Inleiding micro-economie
Samenvatting
, Deel 1. Inleiding en basisconcepten
1 WAT IS ECONOMIE? WAT DOET DE ECONOOM?
Schaarse goederen
o = wanneer de mogelijke aanwendingen van een middel de beschikbaarheid
overstijgen (dus: meer gewild dan beschikbaar)
o ≠ zeldzaamheid: zeldzame goederen zijn pas schaars als ze ook gewild zijn; ook
niet zeldzame zaken kunnen schaars zijn (bv. menselijke tijd)
o Schaarste + onbeperkte behoeften keuzes maken
Baten keuze: voldoen aan behoefte
Kosten keuze: ingezette middelen niet meer beschikbaar
o Budgetbeperking = keuzeprobleem = met schaarse goederen een maximale
behoefteninvulling
o Begrip kan wijzigen in de tijd door economische en technologische
ontwikkeling
Economische behoeften
o = de verlangens van de mens waaraan hij slechts kan voldoen door het inzetten
van schaarse middelen
o Immaterieel ↔ goed/dienst voldoet aan de behoefte (bv. wagen vervult de
behoefte aan mobiliteit)
2
, o Evolueren in de tijd
o Onbeperkt (door toename economische productie en technologische
ontwikkeling)
1.1 Opportuniteitskost
= de niet gerealiseerde opbrengst van het best mogelijke alternatief
Meet dus de gemiste opbrengst van een alternatief middelengebruik & is meestal de kost
van een afruil
Gebruikt om economische winst te bepalen (= winst met inbegrip opportuniteitskost)
1.2 Kosten tegenover baten; shortcuts of de marginale analyse
Bij het maken van keuzes: kosten en baten afwegen
o Je hebt niet alle info
o Mental shortcuts = intuïtieve beslissingen bij gebrek aan volledige informatie
Kosten en baten worden afgewogen in marginaliteit (in termen van bijkomende
eenheden)
Marginale kosten = kosten van een bijkomende eenheid inspanning, output of productie
Marginale baten = de baten of opbrengst van een bijkomende eenheid, inspanning,
output of productie
Optimale productiehoeveelheid = is het zinvol om meer of minder te produceren?
3
, De ligging van beide rechten is subjectief omdat elk individu een persoonlijke
inschatting maakt van de baat en de kost in termen van opportuniteiten
1.3 Het gebruik van modellen en aannames
Vereenvoudiging van de werkelijkheid
Doel: impact van x op y verklaren
Noodzaakt het gebruik van aannames (het wel of niet aanvaarden van de aannames leidt
tot verschillende economische denkwijzen of economische scholen)
Ceteris Paribus-aanname
o = “het overige gelijk blijvend”
o = veronderstelling dat bij de studie van de impact van x op y, alle andere factoren
ongewijzigd blijven
o Normale goederen: daling prijs toename vraag; veronderstelling dat alle
andere factoren die een impact kunnen hebben op de vraag niet veranderen
Perfecte informatie-aanname
o = de aanname dat alle kopers en verkopers in een bepaalde markt een perfecte
kennis hebben van de prijs, het nut, de kwaliteit en de productiekosten van het
betreffende goed (↔ realiteit)
o Bv. gokken op een voetbalwedstrijd: alle info over opstellingen is gelijk
beschikbaar voor gokker en gokkantoor
o Afweging keuzes is pas correct indien perfecte informatie beschikbaar is
Sensitiviteitsanalyse als antwoord van modelbouwers op het ontbreken van perfecte
informatie (hoe gevoelig de resultaten zijn t.o.v. bepaalde assumpties)
1.4 Het eerste model: de grens van de productiemogelijkheden
Productie = de activiteit waarin productiefactoren en intermediaire goederen worden
ingezet om via een transformatieproces andere economische goederen voort te brengen
Productiefactoren = schaarse middelen die producenten inzetten om tot een productie te
komen (arbeid, kapitaal, natuur)
