College 1
1: Introductie kritische wetenschap
Positionaliteit: iemands persoonlijke geschiedenis (incl. opvoeding, opleiding, werk- en leefomgeving) bepaalt hoe
iemand denkt en handelt
Gedragswetenschappelijke kennis: gebaseerd op gestandaardiseerde waarnemingen → uitgevoerd volgens
betrouwbare, controleerbare en herhaalbare methoden
Voordeel: kan niet zomaar gelijkgesteld worden met een mening
Wetenschappelijk onderzoek kan niks zeggen over morele aspecten → gebeurt vaak wel (inleiding waarom je het
onderzoekt)
Wetenschappelijk nooit helemaal neutraal → zit altijd normatieve gedachte achter
Verborgen curriculum: impliciete normen en waarden in het onderwijs
Volgen van mainstream is niet neutraal, maar het uiten van een standpunt
Ideologie: coherente set ideeën en waarden over de wereld, maatschappij en rol vd mens daarin (iedereen moet
zich aanpassen aan NL-standaarden, anders weggaan = ideologie)
Bepaalde aspecten hiervan kunnen ontrkacht/bevestigd worden door wetenschappelijk onderzoek
Woke: zich bewust zijn van sociale ongelijkheden in de maatschappij in brede zin
Idealisten, streven eerlijke maatschappij na, komen op voor belangen van mensen die achtergesteld worden
Niet 1 centrale groep → verschillen tussen mensen mensen die zich woke noemen
Indoctrinatie: vorm van manipulatie door systematisch en eenzijdig onderwijzen van aanvechtbare
overtuigingen/opvattingen → met bedoeling dat deze kritiekloos aanvaard worden
Twee belangrijke onderdelen: eenzijdig onderwijzen, kritiekloos aanvaarden
Verschil met onderwijs: studenten nemen kennis van bepaalde ideeën, maar er wordt niet verwacht van ze dat ze
deze zomaar overnemen
Speerpunten in dekolonisatie van universiteit
Dekolonisatie van universitair onderwijs en onderzoek
Kritiek op eurocentrisme
Eurocentrisme: benadrukken Europese cultuur → westerse ideeën en theorieën → geen rekening houden
met andere culturen
Product van koloniale tijd
College 1 1
, Onderwijs en onderzoek gaan te veel uit van eurocentrisme
Ontwikkeling van alternatieve dekoloniale kennis
Kennis die in mainstream onderwijs en onderzoek als niet belangrijk wordt gevonden (kennis uit niet-
Westerse landen bv)
Kritisch bevragen van machtsstructuren
Wie bepaalt beleid? wie zijn docenten? wie hebben een stem?
2A: Hoe ‘woke’ zich in onze universiteiten nestelt:
academische vrijheid is in gevaar
Wat is woke?
Activistische studenten willen veranderen
Voorstanders: sociale rechtvaardigheid
Tegenstanders: wokeness → intolerant gedrag van activistische studenten die personeel zien als bedreiging van
academische vrijheid
Universiteiten hebben diversity officers
Moeilijker om geld uit te geven aan goed onderwijs / kleine studies
Makkelijker om boosheid studenten af te kopen met handreikingen naar woke activisten
Woke eisenpakket streeft niet naar gelijkheid → steeds vaker naar dominantie en uitsluiting andersdenkenden
Diversiteitsbeleid → bemoeit zich expliciet met beoefening van wetenschap
Woke → talige beweging → woorden met emotionele lading centraal
Gericht op eigen ‘narratief’ boventoon laten voeren
Waarheidsvinding/academische discussie staan niet voorop → ideologische strijd tegen onrecht staat voorop
Zwart-wit denken
Pakken goede uitgangspunten → framen ze in termen van Critical Race Theory
NWO: belangrijkste verdeler onderzoeksgeld → inclusief beoordelen van onderzoeksplannen
Woke denken is in een paar jaar tijd geïnstitutionaliseerd
2B: Academische vrijheid betekent juist niet dat je alles
moet kunnen zeggen
College 1 2
, Wokespook → grootste bedreiging voor academische wereld
Collegezalen veranderen in safe spaces → academische vrijheid wordt beknot
Studenten met kritiek → overgevoelige/radicale jongeren → geen erkenning van safe spaces verdienen:
weerbaar maken voor buitenwereld
Geven docenten niet juist te weinig erkenning?
