Samenvatting gehele boek Geweld (Joke de Vries)

Samenvatting van het gehele boek Geweld (Joke de Vries)


Inhoudsopgave
H1: Geweld in getallen........................................................................................... 2
H2: Denkbeelden over geweld................................................................................ 3
H3: Geweld onder ogen zien................................................................................... 5
H4: Definities van geweld....................................................................................... 6
H5: Kindermishandeling......................................................................................... 7
H6: Geweld tussen partners................................................................................... 8
H7: de gevolgen van geweld................................................................................ 10
H8: overlevingsstrategieën................................................................................... 13
H9: Geweld in ieder mens.................................................................................... 15
H10: Slachtoffers en daders................................................................................. 17
H11: Helingsprocessen......................................................................................... 19
H12: Ontwikkeling van autonomie als basis van helingsprocessen......................23
H13: De hulpverleningsrelatie.............................................................................. 27
H14: Gezond omgaan met geweld.......................................................................30

,H1: Geweld in getallen
Word report on violence and health van de WHO wordt geweld ingedeeld in 3
categorieën:

 Op zichzelf gericht geweld
 Interpersoonlijk geweld
 Collectief geweld

In het jaar 2000 zijn er wereldwijd meer dan 1,6 miljoen mensen overleden ten
gevolgen van geweld. ½ door zelfmoord, 1/3 door moord en 1/5 door oorlog.
- Jaarlijks 800.000 doden door zelfmoord.
- Twee tot drie suïcidepogingen staan ongeveer gelijk aan 1 suïcide.
- Zelfmoord 50% oorzaak bij gewelddadige dood bij de man en 71% bij vrouw.
- Grootste aantal zelfmoorden bij ouderen boven de 70 jaar
- Bij jongeren 15-29 jaar is zelfmoord de tweede doodsoorzaak
- 75% van de zelfmoorden vindt plaats in laag-middeninkomenslanden
- in 2012; 437.000 mensen vermoord per jaar. (60% man)

In het jaar 2000 zijn er in Nederland jaarlijks 52.000 geweldsslachtoffers in
ziekenhuizen behandeld, ¼ door zelfmoord. Daarnaast vielen er 17.000 doden per jaar
door geweld, waarvan 1500 zelfmoord.
- in 2015; 1871 zelfmoorden (5 mensen per dag)
- Toename bij mannen 20-30 jaar en bij 60 plussers

Op zichzelf gericht geweld

 Zelfbeschadiging, suïcidaal gedrag, verslaving, eetproblemen (zoals anorexia of
boulimie), psychische zelfbeschadiging

Interpersoonlijk geweld

 Niet fatale interpersoonlijk geweld kan leiden tot lichamelijke en geestelijke
beschadiging, slechte gezondheid en vroegtijdige dood.
 Meest interpersoonlijk geweld is tegen vrouwen, kinderen en ouderen.
 25% kinderen fysiek mishandeld, 1/5 vrouw is als minderjarige seksueel
misbruikt, 1/3 vrouwen heeft fysiek of seksueel geweld meegemaakt door een
intiem partner, 1/17 ouderen is in de afgelopen maand mishandeld.
 Geweld tegen vrouwen
o Onveiligste plek is thuis; fysiek als seksueel geweld door echtgenoot, vader, oom of
huisvriend
 Huiselijk geweld
o Er is een meldcode huiselijk geweld voor hulpverleners.
o Door huiselijke of familiekring van slachtoffer gepleegd. Verwijst naar relatie tussen
dader en slachtoffer.
o Vormen huiselijk geweld: (ex-)partnergeweld, kindermishandeling en
verwaarlozing, ouderenmishandeling, eer gerelateerd geweld, huwelijksdwang en
huwelijkse gevangenschap, genitale verminking, mishandeling van ouders door
kinderen, mishandeling van adolescenten door ouders of leeftijdsgenoten.
o 45% van de Nederlandse bevolking tussen 18-70 jaar slachtoffer geweest van
huiselijk geweld.
o Evident = ernstig. 9% slachtoffer evident. 50% nooit te maken gehad met evident.
65% gaat het om lichamelijk geweld, 8% seksueel. 60% vrouw, 40% man.
 Kindermishandeling
o 2012; 95.000 kinderen <20jr. werden vermoord.

,  Ouderenmishandeling
o In gezins- en familierelaties, zorgrelaties met beroepskrachten, vrijwilligers en
buren.
o Vaker bij man, dan bij vrouw.
o Meldingen; professionals (63%), familie (20%), slachtoffer (17%)
o Daders: kinderen, kleinkinderen, (ex)partner.
o Verwachting dat het toeneemt omdat ouderen langer thuis blijven wonen en
mantelzorg lastig te combineren is met het normale leven.

Collectief geweld

 Geweld tegen individuen of groepen door mensen die lid zijn van een bepaalde
(andere) groep, met het doel iets te bereiken op politiek, economisch of sociaal
gebied.
o Oorlog, etnisch conflict, genocide, terroristische acties van groepen,
verkrachting/verminking door soldaten, gedwongen volksverhuizing.
 In 20e eeuw 191 miljoen mensen gestorven door collectief geweld.
 Gewapende conflicten dalen, maar ernst van geweld neemt toe.

