De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden
Eindverslag Analyseopdracht
Naomi Muda, Wies Brabander, Sterre Toussaint en Nikki van Arenthals
Radboud Universiteit
19 januari 2024
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ................................................................................................................. [Pagina 3]
3. Methodologische Verantwoording ..................................................................... [Pagina 4-5]
4. Onderzoeksbevindingen ..................................................................................... [Pagina 6-9]
4.1 Hoofdthema 1: Persoonsgebonden Kenmerken ............................................ [Pagina 6-7]
4.2 Hoofdthema 2: Rol van de omgeving................................................................ [Pagina 7]
4.3 Hoofdthema 3: Oplossingen............................................................................[Pagina 7-8]
4.4 Verbanden en Patronen ..................................................................................... [Pagina 8]
4.4 Literatuurconnectie .........................................................................................[Pagina 8-9]
5. Conclusie ............................................................................................................. [Pagina 10]
Bibliografie............................................................................................................... [Pagina 11]
Bijlagen .............................................................................................................. [Pagina 12-52]
A. Codeerschema ..............................................................................................[Pagina 12-14]
B. Gecodeerde verhalen .............................................................................................. [14-52]
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 2
,Inleiding
In het jaar 2022 werden meer dan twintigduizend Nederlandse studenten geconfronteerd met
diverse financiële uitdagingen, variërend van schulden tot betalingsachterstanden (BKR
2022). Deze trend van toenemende studentenschulden plaatst een aanzienlijke druk op het
mentale welzijn van deze jongeren (Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag
2023). De opkomende vraag richt zich op de complexe relatie tussen mentale gezondheid en
de bereidheid van jongeren om hun financiële problemen aan te pakken. Ondanks het
heersende taboe rondom schulden, is het onmiskenbaar dat deze aanzienlijke invloed
uitoefenen op zowel de mentale gezondheid als de proactieve houding van jongeren.
Deze analyse verdiept zich in de rol van mentaal welzijn bij het nemen van financiële
beslissingen door jongeren. We belichten niet alleen de directe impact van schulden, maar
besteden ook aandacht aan andere relevante factoren, zoals omgevingsdynamieken en
persoonskenmerken. Door deze benadering streven we naar een holistisch inzicht dat kan
bijdragen aan effectievere interventies voor deze kwetsbare groep. Het doel is om niet alleen
de symptomen, maar ook de onderliggende oorzaken van de financiële en mentale
uitdagingen van jongeren te begrijpen.
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 3
, Methodologische Verantwoording
Dit onderzoek is uitgevoerd door een groep van vier studenten van de minor Culturele
Antropologie en Ontwikkelingssociologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. De
focus van het onderzoek betreft de dynamische relatie tussen oplossingsgerichtheid en
mentaal welzijn binnen de context van studentenschulden. Deze methodologische
verantwoording belicht de stappen die zijn genomen om deze complexe relatie te
onderzoeken.
Om een grondige analyse te garanderen, is een gestructureerde aanpak gevolgd bij het
verzamelen van gegevens van het ‘schulden forum.’ In het begin van het onderzoeksproces
zijn zestien teksten geselecteerd die relevant waren voor de gekozen onderzoeksgroep,
studenten die schuldenproblematiek ervaren. Hierbij zijn specifieke criteria gehanteerd om
ervoor te zorgen dat de datacollectie representatief en relevant zou zijn. In het proces lag
vervolgens eerst de focus op verhalen die betrekking hadden op studenten. Vervolgens werd
hier, na ontstane interesse en herkenning van de relevantie, mentaliteit in verband tot
oplossingsgerichtheid toegevoegd als aspect van de data. Na het verzamelen hebben we de
informatie systematisch vastgelegd in een centraal document, waarna elk verhaal een
grondige analyse onderging waarbij essentiële citaten werden geïdentificeerd en
geaccentueerd.
In het volgende deel van het onderzoeksproces zijn de teksten doorzocht op thema’s.
Deze zijn gemarkeerd en uiteindelijk gegroepeerd. Om een helder overzicht van de data te
verkrijgen zijn deze per tekst vastgelegd waarna deze gegevens als geheel met elkaar
vergeleken zijn. Hieruit zijn hoofdthema’s, subthema’s en categorieën voortgekomen. Dit is
schematisch weergegeven in het coderingsschema. Er is onderscheid gemaakt tussen
persoonskenmerken en omgevingsgebonden invloeden op de schulden. Daarnaast is het
thema ‘oplossingen’ opgenomen in het schema om zo een zo breed en inclusief mogelijke
weergave te geven van de verschillende ervaringen van de onderzochte groep.