4
Samenvatting
, Deel 1. Inleiding en basisconcepten
1 WAT IS ECONOMIE? WAT DOET DE ECONOOM?
Schaarse goederen
o = wanneer de mogelijke aanwendingen van een middel de beschikbaarheid
overstijgen (dus: meer gewild dan beschikbaar)
o ≠ zeldzaamheid: zeldzame goederen zijn pas schaars als ze ook gewild zijn; ook
niet zeldzame zaken kunnen schaars zijn (bv. menselijke tijd)
o Schaarste + onbeperkte behoeften keuzes maken
Baten keuze: voldoen aan behoefte
Kosten keuze: ingezette middelen niet meer beschikbaar
o Budgetbeperking = keuzeprobleem = met schaarse goederen een maximale
behoefteninvulling
o Begrip kan wijzigen in de tijd door economische en technologische
ontwikkeling
Economische behoeften
o = de verlangens van de mens waaraan hij slechts kan voldoen door het inzetten
van schaarse middelen
o Immaterieel ↔ goed/dienst voldoet aan de behoefte (bv. wagen vervult de
behoefte aan mobiliteit)
2
, o Evolueren in de tijd
o Onbeperkt (door toename economische productie en technologische
ontwikkeling)
1.1 Opportuniteitskost
= de niet gerealiseerde opbrengst van het best mogelijke alternatief
Meet dus de gemiste opbrengst van een alternatief middelengebruik & is meestal de kost
van een afruil
Gebruikt om economische winst te bepalen (= winst met inbegrip opportuniteitskost)
1.2 Kosten tegenover baten; shortcuts of de marginale analyse
Bij het maken van keuzes: kosten en baten afwegen
o Je hebt niet alle info
o Mental shortcuts = intuïtieve beslissingen bij gebrek aan volledige informatie
Kosten en baten worden afgewogen in marginaliteit (in termen van bijkomende
eenheden)
Marginale kosten = kosten van een bijkomende eenheid inspanning, output of productie
Marginale baten = de baten of opbrengst van een bijkomende eenheid, inspanning,
output of productie
Optimale productiehoeveelheid = is het zinvol om meer of minder te produceren?
3
, De ligging van beide rechten is subjectief omdat elk individu een persoonlijke
inschatting maakt van de baat en de kost in termen van opportuniteiten
1.3 Het gebruik van modellen en aannames
Vereenvoudiging van de werkelijkheid
Doel: impact van x op y verklaren
Noodzaakt het gebruik van aannames (het wel of niet aanvaarden van de aannames leidt
tot verschillende economische denkwijzen of economische scholen)
Ceteris Paribus-aanname
o = “het overige gelijk blijvend”
o = veronderstelling dat bij de studie van de impact van x op y, alle andere factoren
ongewijzigd blijven
o Normale goederen: daling prijs toename vraag; veronderstelling dat alle
andere factoren die een impact kunnen hebben op de vraag niet veranderen
Perfecte informatie-aanname
o = de aanname dat alle kopers en verkopers in een bepaalde markt een perfecte
kennis hebben van de prijs, het nut, de kwaliteit en de productiekosten van het
betreffende goed (↔ realiteit)
o Bv. gokken op een voetbalwedstrijd: alle info over opstellingen is gelijk
beschikbaar voor gokker en gokkantoor
o Afweging keuzes is pas correct indien perfecte informatie beschikbaar is
Sensitiviteitsanalyse als antwoord van modelbouwers op het ontbreken van perfecte
informatie (hoe gevoelig de resultaten zijn t.o.v. bepaalde assumpties)
1.4 Het eerste model: de grens van de productiemogelijkheden
Productie = de activiteit waarin productiefactoren en intermediaire goederen worden
ingezet om via een transformatieproces andere economische goederen voort te brengen
Productiefactoren = schaarse middelen die producenten inzetten om tot een productie te
komen (arbeid, kapitaal, natuur)
4
