Inhoudsopgave
College 1 – Inleiding en ADHD 2
Cursisinformatie 3
Collegeinhoud 3
DSM 3
Attention Deficit Hyperactivity Disorder 6
Oefenvragen 9
Overzicht leerstof dit college 9
College 2 – Autisme en gedragsstoornissen 10
Autisme spectrum stoornissen 10
Autisme Spectrum Stoornissen van DSM-IV (1994) naar DSM-5 (2013) 10
Gedragsstoornissen 14
ODD: Oppositional Defiant Disorder 14
CD: Conduct Disorder 14
IED: Intermittent Explosive Disorder 16
Oefenvragen 19
College 3 – Angst en PTSS 20
Angst 20
Angststoornissen 20
Seperatieangststoornis 22
Specifieke fobie 22
Sociale fobie 24
Paniekstoornis 25
Agorafobie 26
Gegeneraliseerde angststoornis 27
Selectief mutisme 28
Post Traumatische Stress Stoornis 28
Oefenvragen 31
Overzicht leerstof dit college 31
College 4 – Stemmingsstoornissen en psychotische stoornissen 32
Depressieve stoornissen 32
Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) 32
Major Depressive Disorder 33
Persistent Depressive Disorder 33
Suïcide 35
Non-Suicidal Self-Injury NSSI - Zelfbeschadiging 36
Bipolaire stoornissen 38
Bipolaire stoornis type I 38
Bipolaire stoornis type 2 39
Cyclothymische stoornis 39
Oefenvragen 41
Overzicht leerstof dit college 42
College 5 – Obsessieve compulsieve stoornissen - Somatisatie 43
Obsessieve compulsieve stoornis (OCD) en gerelateerde stoornissen 43
Obsessief compulsieve stoornis (OCD) 43
Hoarding disorder 45
Excoriation / skin picking disorder 45
, Trichotillomanie 45
Body Dysmorphic Disorder 45
Somatische symptoom stoornissen 45
Somatische Symptoom Stoornis 46
Conversiestoornis 47
Illness Anxiety Disorder 47
Oefenvragen 49
Overzicht leerstof dit college 50
College 6 – Eetstoornissen 51
Gastdocent dr. Anke de Boer 51
Eetstoornissen 52
Anorexia Nervosa 52
Binge Eating Disorder 53
Pica 56
Ruminatiestoornis 56
ARFID (Vermijdende/restrictieve voedselinname stoornis) avoidend restrictive food 57
Oefenvragen 57
Overzicht leerstof dit college 58
College 7 – Ticstoornissen, jonge kinderen, schizofrenie en psychotische stoornissen 59
Ticstoornissen DSM-V 59
Gilles de la Tourette 59
Infantpsychiatrie 61
Hechtingsstoornissen 61
Schizofrenie 62
Oefenvragen 66
Overzicht leerstof college 67
,College 1 – Inleiding en ADHD
Cursisinformatie
• 400 stoornis categorieën > de helft van heel NL voldoet in zijn leven eens
• cursus: veel voorkomende kinderpsychiatrische beelden
• kritische en bescheiden houding: heel veel weten we niet!
• Niet 1 waarheid: verschillende visies op psychopathologie
• Regels van de DSM aanleren in colleges
• 2 boeken deze cursus, 2 verschillende visies:
o Leerboek kinder- en jeugdpsychiatrie (medisch- psychiatrische visie op
psychopathologie)
o ADHD macht en misverstanden (meer de orthopedagogische visie op
psychopathologie)
Tentamen 50 MC (niet te halen met samenvatting en colleges) > gedetailleerde vragen!
Collegeinhoud
DSM
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
Hierin staan al die stoornissen gedefinieerd, gebaseerd op het medisch model. Vanaf 3e editie
(’80), idee > als we de stoornissen goed begrijpen kunnen we onderzoek doen naar de
onderliggende psychobiologische disfunctie.
ð Voor de stoornissen verschillende criteria opgesteld waaraan iemand moet voldoen.
Bij depressie moet er bijvoorbeeld aan 5 van de 9 criteria worden voldaan. Je mag de
stoornis niet vaststellen zolang iemand goed functioneert! Doel hiervan: de mensen
die de hulp het hardste nodig hebben onderscheiden van de mensen die het zelf ook
redden. (door beperkte hoeveelheid middelen)
o Hangt af van subjectieve beoordeling van degene die de classificatie stelt: wat
is te veel slaap en wat is te weinig?