Universiteit is altijd hun safe space geweest
Wetenschap draait om het begrijpen van de wereld om ons heen en nadenken over hoe we die kunnen dienen
en verbeteren
Kritische studenten moeten omarmd worden → academische wereld inclusiever maken → kwalitatief beter en
toekomstbestendiger
2C: Geef het woke-spook maar weer de schuld
Manier waarop we dingen zien en interpreteren staat niet los van de maatschappij die ons gevormd heeft
Wat we zien wordt beinvloed door wie en wat we zijn, waar we vandaan komen, wat ons verteld is en wat we
geleerd hebben
Onze blik moet veranderen voordat we de wereld kunnen veranderen
Kritische blik moet ook idealisme bevragen → zonder geloof in idealen te verliezen
Kritisch bevragen van alles → maatschappelijke reactie → juist bij mensen die zich nu niet gewaardeerd voelen
Wokespook kan worden ingezet tegen alles:
waar je te lui bent om over na te denken
wat vraagt je blik anders te richten
wat verandering en inspanning vergt
3: sociale wetenschap kan wel wat meer subjectiviteit
gebruiken
Geleerden → bepalen welke kennis als interessant genoeg wordt gezien om te valideren met onderzoek
Hebben ook blinde vlekken → sociale wetenschappen niet alleen gebaseerd op historie → ook nu nog
aanwezig
Objectief onderzoek → blijft belangrijk in academische wereld
Radicale herwaardering nodig van kennis die we wetenschap noemen
Wetenschap helpt om wereld waarin we leven te begrijpen/verklaren
Ervaringsdeskundigheid van academici moet plek krijgen
4: Een kritische kijk op jeugdonderzoek
College 1 3
, WEIRD-land: western educated industrial rich democratic landen (zoals NL)
1 culturele context → heel anders dan die uit andere regio’s + bevolking van die landen vormt samen een
minderheid
Niet-westerse wereld → Majority world
Theoretische en empirische basis van kennis → gebaseerd op klein percentage van wereldbevolking
Universiteit → belang van positionaliteit weinig erkend
Kleurenblind: doen alsof etnische afkomst er niet toe doet als het gaat om onderzoek
Onderzoekers schrijven liever over cultuur/regio’s dan kleur/etniciteit
Onderzoek met aandacht voor gemarginaliseerde groepen → genoeg bewijs dat ontwikkelingsfasen,
opvoedingsmodellen, onderwijservaringen en hulpbehoeften zelden universeel zijn
Meerderheid vragen jeugdonderzoek → individuele factoren die ontwikkeling beinvloeden
Losstaand van sociale context
Onderzoek naar opvoeding → weinig kijken naar maatschappelijke context
Negeren vraagstukken in samenleving die functioneren kunnen beinvloeden → kan indruk wekken dat
problemen allemaal de schuld zijn van betrokkenen
Deficit perspectief: nadruk op wat individu allemaal niet kan of heeft
4B: het evidence-beest en de normativiteit van opvoeding
Kritiek evidence-based methodieken
Voorstanders: dragen bij aan snellere en effectievere hulpverlening
Nadelen zitten er ook aan vast
De beesten in evidence-based
Beest van effecitiviteit → hulpverlener baseert zijn manier van werken op combinatie van:
wensen en behoeften gezin
eigen expertise
empirisch bewijs over effectiviteit
In praktijk vooral aandacht voor vaststellen/vergroten bewijslast en effectiviteit methodieken
Veranderende context wordt in evaluatie van interventie meestal niet meegenomen
Evidence-based methodiek → probeert eenvoudie oorzaak-gevolg relatie toe te passen op dynamisch sociale
wereld
College 1 4
1: Introductie kritische wetenschap
Positionaliteit: iemands persoonlijke geschiedenis (incl. opvoeding, opleiding, werk- en leefomgeving) bepaalt hoe
iemand denkt en handelt
Gedragswetenschappelijke kennis: gebaseerd op gestandaardiseerde waarnemingen → uitgevoerd volgens