WHO rapport maakt een indeling tussen 4 uitingsvormen van geweld:

 Fysiek geweld
 Seksueel geweld
 Psychisch, verbaal of emotioneel geweld
 Verwaarlozing of onthouding

“alledaags geweld”: machtsmisbruik, indirecte manipulaties, verbaal geweld, dreigen,
emotionele chantage, iemand tot bezit maken, negeren, verwaarlozen, eigen
schaduwkanten op ander projecteren, verwijten maken of pesten.


H2: Denkbeelden over geweld
In de Westerse wereld staat geweld ver van hen af omdat ze op een bepaalde manier
naar geweld kijken. De blik/bril wordt gevormd door bepaalde aannames of denkbeelden
over geweld die het onderzoeken ‘wat is geweld’ in de weg kunnen zitten.

Denkbeelden:

 Geweld is fysieke (inclusief seksuele) agressie
 Mensen denken bij geweld; (1)fysieke agressie, (2)seksuele mishandeling of
(3)oorlog, etnisch geweld of terroristische acties
 Hierna wordt gedacht aan; verbaal geweld, machtsmisbruik, psycisch, emotioneel
of geestelijk geweld, fysieke of emotionele verwaarlozing, straffen, eenzame
opsluiting als gevangenen, manipuleren, discrimineren.
 Geweld is meer
 Geweld veroorzaakt blijvende, onherroepelijke schade
 Mensen gaan er vanuit dat geweld beschadigt, verwondt, kapotmaakt of vernietigt
en blijvende schade aanricht.
 Veel hulpverleners willen slachtoffers (victims) steunen en helpen overlevers
(survivors = herstelde slachtoffers) te overleven, maar gaan niet verder dan dit.
 Het vraagt een (innerlijke) ontwikkeling van de hulpverlener om een dergelijk
diepgaand en intensief proces te kunnen begeleiden.
 Neiging tot bagatelliseren van andere geweldsvormen, omdat de gevolgen minder
zichtbaar zijn.

,  Geweld vindt ver weg plaats
 Denken dat geweld alleen anderen overkomt
 Liefst ogen sluiten voor bestaan van geweld, als het er toch is willen we het ver uit
de buurt plaatsen.
 5 op de 6 mensen slachtoffer van geweld in zijn leven in Amerika.
 We praten er liever niet over
 Geweld wordt gepleegd door onbekende op straat
 In Amerika; 660.000 (vrouwelijke) slachtoffers op straat versus 1,8 miljoen
(vrouwelijke) slachtoffers thuis.
 Veel vrouwen geven hun partner of familielid niet aan, en als er geen rechtszaak
volgt wordt het vaak niet geregistreerd.
 In NL; 57% een bekende bij vrouwelijke slachtoffers, en 38% een bekende bij
mannelijke slachtoffers.
 NL; 64% van mishandelingen in privé sfeer en hiervan 56% een bekende
(vooral jonge vrouwen en vrouwen niet-westerse achtergrond)
 Vrouwelijke slachtoffers seksuele delicten 52% van daders onbekend.
 Mishandeling/bedreiging van mannen vooral op straat of horeca en 62% door
onbekende daders. (vooral jonge mannen)
 Vrouwen >15jr. spoedeisende hulp; 30% partner, 15% ex partner, 34% overige
bekende als dader.
 57% dodelijke afloop vond plaats in of om huis, 1 op de 6 (17%) gevallen op straat
 Mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers
 Taboe op mannelijk slachtofferschap is groot  weerhoud hulp zoeken.
 Vrouwelijke slachtoffers die aangifte doen voelen zich 63% geholpen, bij
mannelijke slachtoffers is dit 36%
 Zowel vrouw als man pleegt huiselijk geweld. Mannen maken meestal meer schade
waardoor ze sneller vervolgt worden en de verdeling bij justitie 93% man is en 7%
vrouw.
 Geweld vindt vooral plaats in de lagere sociale klassen
 Fysiek geweld meer aangiftes in lagere sociale klassen, maar wordt niet gekeken
naar niet fysiek letsel waardoor andere klasse misschien minder naar voren komen.
 Mentaal/emotionele geweld wordt vaak niet erkent  moeilijk om aangifte tegen te
doen.
 Lijkt dat mentaal/emotioneel geweld vaker voor komt in beter/hoger opgeleide
milieus.
 Hulpverleners, beleidmakers en onderzoekers behoren vaak tot de betere opgeleide
milieus, waardoor je een onterechte wij-zij-situatie krijgt.
 Geweld is een afwijking of ziekte
 Denkbeeld; er zijn goede (wij) en slechte mensen (terroristen, boeven en
gewelddadige mensen) / geweld hoort er niet te zijn.
 Bij onderzoek naar oorzaken wordt er vooral gekeken naar:
- Sociale factoren
- Individuele factoren
- Invloeden van de televisie of computerspelletje, van verslavingen of van
jeugdbendes
 Aanname dat gewelddadige mensen te onderscheiden zijn van gewone mensen.
 Door preventie en andere maatregelen kan uiteindelijk een geweldloze wereld
ontstaan
 Niet gelukt om geweld te elimineren.