Ondernemen
H1. Wat is ondernemen?
1.1 Wat is ondernemerschap eigenlijk?
• Vijf (5) kernpunten van ONDERNEMERSCHAP:
1. Staat voor innovatie.
2. Creëert waarde.
3. Heeft te maken met risico lopen en verantwoordelijkheid nemen.
4. Het vervangt producten, concepten en diensten die er niet toe doen en zorgt daarmee voor
economische vooruitgang.
5. Het zet de wereld in beweging en zorgt voor noodzaak tot flexibiliteit
• Twee opmerkingen over de persoonskenmerken van een ondernemer:
1. Ondernemerschap gaat over kansen najagen, en dan pas de middelen zoeken die je daarvoor nodig
hebt.
2. Ondernemen is ook alles geven en volharden.
• ONDERNEMER = iemand die mensen blijer maakt door op een slimmere manier behoeften te bevredigen,
opdat hij er zelf ook blijer van wordt.
• Vraag: Entrepreneurship vs intrapreneurship
- ENTREPRENEURSHIP / INNOVATIEF ONDERNEMERSCHAP / ECHT ONDERNEMERSCHAP:
ondernemerschap dat begint bij iets nieuws en zorgt voor verschuiving in de markt.
- INTRAPRENEURSHIP = een samenvoegsel van intracorporate en entrepreneurship: het betreft
innovaties die niet eenvoudig zijn in te passen in het bestaande productieproces, om technische,
organisatorische of strategische redenen. Dergelijke initiatieven worden gekenmerkt door grote
autonomie, intensiteit en onzekerheid.
1.2 De ondernemer
• Persoonseigenschappen van ondernemers:
1. Toont durf 7. Is creatief
2. Bezit doorzettingsvermogen 8. Beschikt over empathie (inlevingsvermogen).
3. Heeft daadkracht 9. Is kritisch
4. Is betrouwbaar 10. Is overtuigend
5. Beschikt over vastbeslotenheid 11. Kan omgaan met veeleisende situaties.
6. Is ambitieus
• Kerncompetenties van ondernemerschap:
1. NAAR BUITEN KIJKEN: een ondernemer is nieuwsgierig, alert en geïnteresseerd.
2. KANSEN ZIEN: een ondernemer is intuïtief, creatief en optimistisch.
3. RISICO’S OVERZIEN: een ondernemer is kritisch en heeft een goed beoordelingsvermogen.
4. GAAN: een ondernemer is een doener.
• Eigenschappen op relationeel vlak:
1. Is vriendelijk
2. Beschikt over humor
3. Heeft een vlotte babbel
4. Heeft goede netwerkvaardigheden
5. Sexy zijn en kunnen verleiden.
• Verder moet een ondernemer beschikken over kennis,
kunde, ‘opleiding’ en ervaring.
1.3 Het ondernemersklimaat
• ONDERNEMERSKLIMAAT = het geheel van externe
factoren, die maken of je goed kunt ondernemen of niet.
- Een goed ondernemersklimaat biedt ondernemers de
ruimte om hun kerncompetenties in praktijk te
brengen.
• Met het DIAMANT MODEL van Porter kan er bepaald
worden of er een goed ondernemersklimaat is.
1. THUISMARKT: een koopkrachtige en kritische markt
is goed voor de ontwikkeling van een bedrijf.
1
Margo Soetinga IBE2015
, 2. PRODUCTIEFACTOREN: arbeid, kapitaal, kennis en infrastructuur moet aanwezig zijn.
3. ECONOMISCHE ORDE: hieronder valt de juridische basis maar ook culturele aspecten zoals de houding
tegenover concurreren en samenwerken, de verhouding tussen werkgevers en werknemers en
arbeidsethos.
4. NETWERK VAN SECTOREN: de aanwezigheid van concurrerende bedrijven, toeleveranciers,
ondersteunende en verwante bedrijven en kennisinstellingen.
H2. Leer ondernemen
2.2 Iedereen ondernemer?
• Voor elke kerncompetentie: naar buiten kijken, kansen zien, risico’s overzien en gewoon gaan, zijn drie
soorten bagage nodig:
1. Kennis
2. Vaardigheden: zaken die je vooral leert door ze te doen en door te leren van je fouten.
3. Attitude: de houding tegenover andere mensen, onzekerheid en risico, en andere zaken die dicht tegen
je karakter aanliggen.