ð Voor ADHD 18 criteria, 9 voor aandachtsproblemen en 9 voor
impulsiviteit+hyperactiviteit. Als er aan 6 vd 9 criteria worden voldaan van een of beide
kanten kan diegene in aanmerking komen voor een classificatie ADHD.
o Moet dan voor 12e levensjaar begonnen zijn, op 2 of meer terreinen voordoen
(impairment criterium) en het moet interfereren met het sociale en schoolse
functioneren.
o Veel dingen normaal bij erg jonge kinderen dus liever geen classificatie voor 6
jr
o Classificatie erg afhankelijk van visie van volwassenen eromheen; bijv. de
leerkracht wordt gebeld. Rekbaar
Hoe ontstaan DSM classificaties? BOGSAT > bunch of guys sitting at table. Een aantal experts
in een vergaderruimte die stemmen op welk gedrag in de dsm moet worden opgenomen en
voortaan dus een stoornis zal heten. Sommige dingen ook tegengestemd, zoals misofonie.
Dan haalt het niet het boek.
, ð Ook op basis van wat er in de samenleving speelt. Tot 1973 stond homoseksualiteit in
de DSM als stoornis. Zegt dus ook veel over wat wij accepteren, onze etiketten > hoe
hoort het? Soort handboek van omgekeerde etiquette.
TR = Text revision, vooral veel tekst herschreven. In 2022 ook een nieuwe stoornis erbij, veel
discussie over geweest. Classificatie persisterende rouwstoornis. Als je na een jaar nog niet je
leven kan opbouwen. Idee erachter: vergoeding van hulp is afhankelijk van classificatie. Kritiek
hierop: moeten we rouw zien als stoornis of hoort het bij ons menselijk bestaan? De andere
kant van rouw is liefde, als we rouw gaan medicaliseren, medicaliseren we dan ook niet
eigenlijk de liefde? Aan de andere kant wil je de mensen ook hulp bieden.
Na uitgave DSM-5 ook discussie over nieuwe categorieën; is dit psychopathologie of is dit iets
dat hoort bij het menselijk bestaan?
Voorbeeld: Disruptive Mood Disregulation Disorder (DMDD): Categorie voor kinderen die 3
keer per week (of vaker) een disproportionele driftbui hebben. Je kan ook zeggen; kinderen
hebben nog geen woorden om hun emoties uit te drukken dus ze doen dit met buien. Critici
nemen het wel serieus, maar is het een medisch psychiatrisch probleem?
College 1 – Inleiding en ADHD 2
Cursisinformatie 3
Collegeinhoud 3
DSM 3
Attention Deficit Hyperactivity Disorder 6
Oefenvragen 9
Overzicht leerstof dit college 9
College 2 – Autisme en gedragsstoornissen 10
Autisme spectrum stoornissen 10
Autisme Spectrum Stoornissen van DSM-IV (1994) naar DSM-5 (2013) 10
Gedragsstoornissen 14
ODD: Oppositional Defiant Disorder 14
CD: Conduct Disorder 14
IED: Intermittent Explosive Disorder 16
Oefenvragen 19
College 3 – Angst en PTSS 20
Angst 20
Angststoornissen 20
Seperatieangststoornis 22
Specifieke fobie 22
Sociale fobie 24
Paniekstoornis 25
Agorafobie 26
Gegeneraliseerde angststoornis 27
Selectief mutisme 28
Post Traumatische Stress Stoornis 28
Oefenvragen 31
Overzicht leerstof dit college 31
College 4 – Stemmingsstoornissen en psychotische stoornissen 32
Depressieve stoornissen 32
Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) 32
Major Depressive Disorder 33
Persistent Depressive Disorder 33
Suïcide 35
Non-Suicidal Self-Injury NSSI - Zelfbeschadiging 36
Bipolaire stoornissen 38
Bipolaire stoornis type I 38
Bipolaire stoornis type 2 39
Cyclothymische stoornis 39
Oefenvragen 41
Overzicht leerstof dit college 42
College 5 – Obsessieve compulsieve stoornissen - Somatisatie 43
Obsessieve compulsieve stoornis (OCD) en gerelateerde stoornissen 43
Obsessief compulsieve stoornis (OCD) 43
Hoarding disorder 45
Excoriation / skin picking disorder 45
, Trichotillomanie 45
Body Dysmorphic Disorder 45
Somatische symptoom stoornissen 45
Somatische Symptoom Stoornis 46
Conversiestoornis 47
Illness Anxiety Disorder 47
Oefenvragen 49
Overzicht leerstof dit college 50
College 6 – Eetstoornissen 51
Gastdocent dr. Anke de Boer 51
Eetstoornissen 52
Anorexia Nervosa 52
Binge Eating Disorder 53
Pica 56
Ruminatiestoornis 56
ARFID (Vermijdende/restrictieve voedselinname stoornis) avoidend restrictive food 57
Oefenvragen 57
Overzicht leerstof dit college 58
College 7 – Ticstoornissen, jonge kinderen, schizofrenie en psychotische stoornissen 59
Ticstoornissen DSM-V 59
Gilles de la Tourette 59
Infantpsychiatrie 61
Hechtingsstoornissen 61
Schizofrenie 62
Oefenvragen 66
Overzicht leerstof college 67
,College 1 – Inleiding en ADHD
Cursisinformatie
• 400 stoornis categorieën > de helft van heel NL voldoet in zijn leven eens
• cursus: veel voorkomende kinderpsychiatrische beelden
• kritische en bescheiden houding: heel veel weten we niet!
