OG 11: de stressrespons
Leerdoelen
1. Wat zijn de verschillende fases van het stressrepons (link met het autonoom
zenuwstelsel + het endocriene zenuwstelsel)
, Fase 1
Alamfase
Fysiologische reacties op stress (hormonen/endocriene stelsel)
Alarmfase (‘vechten of vluchten’)
Is een onmiddellijke reactie op stress of crisis (fight, flight or freeze response)
Dominante hormoon=adrenaline/noradrenaline
adrenaline → hart klopt sneller (voor meer O2) & er komt cortisol bij (stresshormoon met
ontstekingsremmende werking dat immuunrespons onderdrukt)
Secretie maakt deel uit van algemene sympatische activatie
Sympathische zenuwen werken bij activiteit en stress. Ze activeren de spieren, ademhaling en
hartslag, en maken dat de bloeddruk stijgt en het zweet ons soms in de handen staat. Hierbij spelen
de hormonen adrenaline en noradrenaline (afkomstig uit het bijniermerg) een belangrijke rol.
Secretie: Het afgeven van stoffen door cellen. Kliercellen geven hormonen af, zenuwcellen
neurotransmitters. Verder geven alle cellen stoffen af om over korte afstand met elkaar
te communiceren.
Fase 2
Weerstandsfase
treedt wanneer stress langer duurt dan een uur, lichaam gaat steeds meer stresshormonen
vrijgeven
dominante hormonen=glucocorticoïden
→ glucocorticoïden en andere hormonen: zorgen voor het metaboliseren (wegwerken) van
andere brandstoffen dan glucose zodat er genoeg glucose aanwezig is voor de zenuwweefsel,
dat geen vetzuren kan verbranden.
Tijdens een aanpassingsfase (weerstandsfase) wordt de vrijgemaakte energie
aangewend/gebruikt om 'te vluchten' of 'te vechten'. Als hierna de stressor aanhoudt en de
vrijgemaakte energie is verbruikt, treedt de uitputtingsfase in.
ACTH is een afkorting van: Adrenocorticotroop Hormoon. Dit is een hormoon dat door de
hypofyse wordt aangemaakt. Het zorgt er voor dat de bijnieren stresshormoon en meer
geslachtshormonen aanmaken.
(Metabolisatie is een vorm van eliminatie van het geneesmiddel zelf, maar de gevormde
metabolieten moeten op hun beurt weer door verdere metabolisatie of uitscheiding uit het
lichaam worden verwijderd.)
Leerdoelen
1. Wat zijn de verschillende fases van het stressrepons (link met het autonoom
zenuwstelsel + het endocriene zenuwstelsel)
, Fase 1
Alamfase
Fysiologische reacties op stress (hormonen/endocriene stelsel)
Alarmfase (‘vechten of vluchten’)
Is een onmiddellijke reactie op stress of crisis (fight, flight or freeze response)
Dominante hormoon=adrenaline/noradrenaline
adrenaline → hart klopt sneller (voor meer O2) & er komt cortisol bij (stresshormoon met
ontstekingsremmende werking dat immuunrespons onderdrukt)
Secretie maakt deel uit van algemene sympatische activatie
Sympathische zenuwen werken bij activiteit en stress. Ze activeren de spieren, ademhaling en
hartslag, en maken dat de bloeddruk stijgt en het zweet ons soms in de handen staat. Hierbij spelen
de hormonen adrenaline en noradrenaline (afkomstig uit het bijniermerg) een belangrijke rol.
Secretie: Het afgeven van stoffen door cellen. Kliercellen geven hormonen af, zenuwcellen
neurotransmitters. Verder geven alle cellen stoffen af om over korte afstand met elkaar
te communiceren.
Fase 2
Weerstandsfase
treedt wanneer stress langer duurt dan een uur, lichaam gaat steeds meer stresshormonen
vrijgeven
dominante hormonen=glucocorticoïden
→ glucocorticoïden en andere hormonen: zorgen voor het metaboliseren (wegwerken) van
andere brandstoffen dan glucose zodat er genoeg glucose aanwezig is voor de zenuwweefsel,
dat geen vetzuren kan verbranden.
Tijdens een aanpassingsfase (weerstandsfase) wordt de vrijgemaakte energie
aangewend/gebruikt om 'te vluchten' of 'te vechten'. Als hierna de stressor aanhoudt en de
vrijgemaakte energie is verbruikt, treedt de uitputtingsfase in.
ACTH is een afkorting van: Adrenocorticotroop Hormoon. Dit is een hormoon dat door de
hypofyse wordt aangemaakt. Het zorgt er voor dat de bijnieren stresshormoon en meer
geslachtshormonen aanmaken.
(Metabolisatie is een vorm van eliminatie van het geneesmiddel zelf, maar de gevormde
metabolieten moeten op hun beurt weer door verdere metabolisatie of uitscheiding uit het
lichaam worden verwijderd.)