2.3 Iets voor jou?
• Er bestaan enkele misverstanden over ondernemerschap:
1. Misverstand 1: Ondernemers houden van risico’s: goede ondernemers houden niet van gokken, ze
brengen risico’s en onzekerheden zorgvuldig in beeld en proberen die waar nodig te beperken.
2. Misverstand 2: Ondernemers starten hun eigen bedrijf: ondernemen kan overal. Fulltime of parttime.
Als zelfstandige of in loondienst.
3. Misverstand 3: Ondernemers werken 150 uur per week: ondernemen is geen baan het is een manier
van leven. Ze stellen zelf prioriteiten en bewaken de tijd die ze willen besteden aan andere zaken.
• Vraag: kan je ondernemerschap wel of niet leren?
- Ondernemerschap kan je leren, tot op zekere hoogte. Waardoor het zeker zin heeft om er aandacht
aan te besteden in het onderwijs.
- Maar: ondernemen leer je pas echt in de praktijk. Als je ondernemen in het onderwijs wilt stoppen
moet het zo praktisch mogelijk worden gemaakt.
- Je moet uit jezelf al een LEFFACTOR hebben, het moet in je zitten.
H3. Ondernemer en onderneming
3.1 What’s in it for you?
• Vraag: er zal een beschrijving worden gegeven van een ondernemer en dan wordt er aan jou gevraagd om
hier een motief aan te koppelen.
• Er zijn verschillende motieven om te gaan ondernemen:
1. Je bent wereldverbeteraar en je wilt de wereld verbeteren.
2. Je bent eigen baas en wilt niet werken onder een andere baas
3. Je bent geld of je wilt gewoon geld verdienen, (pas op, geld alleen is geen motivator, het resulteert in
kortetermijndenken en voor mensen waarbij het de enige drijfveer is kunnen de insteek krijgen van het
doel heiligt de middelen).
4. Je geniet van aandacht, status, aanzien en roep en doet en laat alles daarvoor
5. Je bent jong en je onderneemt wat: ze doen het om het te leren, een netwerk op te bouwen, af te
tasten of ze later voor zichzelf willen werken of een leuke tijd hebben.
3.2 What’s in you, for it?
• De investeerder zal proberen inzicht te krijgen of de ondernemer betrouwbaar is, het bedrijf tot een succes
zal kunnen brengen. Het kopje personalia speelt een belangrijk onderdeel in een businessplan. Verder moet
je ook vertellen over je ambitieniveau: hoe ver en hoe diep je wilt gaan?
• Het volgende lijstje punten is relevant voor succesvol ondernemerschap:
1. Opleidingsniveau
2. Buitenschoolse activiteiten
3. Een faillissement ervaring
4. Professionaliteit
5. Passie
2
Margo Soetinga IBE2015
, 3.3 Jouw droom
• De formulering van de droom gaat om een formulering van de BEST CASE SCENARIO. Belangrijke vragen
om over nadenken bij het formuleren van jouw droom zijn:
1. Wil je de grootste worden? De beste?
2. Wil je vooral groeien met afzet (verkochte aantal producten)? Wil je een grote omzet (waarde van
verkochte producten)? Of wil je meer toegevoegde waarde per product?
3. Wat wil je gaan doen met de winst die je gaat behalen: uitbetalen en consumeren, investeren, of
teruggeven aan de wereld?
H4. Plannen maken en uitvoeren
4.1 Wat is een ondernemingsplan eigenlijk?
• ONDERNEMINGSPLAN = een beschrijving van je (toekomstige) bedrijf. Het laat zien wie je bent, wat je doet,
waar en hoe je onderneemt en wat je nodig hebt. Het bestaat uit de volgende onderdelen:
1. MANAGEMENT SUMMARY: binnen één pagina moet de lezer begrijpen waarom ze met jou om tafel
moeten.
2. BUSINESSKANS = een beschrijving van je product-marktcombinatie:
a. Korte trendanalyse: wat gebeurt er in de wereld wat relevant is voor jouw onderneming.
b. Beschrijving klantbehoefte: tot welke problemen leiden de trends?
c. Productbeschrijving: hoe ga je op de klantbehoefte inspelen.
