Fylum Cnidaria
= neteldieren
Zowel vastzittend als vrij-drijvend
Geen organen
Zakvorming met 1 opening (geen anus)
Komen voor in zee-en zoet water
9.000 soorten
Fossielen van 700 miljoen jaar oud
Hebben netelcellen
zijn carnivoren
4 groepen:
1. Zeeanemonen
2. Kwallen
3. Poliepen
4. Koralen
Structuur
Eenvoudig bouwplan: een zak met 1 opening,
omgeven door een rij tentakels die naar de
gastrovasculaire holte leid
gastrovasculaire holte: een centrale holte
2 variaties:
vastzittende poliep
bewegelijke medusa
Het zijn diploblastische dieren
celtypes zijn georganiseerd in 2 cellagen met
daartussen mesoglea
1. Epidermis
ectoderm
2. Gastrodermis
endoderm
Opm.: medusa heeft vaak een dikkere mesoglea dan de poliep
, Cellen
Hebben maar een beperkt aantal celtypes:
Netelcellen
bevatten gif
Epidermiscellen
Gastrodermiscellen
Zenuwcellen
zintuigcellen en neuronen
De netelcel = cnidocyte
produceert nematocyst: lange holle draad. Als cnidocil wordt aangeraakt dan schiet de draad als een
harpoen uit de cel
wordt daarna verstoten en vervangen
Zenuwstelsel
Hebben een eenvoudig diffuus zenuwstelsel
zintuigcellen en neuronen met uitlopers
Twee zenuw netten met elkaar verbonden, aan basis van epidermis en één aan basis van de
gastrodermis
zintuigcellen --- neuronen --- epitheelspiercellen (neuromusculair systeem)
----nematocysten
Opm.: dit eenvoudig diffuus netwerk is ook aanwezig in ons spijsverteringsstelsel
Spierstelsel
Eenvoudig spierstelsel: longitudinale en circulaire spiervezels in epidermis en gastrodermiscellen
zorgen voor het samentrekken v/d gastrovasculaire holte
GEEN AFZONDERLIJKE SPIERVEZELS
Opm.: geen cirulatorisch stelsel: de voedselpartikels worden door de gastrodermiscellen opgenomen
en rechtstreeks doorgegeven aan de epidermis
Ecologische relaties en belang
Sommige kamkwallen, slakken en platwormen eten Cnidaria (Hydrozoa)
gebruiken de netelcellen voor hun verdedging
Sommige weekdieren, vissen voeden zich met Cnidaria
kwallen = voedsel
Cnidaria kunnen in symbiose met krabben/heremietkreeften leven
Koraalriffen groot ecologisch belang