• Niet 1 waarheid: verschillende visies op psychopathologie
• Regels van de DSM aanleren in colleges
• 2 boeken deze cursus, 2 verschillende visies:
o Leerboek kinder- en jeugdpsychiatrie (medisch- psychiatrische visie op
psychopathologie)
o ADHD macht en misverstanden (meer de orthopedagogische visie op
psychopathologie)
Tentamen 50 MC (niet te halen met samenvatting en colleges) > gedetailleerde vragen!
Collegeinhoud
DSM
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders
Hierin staan al die stoornissen gedefinieerd, gebaseerd op het medisch model. Vanaf 3e editie
(’80), idee > als we de stoornissen goed begrijpen kunnen we onderzoek doen naar de
onderliggende psychobiologische disfunctie.
ð Voor de stoornissen verschillende criteria opgesteld waaraan iemand moet voldoen.
Bij depressie moet er bijvoorbeeld aan 5 van de 9 criteria worden voldaan. Je mag de
stoornis niet vaststellen zolang iemand goed functioneert! Doel hiervan: de mensen
die de hulp het hardste nodig hebben onderscheiden van de mensen die het zelf ook
redden. (door beperkte hoeveelheid middelen)
o Hangt af van subjectieve beoordeling van degene die de classificatie stelt: wat
is te veel slaap en wat is te weinig?
ð Voor ADHD 18 criteria, 9 voor aandachtsproblemen en 9 voor
impulsiviteit+hyperactiviteit. Als er aan 6 vd 9 criteria worden voldaan van een of beide
kanten kan diegene in aanmerking komen voor een classificatie ADHD.
o Moet dan voor 12e levensjaar begonnen zijn, op 2 of meer terreinen voordoen
(impairment criterium) en het moet interfereren met het sociale en schoolse
functioneren.
o Veel dingen normaal bij erg jonge kinderen dus liever geen classificatie voor 6
jr
o Classificatie erg afhankelijk van visie van volwassenen eromheen; bijv. de
leerkracht wordt gebeld. Rekbaar
Hoe ontstaan DSM classificaties? BOGSAT > bunch of guys sitting at table. Een aantal experts
in een vergaderruimte die stemmen op welk gedrag in de dsm moet worden opgenomen en
voortaan dus een stoornis zal heten. Sommige dingen ook tegengestemd, zoals misofonie.
Dan haalt het niet het boek.
, ð Ook op basis van wat er in de samenleving speelt. Tot 1973 stond homoseksualiteit in
de DSM als stoornis. Zegt dus ook veel over wat wij accepteren, onze etiketten > hoe
hoort het? Soort handboek van omgekeerde etiquette.
TR = Text revision, vooral veel tekst herschreven. In 2022 ook een nieuwe stoornis erbij, veel
discussie over geweest. Classificatie persisterende rouwstoornis. Als je na een jaar nog niet je
leven kan opbouwen. Idee erachter: vergoeding van hulp is afhankelijk van classificatie. Kritiek
hierop: moeten we rouw zien als stoornis of hoort het bij ons menselijk bestaan? De andere
kant van rouw is liefde, als we rouw gaan medicaliseren, medicaliseren we dan ook niet
eigenlijk de liefde? Aan de andere kant wil je de mensen ook hulp bieden.
Na uitgave DSM-5 ook discussie over nieuwe categorieën; is dit psychopathologie of is dit iets
dat hoort bij het menselijk bestaan?
Voorbeeld: Disruptive Mood Disregulation Disorder (DMDD): Categorie voor kinderen die 3
keer per week (of vaker) een disproportionele driftbui hebben. Je kan ook zeggen; kinderen
hebben nog geen woorden om hun emoties uit te drukken dus ze doen dit met buien. Critici
nemen het wel serieus, maar is het een medisch psychiatrisch probleem?