3. BUSINESSCONCEPT = een beschrijving van jouw positie in de markt.
a. Beschrijving van de markt (externe analyse)
b. Beschrijving van jouw sterke en zwakke punten (interne analyse)
c. Je strategisch plan
d. SWOT-ANALYSE: samenvatting van sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen.
4. BUSINESSMODEL / VERDIENMODEL
5. PRODUCTBESCHRIJVING IN DETAIL
6. VERKOOPPLAN: hoe ga je je product of dienst aan de man brengen?
7. OPERTIONEEL EN ORGANSATORISCH PLAN; hoe gaat je bedrijf eruit zien.
8. JURIDISCHE PARAGRAAF: hoe gaat de rechtsvorm eruitzien?
9. FINANCIEEL PLAN:
a. Openingsbalans en financieringsplan.
b. Prognoses van balans en verlies- en winstrekening
c. Cash flow
10. ACTIEPLAN EN MIJLPALEN
11. BIJLAGEN:
a. De ondernemer zelf: CV
b. Kritische blik op het ondernemingsplan en waarom je het
ondanks dat gaat redden.
• Eigenschappen van een goed ondernemingsplan:
1. Duidelijk, eenvoudig.
2. Realistisch en specifiek
3. Compleet
4. Geschreven voor jezelf: als je het extern gaat gebruiken maak je op
basis van je eigen plan speciale edities.
4.2 Waarom een ondernemingsplan? Voor wie?
• Een ondernemingsplan heeft drie (3) hoofdfuncties:
1. Communicatie: het helpt bij het uitleggen van de onderneming aan
andere partijen
2. Planning: het dwingt je om met een afstandje naar je bedrijf te
kijken en zaken expliciet te maken.
3. Management: als de onderneming eenmaal loopt heeft het plan nog
steeds waarde.
4.3 Er moeten meer ondernemingsplannen geschreven worden
• Een ondernemingsplan ontstaat door verschillende versies te maken:
3
Margo Soetinga IBE2015
H1. Wat is ondernemen?
1.1 Wat is ondernemerschap eigenlijk?
• Vijf (5) kernpunten van ONDERNEMERSCHAP:
1. Staat voor innovatie.
2. Creëert waarde.
3. Heeft te maken met risico lopen en verantwoordelijkheid nemen.
4. Het vervangt producten, concepten en diensten die er niet toe doen en zorgt daarmee voor
economische vooruitgang.
5. Het zet de wereld in beweging en zorgt voor noodzaak tot flexibiliteit
• Twee opmerkingen over de persoonskenmerken van een ondernemer:
1. Ondernemerschap gaat over kansen najagen, en dan pas de middelen zoeken die je daarvoor nodig
hebt.
2. Ondernemen is ook alles geven en volharden.
• ONDERNEMER = iemand die mensen blijer maakt door op een slimmere manier behoeften te bevredigen,
opdat hij er zelf ook blijer van wordt.
• Vraag: Entrepreneurship vs intrapreneurship
- ENTREPRENEURSHIP / INNOVATIEF ONDERNEMERSCHAP / ECHT ONDERNEMERSCHAP:
ondernemerschap dat begint bij iets nieuws en zorgt voor verschuiving in de markt.
- INTRAPRENEURSHIP = een samenvoegsel van intracorporate en entrepreneurship: het betreft
innovaties die niet eenvoudig zijn in te passen in het bestaande productieproces, om technische,
organisatorische of strategische redenen. Dergelijke initiatieven worden gekenmerkt door grote
autonomie, intensiteit en onzekerheid.