betrouwbare, controleerbare en herhaalbare methoden
Voordeel: kan niet zomaar gelijkgesteld worden met een mening
Wetenschappelijk onderzoek kan niks zeggen over morele aspecten → gebeurt vaak wel (inleiding waarom je het
onderzoekt)
Wetenschappelijk nooit helemaal neutraal → zit altijd normatieve gedachte achter
Verborgen curriculum: impliciete normen en waarden in het onderwijs
Volgen van mainstream is niet neutraal, maar het uiten van een standpunt
Ideologie: coherente set ideeën en waarden over de wereld, maatschappij en rol vd mens daarin (iedereen moet
zich aanpassen aan NL-standaarden, anders weggaan = ideologie)
Bepaalde aspecten hiervan kunnen ontrkacht/bevestigd worden door wetenschappelijk onderzoek
Woke: zich bewust zijn van sociale ongelijkheden in de maatschappij in brede zin
Idealisten, streven eerlijke maatschappij na, komen op voor belangen van mensen die achtergesteld worden
Niet 1 centrale groep → verschillen tussen mensen mensen die zich woke noemen
Indoctrinatie: vorm van manipulatie door systematisch en eenzijdig onderwijzen van aanvechtbare
overtuigingen/opvattingen → met bedoeling dat deze kritiekloos aanvaard worden
Twee belangrijke onderdelen: eenzijdig onderwijzen, kritiekloos aanvaarden
Verschil met onderwijs: studenten nemen kennis van bepaalde ideeën, maar er wordt niet verwacht van ze dat ze
deze zomaar overnemen
Speerpunten in dekolonisatie van universiteit
Dekolonisatie van universitair onderwijs en onderzoek
Kritiek op eurocentrisme
Eurocentrisme: benadrukken Europese cultuur → westerse ideeën en theorieën → geen rekening houden
met andere culturen
Product van koloniale tijd
College 1 1
, Onderwijs en onderzoek gaan te veel uit van eurocentrisme
Ontwikkeling van alternatieve dekoloniale kennis
Kennis die in mainstream onderwijs en onderzoek als niet belangrijk wordt gevonden (kennis uit niet-
Westerse landen bv)
Kritisch bevragen van machtsstructuren
Wie bepaalt beleid? wie zijn docenten? wie hebben een stem?
2A: Hoe ‘woke’ zich in onze universiteiten nestelt:
academische vrijheid is in gevaar
Wat is woke?
Activistische studenten willen veranderen
Voorstanders: sociale rechtvaardigheid
Tegenstanders: wokeness → intolerant gedrag van activistische studenten die personeel zien als bedreiging van
academische vrijheid
Universiteiten hebben diversity officers
Moeilijker om geld uit te geven aan goed onderwijs / kleine studies
Makkelijker om boosheid studenten af te kopen met handreikingen naar woke activisten
Woke eisenpakket streeft niet naar gelijkheid → steeds vaker naar dominantie en uitsluiting andersdenkenden
Diversiteitsbeleid → bemoeit zich expliciet met beoefening van wetenschap
Woke → talige beweging → woorden met emotionele lading centraal
Gericht op eigen ‘narratief’ boventoon laten voeren
Waarheidsvinding/academische discussie staan niet voorop → ideologische strijd tegen onrecht staat voorop
Zwart-wit denken
Pakken goede uitgangspunten → framen ze in termen van Critical Race Theory
NWO: belangrijkste verdeler onderzoeksgeld → inclusief beoordelen van onderzoeksplannen
Woke denken is in een paar jaar tijd geïnstitutionaliseerd
2B: Academische vrijheid betekent juist niet dat je alles
moet kunnen zeggen
College 1 2
, Wokespook → grootste bedreiging voor academische wereld
Collegezalen veranderen in safe spaces → academische vrijheid wordt beknot
Studenten met kritiek → overgevoelige/radicale jongeren → geen erkenning van safe spaces verdienen:
weerbaar maken voor buitenwereld
Geven docenten niet juist te weinig erkenning?
