Sociaal zekerheidsrechten

Wettelijk stelsel: de overheid biedt een vangnet voor financieel moeilijke tijden voor de
burger.

Sociale zekerheid -> is het publieke stelsel dat het geheel van voorzieningen omvat die tot
doel hebben het waarborgen van de financiële zekerheid van de burgers en hen te activeren.
In veel socialezekerheidswetten staat wat iemand nog kan, waarbij een beroep op eigen
verantwoordelijkheid wordt gedaan.

Grondslag: artikel 20 lid 2 Grondwet en art. 20 lid 3 Grondwet.




Sociale zekerheid heeft:

1. Waarborgfunctie -> geeft bestaanszekerheid, je wordt verzekerd van inkomen bij
ziekte, werkloosheid of ouderdom.
2. Activeringsfunctie -> er wordt verwacht, ongeacht of je een baan hebt, dat je
participeert in de samenleving. Je hebt werk of je bent op zoek naar werk.

Solidariteitsbeginsel -> Iedereen draagt geld bij aan het sociale zekerheidsrecht.

Sociale verzekeringen (tegenprestatie vereist)
 Werkloosheidsuitkeringen (WW-uitkering)
 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen Wet Wia, Ziekte Wet)
Sociale Voorzieningen (algemene middelen)
 Sociale Bijstand (Participatiewet)
 Wet Kinderbijslag
 Wet Wajong

,Rechtsbescherming -> Meeste produceren binnen het sociale zekerheidsrecht zijn
bestuursrechtelijke procedures. De regels van de Algemene wet Bestuursrecht (Awb) worden
daarom gevolgd.

Sociale zekerheidsrecht belangrijke elementen rechtsbescherming:
1. geen verplichte procesvertegenwoordiging;
2. het begrip ‘besluit’, ‘bestuursorgaan’ en ‘belanghebbende’;
3. het maken van bezwaar en bestuursrechter.


1. Geen verplichte procesvertegenwoordiging
Je bent niet gehouden om een advocaat in de arm te slaan. Je mag zelf naar de
bestuursrechter stappen en je verhaal doen. Zo blijft het laagdrempelig.

2. het begrip ‘besluit’, ‘bestuursorgaan’ en ‘belanghebbende’
Besluit: art. 1:3 jo 1:1 Awb. Rechtsgevolg is dat de rechten en plichten door het besluit
wijzigen.
Beschikking: art. 1:3 lid 2 Awb. Een geïndividualiseerd besluit, is gericht aan de aanvrager van
een uitkering. De aanvrager is de belanghebbende.

3. het maken van bezwaar en bestuursrechter
Je kan niet meteen naar de bestuursrechter stappen. Je moet eerst bezwaar maken binnen
zes weken. Bezwaarprocedure heeft een heroverweging functie.

,- Heroverweging: de toetsing van het besluit en beoordeling van de rechtmatigheid (het
recht) en de doelmatigheid (het doel). Heroverweging geschiedt door hetzelfde
bestuursorgaan dat het besluit genomen heeft.
- Art. 7:2 Awb horen belanghebbende jo art. 7:3 Awb. Art. 8:10 Awb. Art. 8:26 Awb. Art. 6:16
Awb. Art. 8:81 Awb. Art. 6:7 Awb.
- Ex nunc: gewijzigde omstandigheden tot aan het nemen van het besluit.
- Ex tunc: situatie ten tijden van het omstreden besluiten en alleen rechtmatigheid (bij
sociale zekerheidsrecht).




Het onderscheid tussen verzekeringen en voorzieningen is van belang voor:
- De kring der gerechtigden ( wie is een gerechtigde, wie is die gene die er recht op
heeft );
- De financiering
( wie betaald het )
- De uitvoerende
instantie ( wie
keert het uit );
- De voorwaarden
( hoogte/ duur ).




Hoofdstuk 2 Kinderen

A) Kinderbijslag -> Iedereen heeft hier recht op (rijk of oud).
B) Kind gebonden budget -> Dit is alleen voor ouders die niet genoeg financiële
middelen hebben om voor hun kind te zorgen (wat extra’s)

Kinderbijslag
 Bijdrage in de levensonderhoud van een kind;
 Inkomens- en vermogensonafhankelijk (zelfs de kinderen van Willem-Alexander
krijgen kinderbijslag);
 Geen premie betalen

, Art. 14 lid 1 AKW -> AKW is een volksverzekering en wordt uitgevoerd door de SVB (Sociale
verzekeringsbank)

Voorwaarden voor kinderbijslag
 Behoren tot kring van verzekerden art. 6 AKW -> in NL wonen of (sub b) werkt in NL
 Een kind dat jonger is dan 18 jaar en dat:
A. tot het huishouden van de verzekerde behoord art. 7 lid 1 sub a AKW
B. door de verzekerde wordt onderhouden art. 7 lid 1 sub b AKW.

Bijvoorbeeld: Wat als iemand hier een paar maanden woont en weer weg wilt gaan is hij een
ingezetene?
Er moet sprake zijn van een duurzame band van persoonlijke aard. Dus de ouder moet hier
een werkband hebben of gewoon hier zijn. Het kind niet per se.

Bijvoorbeeld: Pim is alleenstaand met twee minderjarige kinderen. Hij woont in Nederland
maar hij werkt in Duitsland. In dit geval betekent dit dat Pim in Duitsland kinderbijslag zou
moeten krijgen, omdat hij in Duitsland werkt. Door dat de verordening in Europe ( over
coördinatie van het sociale zekerheid en voorrang regels) regelt dat hier het werk voor gaat.
Dus Pim kan kinderbijslag in Duitsland krijgen voor zijn kinderen. Stel nou dat ze in NL meer
zouden hebben gekregen dan krijgen ze het verschil in Nederland aanvullend.

Art. 7 AKW -> Als je kind niet thuis woont, dan moet je dit aantonen. Dus je dat je 440 euro
bijdraagt aan dat kind om hen te onderhouden.

Kind behoort tot huis houden onder 18 wanneer:
1. Thuiswonend:
 Merendeel van de week thuis slapen (tenminste vier nachten):
2. Kinderen 16-17 jaar extra eisen
 Onderwijs volgen;
 Onderwijs volgen in buitenland;
 Onderwijs reeds behaald;
 Vrijgesteld (zwaar gehandicapt).


Kind jonger dan 18 jaar die wordt onderhouden:
 uitwonend kind
 daadwerkelijke kosten aan onderhoud

Begrip Kind Art. 4 lid 1 AKW:
1. een eigen kind;
2. aangehuwde kind (stiefkind);
3. Pleegkind.

Praktische zaken

 Kinderbijslag wordt per kwartaal uitbetaald.