1.2 De ondernemer
• Persoonseigenschappen van ondernemers:
1. Toont durf 7. Is creatief
2. Bezit doorzettingsvermogen 8. Beschikt over empathie (inlevingsvermogen).
3. Heeft daadkracht 9. Is kritisch
4. Is betrouwbaar 10. Is overtuigend
5. Beschikt over vastbeslotenheid 11. Kan omgaan met veeleisende situaties.
6. Is ambitieus
• Kerncompetenties van ondernemerschap:
1. NAAR BUITEN KIJKEN: een ondernemer is nieuwsgierig, alert en geïnteresseerd.
2. KANSEN ZIEN: een ondernemer is intuïtief, creatief en optimistisch.
3. RISICO’S OVERZIEN: een ondernemer is kritisch en heeft een goed beoordelingsvermogen.
4. GAAN: een ondernemer is een doener.
• Eigenschappen op relationeel vlak:
1. Is vriendelijk
2. Beschikt over humor
3. Heeft een vlotte babbel
4. Heeft goede netwerkvaardigheden
5. Sexy zijn en kunnen verleiden.
• Verder moet een ondernemer beschikken over kennis,
kunde, ‘opleiding’ en ervaring.
1.3 Het ondernemersklimaat
• ONDERNEMERSKLIMAAT = het geheel van externe
factoren, die maken of je goed kunt ondernemen of niet.
- Een goed ondernemersklimaat biedt ondernemers de
ruimte om hun kerncompetenties in praktijk te
brengen.
• Met het DIAMANT MODEL van Porter kan er bepaald
worden of er een goed ondernemersklimaat is.
1. THUISMARKT: een koopkrachtige en kritische markt
is goed voor de ontwikkeling van een bedrijf.
1
Margo Soetinga IBE2015
, 2. PRODUCTIEFACTOREN: arbeid, kapitaal, kennis en infrastructuur moet aanwezig zijn.
3. ECONOMISCHE ORDE: hieronder valt de juridische basis maar ook culturele aspecten zoals de houding
tegenover concurreren en samenwerken, de verhouding tussen werkgevers en werknemers en
arbeidsethos.
4. NETWERK VAN SECTOREN: de aanwezigheid van concurrerende bedrijven, toeleveranciers,
ondersteunende en verwante bedrijven en kennisinstellingen.
H2. Leer ondernemen
2.2 Iedereen ondernemer?
• Voor elke kerncompetentie: naar buiten kijken, kansen zien, risico’s overzien en gewoon gaan, zijn drie
soorten bagage nodig:
1. Kennis
2. Vaardigheden: zaken die je vooral leert door ze te doen en door te leren van je fouten.
3. Attitude: de houding tegenover andere mensen, onzekerheid en risico, en andere zaken die dicht tegen
je karakter aanliggen.
2.3 Iets voor jou?
• Er bestaan enkele misverstanden over ondernemerschap:
1. Misverstand 1: Ondernemers houden van risico’s: goede ondernemers houden niet van gokken, ze
brengen risico’s en onzekerheden zorgvuldig in beeld en proberen die waar nodig te beperken.
2. Misverstand 2: Ondernemers starten hun eigen bedrijf: ondernemen kan overal. Fulltime of parttime.
Als zelfstandige of in loondienst.
3. Misverstand 3: Ondernemers werken 150 uur per week: ondernemen is geen baan het is een manier
van leven. Ze stellen zelf prioriteiten en bewaken de tijd die ze willen besteden aan andere zaken.
• Vraag: kan je ondernemerschap wel of niet leren?
- Ondernemerschap kan je leren, tot op zekere hoogte. Waardoor het zeker zin heeft om er aandacht
aan te besteden in het onderwijs.
- Maar: ondernemen leer je pas echt in de praktijk. Als je ondernemen in het onderwijs wilt stoppen
moet het zo praktisch mogelijk worden gemaakt.
- Je moet uit jezelf al een LEFFACTOR hebben, het moet in je zitten.
H3. Ondernemer en onderneming
3.1 What’s in it for you?
• Vraag: er zal een beschrijving worden gegeven van een ondernemer en dan wordt er aan jou gevraagd om
hier een motief aan te koppelen.
• Er zijn verschillende motieven om te gaan ondernemen:
1. Je bent wereldverbeteraar en je wilt de wereld verbeteren.
2. Je bent eigen baas en wilt niet werken onder een andere baas
3. Je bent geld of je wilt gewoon geld verdienen, (pas op, geld alleen is geen motivator, het resulteert in
kortetermijndenken en voor mensen waarbij het de enige drijfveer is kunnen de insteek krijgen van het
doel heiligt de middelen).