Universiteit is altijd hun safe space geweest
Wetenschap draait om het begrijpen van de wereld om ons heen en nadenken over hoe we die kunnen dienen
en verbeteren
Kritische studenten moeten omarmd worden → academische wereld inclusiever maken → kwalitatief beter en
toekomstbestendiger
2C: Geef het woke-spook maar weer de schuld
Manier waarop we dingen zien en interpreteren staat niet los van de maatschappij die ons gevormd heeft
Wat we zien wordt beinvloed door wie en wat we zijn, waar we vandaan komen, wat ons verteld is en wat we
geleerd hebben
Onze blik moet veranderen voordat we de wereld kunnen veranderen
Kritische blik moet ook idealisme bevragen → zonder geloof in idealen te verliezen
Kritisch bevragen van alles → maatschappelijke reactie → juist bij mensen die zich nu niet gewaardeerd voelen
Wokespook kan worden ingezet tegen alles:
waar je te lui bent om over na te denken
wat vraagt je blik anders te richten
wat verandering en inspanning vergt
3: sociale wetenschap kan wel wat meer subjectiviteit
gebruiken
Geleerden → bepalen welke kennis als interessant genoeg wordt gezien om te valideren met onderzoek
Hebben ook blinde vlekken → sociale wetenschappen niet alleen gebaseerd op historie → ook nu nog
aanwezig
Objectief onderzoek → blijft belangrijk in academische wereld
Radicale herwaardering nodig van kennis die we wetenschap noemen
Wetenschap helpt om wereld waarin we leven te begrijpen/verklaren
Ervaringsdeskundigheid van academici moet plek krijgen
4: Een kritische kijk op jeugdonderzoek
College 1 3
, WEIRD-land: western educated industrial rich democratic landen (zoals NL)
1 culturele context → heel anders dan die uit andere regio’s + bevolking van die landen vormt samen een
minderheid
Niet-westerse wereld → Majority world
Theoretische en empirische basis van kennis → gebaseerd op klein percentage van wereldbevolking
Universiteit → belang van positionaliteit weinig erkend
Kleurenblind: doen alsof etnische afkomst er niet toe doet als het gaat om onderzoek
Onderzoekers schrijven liever over cultuur/regio’s dan kleur/etniciteit
Onderzoek met aandacht voor gemarginaliseerde groepen → genoeg bewijs dat ontwikkelingsfasen,
opvoedingsmodellen, onderwijservaringen en hulpbehoeften zelden universeel zijn
Meerderheid vragen jeugdonderzoek → individuele factoren die ontwikkeling beinvloeden
Losstaand van sociale context
Onderzoek naar opvoeding → weinig kijken naar maatschappelijke context
Negeren vraagstukken in samenleving die functioneren kunnen beinvloeden → kan indruk wekken dat
problemen allemaal de schuld zijn van betrokkenen
Deficit perspectief: nadruk op wat individu allemaal niet kan of heeft
4B: het evidence-beest en de normativiteit van opvoeding
Kritiek evidence-based methodieken
Voorstanders: dragen bij aan snellere en effectievere hulpverlening
Nadelen zitten er ook aan vast
De beesten in evidence-based
Beest van effecitiviteit → hulpverlener baseert zijn manier van werken op combinatie van:
wensen en behoeften gezin
eigen expertise
empirisch bewijs over effectiviteit
In praktijk vooral aandacht voor vaststellen/vergroten bewijslast en effectiviteit methodieken
Veranderende context wordt in evaluatie van interventie meestal niet meegenomen
Evidence-based methodiek → probeert eenvoudie oorzaak-gevolg relatie toe te passen op dynamisch sociale
wereld
College 1 4