Het laatste onderdeel van onze methodes betrof het coderen van de teksten, wat in
drie stappen is verlopen. Allereerst zijn de teksten gelezen en geanalyseerd, waarna ze zijn
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 4
Context van Studentenschulden
Eindverslag Analyseopdracht
Naomi Muda, Wies Brabander, Sterre Toussaint en Nikki van Arenthals
Radboud Universiteit
19 januari 2024
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024
,Inhoudsopgave
1. Inleiding ................................................................................................................. [Pagina 3]
3. Methodologische Verantwoording ..................................................................... [Pagina 4-5]
4. Onderzoeksbevindingen ..................................................................................... [Pagina 6-9]
4.1 Hoofdthema 1: Persoonsgebonden Kenmerken ............................................ [Pagina 6-7]
4.2 Hoofdthema 2: Rol van de omgeving................................................................ [Pagina 7]
4.3 Hoofdthema 3: Oplossingen............................................................................[Pagina 7-8]
4.4 Verbanden en Patronen ..................................................................................... [Pagina 8]
4.4 Literatuurconnectie .........................................................................................[Pagina 8-9]
5. Conclusie ............................................................................................................. [Pagina 10]
Bibliografie............................................................................................................... [Pagina 11]
Bijlagen .............................................................................................................. [Pagina 12-52]
A. Codeerschema ..............................................................................................[Pagina 12-14]
B. Gecodeerde verhalen .............................................................................................. [14-52]
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 2
,Inleiding
In het jaar 2022 werden meer dan twintigduizend Nederlandse studenten geconfronteerd met
diverse financiële uitdagingen, variërend van schulden tot betalingsachterstanden (BKR
2022). Deze trend van toenemende studentenschulden plaatst een aanzienlijke druk op het
mentale welzijn van deze jongeren (Kenniscentrum Psychologie en Economisch Gedrag
2023). De opkomende vraag richt zich op de complexe relatie tussen mentale gezondheid en
de bereidheid van jongeren om hun financiële problemen aan te pakken. Ondanks het
heersende taboe rondom schulden, is het onmiskenbaar dat deze aanzienlijke invloed
uitoefenen op zowel de mentale gezondheid als de proactieve houding van jongeren.
Deze analyse verdiept zich in de rol van mentaal welzijn bij het nemen van financiële
beslissingen door jongeren. We belichten niet alleen de directe impact van schulden, maar
besteden ook aandacht aan andere relevante factoren, zoals omgevingsdynamieken en
persoonskenmerken. Door deze benadering streven we naar een holistisch inzicht dat kan
bijdragen aan effectievere interventies voor deze kwetsbare groep. Het doel is om niet alleen
de symptomen, maar ook de onderliggende oorzaken van de financiële en mentale
uitdagingen van jongeren te begrijpen.
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 3
, Methodologische Verantwoording
Dit onderzoek is uitgevoerd door een groep van vier studenten van de minor Culturele
Antropologie en Ontwikkelingssociologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. De
focus van het onderzoek betreft de dynamische relatie tussen oplossingsgerichtheid en
mentaal welzijn binnen de context van studentenschulden. Deze methodologische
verantwoording belicht de stappen die zijn genomen om deze complexe relatie te
onderzoeken.
Om een grondige analyse te garanderen, is een gestructureerde aanpak gevolgd bij het
verzamelen van gegevens van het ‘schulden forum.’ In het begin van het onderzoeksproces
zijn zestien teksten geselecteerd die relevant waren voor de gekozen onderzoeksgroep,
studenten die schuldenproblematiek ervaren. Hierbij zijn specifieke criteria gehanteerd om
ervoor te zorgen dat de datacollectie representatief en relevant zou zijn. In het proces lag
vervolgens eerst de focus op verhalen die betrekking hadden op studenten. Vervolgens werd
hier, na ontstane interesse en herkenning van de relevantie, mentaliteit in verband tot
oplossingsgerichtheid toegevoegd als aspect van de data. Na het verzamelen hebben we de
informatie systematisch vastgelegd in een centraal document, waarna elk verhaal een
grondige analyse onderging waarbij essentiële citaten werden geïdentificeerd en
geaccentueerd.
In het volgende deel van het onderzoeksproces zijn de teksten doorzocht op thema’s.
Deze zijn gemarkeerd en uiteindelijk gegroepeerd. Om een helder overzicht van de data te
verkrijgen zijn deze per tekst vastgelegd waarna deze gegevens als geheel met elkaar
vergeleken zijn. Hieruit zijn hoofdthema’s, subthema’s en categorieën voortgekomen. Dit is
schematisch weergegeven in het coderingsschema. Er is onderscheid gemaakt tussen
persoonskenmerken en omgevingsgebonden invloeden op de schulden. Daarnaast is het
thema ‘oplossingen’ opgenomen in het schema om zo een zo breed en inclusief mogelijke
weergave te geven van de verschillende ervaringen van de onderzochte groep.
Het laatste onderdeel van onze methodes betrof het coderen van de teksten, wat in
drie stappen is verlopen. Allereerst zijn de teksten gelezen en geanalyseerd, waarna ze zijn
Radboud Universiteit, “De Dynamiek tussen Oplossingsgerichtheid en Mentaal Welzijn Binnen de
Context van Studentenschulden: Eindverslag Analyseopdracht, 2024 4