4. Je geniet van aandacht, status, aanzien en roep en doet en laat alles daarvoor
5. Je bent jong en je onderneemt wat: ze doen het om het te leren, een netwerk op te bouwen, af te
tasten of ze later voor zichzelf willen werken of een leuke tijd hebben.
3.2 What’s in you, for it?
• De investeerder zal proberen inzicht te krijgen of de ondernemer betrouwbaar is, het bedrijf tot een succes
zal kunnen brengen. Het kopje personalia speelt een belangrijk onderdeel in een businessplan. Verder moet
je ook vertellen over je ambitieniveau: hoe ver en hoe diep je wilt gaan?
• Het volgende lijstje punten is relevant voor succesvol ondernemerschap:
1. Opleidingsniveau
2. Buitenschoolse activiteiten
3. Een faillissement ervaring
4. Professionaliteit
5. Passie
2
Margo Soetinga IBE2015
, 3.3 Jouw droom
• De formulering van de droom gaat om een formulering van de BEST CASE SCENARIO. Belangrijke vragen
om over nadenken bij het formuleren van jouw droom zijn:
1. Wil je de grootste worden? De beste?
2. Wil je vooral groeien met afzet (verkochte aantal producten)? Wil je een grote omzet (waarde van
verkochte producten)? Of wil je meer toegevoegde waarde per product?
3. Wat wil je gaan doen met de winst die je gaat behalen: uitbetalen en consumeren, investeren, of
teruggeven aan de wereld?
H4. Plannen maken en uitvoeren
4.1 Wat is een ondernemingsplan eigenlijk?
• ONDERNEMINGSPLAN = een beschrijving van je (toekomstige) bedrijf. Het laat zien wie je bent, wat je doet,
waar en hoe je onderneemt en wat je nodig hebt. Het bestaat uit de volgende onderdelen:
1. MANAGEMENT SUMMARY: binnen één pagina moet de lezer begrijpen waarom ze met jou om tafel
moeten.
2. BUSINESSKANS = een beschrijving van je product-marktcombinatie:
a. Korte trendanalyse: wat gebeurt er in de wereld wat relevant is voor jouw onderneming.
b. Beschrijving klantbehoefte: tot welke problemen leiden de trends?
c. Productbeschrijving: hoe ga je op de klantbehoefte inspelen.
3. BUSINESSCONCEPT = een beschrijving van jouw positie in de markt.
a. Beschrijving van de markt (externe analyse)
b. Beschrijving van jouw sterke en zwakke punten (interne analyse)
c. Je strategisch plan
d. SWOT-ANALYSE: samenvatting van sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen.
4. BUSINESSMODEL / VERDIENMODEL
5. PRODUCTBESCHRIJVING IN DETAIL
6. VERKOOPPLAN: hoe ga je je product of dienst aan de man brengen?
7. OPERTIONEEL EN ORGANSATORISCH PLAN; hoe gaat je bedrijf eruit zien.
8. JURIDISCHE PARAGRAAF: hoe gaat de rechtsvorm eruitzien?
9. FINANCIEEL PLAN:
a. Openingsbalans en financieringsplan.
b. Prognoses van balans en verlies- en winstrekening
c. Cash flow
10. ACTIEPLAN EN MIJLPALEN
11. BIJLAGEN:
a. De ondernemer zelf: CV
b. Kritische blik op het ondernemingsplan en waarom je het
ondanks dat gaat redden.
• Eigenschappen van een goed ondernemingsplan:
1. Duidelijk, eenvoudig.
2. Realistisch en specifiek
3. Compleet
4. Geschreven voor jezelf: als je het extern gaat gebruiken maak je op
basis van je eigen plan speciale edities.
4.2 Waarom een ondernemingsplan? Voor wie?
• Een ondernemingsplan heeft drie (3) hoofdfuncties:
1. Communicatie: het helpt bij het uitleggen van de onderneming aan
andere partijen
2. Planning: het dwingt je om met een afstandje naar je bedrijf te
kijken en zaken expliciet te maken.
3. Management: als de onderneming eenmaal loopt heeft het plan nog
steeds waarde.
4.3 Er moeten meer ondernemingsplannen geschreven worden
• Een ondernemingsplan ontstaat door verschillende versies te maken:
3
Margo Soetinga IBE2015
